Ο φονικός μύκητας τονώνει τη λίμπιντο πριν σκοτώσει τα βατράχια

0
402

Έχετε διαβάσει στο econews για τον μύκητα που ευθύνεται για τον θάνατο εκατομμυρίων βατράχων σε όλο τον κόσμο.

Ο χυτριδιομύκητας Batrachochytrium dendrobatidis, αναπτύσσεται στο δέρμα βατράχων, άλλων αμφιβίων και σαλαμανδρών και συχνά σκοτώνει τα θύματά του.

Ο άκρως μεταδοτικός μύκητας ανακαλύφθηκε μόλις το 1998, και έκτοτε έχει εξολοθρεύσει ή έχει σπρώξει στο χείλος της εξαφάνισης περισσότερα από 200 είδη βατράχων σε Βόρειο και Νότιο Αμερική, Ευρώπη και Αυστραλία.

Πρόσφατα μάλιστα ανιχνεύθηκε και στην Ελλάδα, χωρίς όμως να είναι σαφές αν επηρεάζει τους πληθυσμούς ντόπιων αμφιβίων.

Ορισμένα είδη, εξάλλου, δείχνουν να έχουν αναπτύξει αντιστάσεις στον δολοφονικό μύκητα ναι μεν μολύνονται, αλλά για κάποιον αδιευκρίνιστο λόγο καταφέρνουν να επιβιώσουν.

Ένα από τα είδη αυτά, ο ασιατικός δενδρόβιος βάτραχος Hyla japonica, είναι το αντικείμενο της νέας μελέτης, η οποία δημοσιεύεται στην έγκριτη επιθεώρηση «Biology Letters».

Διαβάστε εδώ πώς εμποδίζουμε την εξάπλωση του χυτριδιομύκητα.

—Θανατερό άσμα

Ερευνητές του Εθνικού Πανεπιστημίου της Σεούλ ηχογράφησαν τα ερωτικά καλέσματα 42 αρσενικών βατράχων, από τους οποίους οι εννέα ήταν μολυσμένοι, σε διάφορους ορυζώνες της Νοτίου Κορέας.

Η ανάλυση των καταγραφών αποκάλυψε ότι τα μολυσμένα αρσενικά κοάζουν πιο δυνατά και πιο συχνά όταν θέλουν να προσελκύσουν τα θηλυκά για ζευγάρωμα.

Οι ερευνητές εικάζουν ότι ο μύκητας ίσως αλλάζει την αναπαραγωγική συμπεριφορά των θυμάτων του ώστε να εξαπλώνεται πιο εύκολα από τα αρσενικά στα θηλυκά αμφίβια.

Ωστόσο υπάρχει και μια εναλλακτική εξήγηση: τα μολυσμένα αρσενικά δεν αποκλείεται να ενισχύουν τις καντάδες τους για να προλάβουν να ζευγαρώσουν πριν πεθάνουν πρόωρα λόγω της λοίμωξης.

Σε κάθε περίπτωση, η μόλυνση με τον μύκητα δείχνει να αυξάνει την αναπαραγωγική ζέση των μολυσμένων αρσενικών σε βάρος όμως του ευρύτερου πληθυσμού.

Ο Β.dendrobatidis, εξάλλου, δεν είναι το μόνο παθογόνο που μπορεί να αλλάζει τη συμπεριφορά των θυμάτων του για να διευκολύνει την εξάπλωσή του.

—Παράσιτα και μύκητες-ζόμπι

Άλλα παραδείγματα είναι το παράσιτο Toxoplasma gondii, που κάνει τα ποντίκια να έλκονται από τα ούρα της γάτας, καθώς και οι μύκητες του γένους Ophiocordyceps, οι οποίοι μετατρέπουν σε ζόμπι τα έντομα με τα οποία τρέφονται.

Ο μύκητας προσβάλλει το μυρμήγκι με κάποια -απροσδιόριστη προς ώρας- χημική ουσία και αποκτά ουσιαστικά έλεγχο της συμπεριφοράς του. Το μυρμήγκι, σε αντίθεση με τις συνήθειές του, εγκαταλείπει την αποικία του και στη συνέχεια βυθίζει τις δαγκάνες του και αγκιστρώνεται σε κάποιο φύλλωμα.

Ο μύκητας αρχικά προσβάλλει τους μαλακούς ιστούς του μυρμηγκιού, ενώ στην τελική φάση της διαδικασίας δημιουργεί έναν μακρύ μίσχο που προεξέχει από το κεφάλι του μυρμηγκιού, λειτουργία του οποίου είναι η εξαπόλυση θανατηφόρων σπόρων με στόχο την προσβολή ακόμη περισσότερων “θυμάτων”.

Το πρώτο μανιτάρι που μετατρέπει μυρμήγκια σε πειθήνια όργανά του είχε εντοπιστεί το 1865 και φέρει την επιστημονική ονομασία Ophiocordyceps unilateralis.

Επειδή όμως τίποτα δεν μένει ατιμώρητο στη φύση ο μύκητας που μετατρέπει τα μυρμήγκια σε ζόμπι βρίσκει με τη σειρά του «τραγικό» θάνατο από έναν άλλο μύκητα – παράσιτο που αναπτύσσεται στο σώμα των νεκρών μυρμηγκιών και στο στέλεχος που εκτοξεύει τα φονικά σπόρια στο έδαφος.

Πιο συγκεκριμένα, καλύπτοντας τον αρχικό μύκητα και το στέλεχός του, ο δεύτερος μύκητας, που αποκαλείται μύκητας – υπερπαράσιτο, εμποδίζει την εκτόξευση των σποριών στο έδαφος και κατ’ επέκταση τη δημιουργία νέων μυρμηγκιών ζόμπι. Ως εκ τούτου εξασφαλίζεται η ισορροπία στη φύση και στην αποικία των μυρμηγκιών, η οποία γλιτώνει τον αφανισμό.

Όμως ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, σύμφωνα με την έρευνα, τελικά και ο μύκητας υπερπαράσιτο βρίσκει τραγικό θάνατο στο κουφάρι του νεκρού μυρμηγκιού από την επιδρομή μικρών εντόμων, κυρίως σκνιπών και άλλων ειδών που μέχρι σήμερα δεν ήταν γνωστά στους επιστήμονες.

econews

Σχόλια