«Πράσινα σημεία» για ανακύκλωση με διαλογή στην πηγή και η επόμενη μέρα για τα απορρίμματα

0
12144

Τα «Πράσινα Σημεία», οι ειδικοί δηλαδή χώροι που θα δημιουργηθούν σε κάθε δήμο της χώρας για την εφαρμογή της διαλογής στην πηγή, μπαίνουν τις αμέσως επόμενες μέρες στο πρώτο στάδιο εφαρμογής με την αναμενόμενη έκδοση της ΚΥΑ 1958, που καθορίζει την αδειοδότησή τους.

Παράλληλα, γίνεται επεξεργασία του χωροταξικού κομματιού, ώστε να γίνει δυνατή και εφικτή η ένταξη των σχετικών τοπικών σχεδίων διαχείρισης απορριμμάτων στο νέο ΕΣΠΑ.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο πρόεδρος του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) κ. Ανδρέας Πολιτόπουλος, κατά τη διάρκεια του συνεδρίου με θέμα με θέμα: «Διαχείριση Απορριμμάτων: Καλές ΠρακτικέςΧρηματοδότησηΑυτοδιοίκησηΙδιωτικός Τομέας», της επιχειρηματικής πρωτοβουλίας Α-Energy Ιnvestments σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή , την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος και τις συναρμόδιες αρχές που διοργανώθηκε στις 8 Ιανουαρίου στην Αθήνα, ο ΕΟΑΝ προσφέρει την αμέριστη υποστήριξή του στην πρώτη προσπάθεια των δήμων να συντάξουν τα τοπικά σχέδια διαχείρισης απορριμμάτων.

Ο πρόεδρος του ΕΟΑΝ παρουσίασε επίσης και τον πρώτο οδηγό των «πράσινων» σημείων και των κέντρων ανακύκλωσης και εκπαίδευσης στην πηγή ειδικά τους δήμους που ας σημειωθεί, αναμένουν σημαντική χρηματοδότηση των σχετικών υποδομών από το νέο ΕΣΠΑ.

—Ανακύκλωση και νέα μητρώα

Σε ότι αφορά τη συλλογή ανακυκλώσιμων προϊόντων στην παρούσα φάση, συλλέγονται, όπως ανέφερε ο κ. Πολιτόπουλος, πολύ λιγότερα σε σχέση με τις υπάρχουσες δυνατότητες. Κατά την εκτίμησή του, τα συστήματα, συλλέγουν σήμερα περίπου 400 χιλιάδες τόνους συσκευασιών, έναντι των 750 χιλιάδων τόνων με βάση γενικές μετρήσεις και ενός εκάτ. τόνων περίπου με βάση παλαιότερες μετρήσεις (2006) του Υπουργείου Υποδομών.

Στα άμεσα μέτρα που θα ληφθούν για την αύξηση της ανακύκλωσης περιλαμβάνονται: σειρά εκπαιδευτικών δράσεων σε συνεργασία με τους δήμους, τα συστήματα, τους κοινωνικούς φορείς, τους κατοίκους, τα σχολεία.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στα κέντρα ανακύκλωσης και εκπαίδευσης διαλογής στην πηγή, που κάνουν χειροδιαλογή και εκπαιδεύουν τους πολίτες. Προκειμένου δε να «δείξουν» το δρόμο προς αυτήν την κατεύθυνση θα επιλεγούν τέσσερεις πιλοτικοί δήμοι, δυο νησιωτικοί και δυο ηπειρωτικοί.

Για τη συγκέντρωση, επίσης, των πραγματικών στοιχείων σχετικά με τα ανακυκλώσιμα υλικά που διατίθενται στην αγορά, κυρίως τις συσκευασίες, και για την επιδιωκόμενη αύξηση των εσόδων, δημιουργούνται ήδη δύο μητρώα, που θα γίνουν σύντομα νόμος του Κράτους.

Από αυτά, το πρώτο ανήκει στον ΕΟΑΝ και το δεύτερο στο Υπουργείο Περιβάλλοντος. Αναφερόμενος τέλος στην αναμενόμενη ενσωμάτωση από το ελληνικό δίκαιο στο τέλος αυτού του χρόνου, της νέας ευρωπαϊκής οδηγίας για τα απόβλητα, ο κ. Πολιτόπουλος, έθεσε το εξής ερώτημα: εφόσον η Ελλάδα εναρμονιστεί με τους στόχους της ΕΕ (περιορισμός της υγειονομικής ταφής στο 20% μέχρι το 2030 και αύξηση των στόχων της ανακύκλωσης στο 65% μέχρι το 2025), οι μεγάλες μονάδες ανακύκλωσης των σύμμεικτων που έχουν σχεδιαστεί θα μπορούν να ανταποκριθούν ή θα λειτουργούν αντίθετα με την προσπάθεια διαλογής στην πηγή και αύξησης της ανακύκλωσης;

—Πώς θα εφαρμοστούν τα Περιφερειακά Σχέδια Διαχείρισης Αποβλήτων

Από τη δική της πλευρά, η κ. Αναστασία Αρφανάκου, Προϊστάμενη του τμήματος διαχείρισης αστικών, βιομηχανικών και συναφών αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος, εξήγησε πώς θα πρέπει να εφαρμοστούν με βάση το άρθρο 31 του ν. 43421/2015 τα Περιφερειακά Σχέδια Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) και πώς θα γίνουν συμβατά με το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ), καθώς οι στόχοι τους πρέπει να συνάδουν.

Έτσι, οι σχετικές στρατηγικές και πολιτικές των ΠΕΣΔΑ πρέπει να περιλαμβάνουν:

*Τη δημιουργία δικτύου πράσινων σημείων και ΚΑΕΔΣΙΠ με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2020.

*Την καθιέρωση χωριστής συλλογής τουλάχιστον για το χαρτί, γυαλί, μέταλλα και πλαστικό.

*Την ενίσχυση της χωριστής συλλογής έντυπου χαρτιού.

*Την ανάπτυξη μικρής κλίμακας αποκεντρωμένων μονάδων ανάκτησης προδιαλεγμένων ΒΑ μαζί με την προώθηση της επιτόπιας διαδημοτικής κομποστοποίησης.

*Την οργάνωση και σταδιακή προώθηση της οικιακής κομποστοποίησης.

*Τη δημιουργία μικρής κλίμακας μονάδων επεξεργασίας υπολειμματικών σύμμεικτων με σκοπό τη περαιτέρω ανάκτηση.

*Τη μετατροπή ή προσθήκη γραμμών για προδιαλεγμένα οργανικά απόβλητα στις υφιστάμενες μονάδες επεξεργασίας υπολειπόμενων σύμμεικτων ΑΣΑ.

*Τη μετατροπή των ΧΥΤΑ σε ΧΥΤY.

*Την επέκταση ή κατασκευή νέων ΧΥΤY.

Αντίστοιχα, διαμορφώνονται και οι σχετικές δράσεις των ΠΕΣΔΑ, ενώ οι ποσοτικοί στόχοι είναι κοινοί με εκείνους του ΕΣΔΑ.

—Ρεαλιστικές και ευέλικτες λύσεις για την επιτυχία των φιλόδοξων στόχων

Απο τη δική τους πλευρά, στο ίδιο φόρουμ οι εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης, του ιδιωτικού τομέα αλλά και των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ), ζήτησαν ρεαλιστικές, ευέλικτες και εφαρμοσμένες λύσεις, που θα καταστήσουν εφικτή την επίτευξη των φιλόδοξων στόχων του Εθνικού Σχεδιασμού Διαχείρισης Αποβλήτων.

Αν, και όπως όλοι επισήμαναν, ο νέος εθνικός σχεδιασμός καλύπτει πλήρως τους ευρωπαϊκούς όρους που τίθενται από την νέα πολιτική για την κυκλική οικονομία και την υπό αναθεώρηση οδηγία 98/2008, θέτει ωστόσο σε κάποια σημεία του φιλόδοξους στόχους σε ιδιαίτερα «πιεσμένους χρόνους».

Αναφερόμενος χαρακτηριστικά στους στόχους του 65% χωριστής συλλογής αποβλήτων, τουλάχιστον για το γυαλί, το χαρτί, το μέταλλο και το πλαστικό και στους στόχους του 40% χωριστής συλλογής των βιοαποβλήτων, ο κ. Μιχάλης Γεράνης, Πρόεδρος Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Κεντρικής Μακεδονίας (ΦοΔΣΑ), χαρακτήρισε εξαιρετικά αμφίβολη την επίτευξή τους.

Κι αυτό διότι σήμερα στην Ελλάδα ανακυκλώνεται μόνο το 17% του συνολικού βάρους των υλικών και το 1,5% των βιοαποβλήτων. Παρόλα αυτά, ο Περιφερειακός ΦοΔΣΑ Κεντρικής Μακεδονίας, σε συνεργασία με τους δήμους της Περιφέρειας θα εργαστεί συστηματικά προς αυτήν την κατεύθυνση, αλλά θα πρέπει να στηριχθεί, όπως και οι Δήμοι, από την Πολιτεία, χρηματοδοτικά αλλά και θεσμικά.

—Η Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων του Ν. Σερρών

Εξάλλου, παρουσιάζοντας τη Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων του Ν. Σερρών, ένα από τα πλέον ώριμα έργα του νέου ΠΕΣΔΑ Κεντρικής Μακεδονίας, ο κ. Γεράνης, ανέφερε ότι με τη λειτουργία του έργου θα παράγεται υπόλειμμα μικρότερο του 40%, κάτι που θα υπερδιπλασιάσει τον χρόνο ζωής του υφιστάμενου ΧΥΤ Παλαιοκάστρου Σερρών και θα οδηγήσει στην αποφυγή κόστους δημιουργίας νέου κυττάρου κόστους αρκετών εκατομμυρίων Ευρώ.

Μετά τα πρόστιμα για τους ΧΑΔΑ, οι Σέρρες θα αποφύγουν νέα ευρωπαϊκά πρόστιμα καθώς θα μπορούν πλέον να τηρηθούν οι στόχοι της οδηγίας της ΕΕ και της εθνικής νομοθεσίας έως το 2020. Με το συγκεκριμένο έργο, η εκτροπή βιοαποδομήσιμου κλάσματος αποβλήτων θα ανέλθει τουλάχιστον στο 70%, η ανακύκλωση υλικών (πέραν της διαλογής στην πηγή) με μηχανική επεξεργασία από την μονάδα θα ανέλθει κατ΄ελάχιστον στο 30%, η κομποστοποίηση στο 40%, ενώ θα αποφευχθεί και η εφαρμογή του εθνικού τέλους ταφής ανεπεξέργαστων απορριμμάτων υπέρ Πράσινου Ταμείου ύψους ως 60 Ευρώ/τόνο ετησίως.

Το έργο θα διαχειρίζεται ποσότητες σύμμεικτων η/και προδιαλεγμένων οργανικών απορριμμάτων της τάξης των 45.000 τόνων ετησίως, θα έχει τεχνολογική ευελιξία ως 63.000 τόνους και γι” αυτό θα μπορεί να εξυπηρετήσει και όμορες περιοχές.

Θα χρηματοδοτηθεί σε ποσοστό 60% από το νέο ΕΣΠΑ, ενώ ο ανάδοχος του έργου θα αναλάβει το κόστος μερικής χρηματοδότησης και όλο το κόστος συντήρησης και λειτουργίας.

—H θετική εμπειρία του έργου της Δυτικής Μακεδονίας

Θετική χαρακτήρισε την εμπειρία από το ήδη υλοποιούμενο πρώτο έργο διαχείρισης απορριμμάτων με ΣΔΙΤ στην Ελλάδα (Δυτική Μακεδονία) ο κ. Αλέξανδρος Ντέκας, Σύμβουλος Στρατηγικής και Ανάπτυξης τoυ ομίλου «ΗΛΕΚΤΩΡ»ΑΕ. και από πλευράς των χρηματοπιστωτικών φορέων που εμπλέκονται (Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και ελληνικές τράπεζες), με τα όποια χρήσιμα αποτελέσματα για την περαιτέρω ικανότητα της χώρας να παράγει και να υλοποιεί υψηλής τεχνολογικής/θεσμικής αξίας έργα.

Ωστόσο, όπως τόνισε ο κ. Ντέκας, το έργο αυτό αναπτύσσεται σε ένα περιβάλλον υψηλής οργάνωσης και προετοιμασίας όλων των υποδομών και διαδικασιών (θεσμικών και επιχειρησιακών) στις οποίες είχε προβεί η ΔΙΑΔΥΜΑ, ως ο φορέας διαχείρισης απορριμμάτων στην περιφέρεια Δυτ. Μακεδονίας, ενώ επίσης είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικός ο συντονισμός της κεντρικής διοίκησης και της αυτοδιοίκησης περιφερειακής και τοπικής.

—Ο ρόλος του ιδιώτη στη διαχείριση απορριμμάτων

Σε σχέση με το ρόλο του ιδιώτη στα πλαίσια του νέου Εθνικού Σχεδιασμού Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ), τόσο από τον κ. Ντέκα, όσο και από τους κκ Ανδρέα Λουκάτο, επιστημονικό σύμβουλο Συνδέσμου Βιομηχανιών και Επιχειρήσεων Ανακύκλωσης και Ενεργειακής Αξιοποίησης Αποβλήτων (ΣΕΠΑΝ), Αθανάσιο Κατρή, Διευθύνοντα Σύμβουλο WATT AE, Γιώργο Ηλιόπουλο, Managing Director EPTA AE Σύμβουλοι- Μελετητές Περιβαλλοντικών Έργων και Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων LIFE, Φίλιππο Κυρκίτσο, Πρόεδρο «Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης», επισημάνθηκαν τα εξής:

Οι ιδιώτες, συνολικά ή ξεχωριστά, είτε ως τεχνολογικοί πάροχοι είτε ως κατασκευαστές και λειτουργοί υποδομών (operators) είτε ως συγχρηματοδότες των υποδομών διαδραματίζουν έναν κρίσιμο ρόλο συμμέτοχου (stakeholder) από το σχεδιασμό ως την υλοποίηση των δράσεων σε όλα τα επίπεδα.

Ο ρόλος τους αφορά τόσο στα μεγαλύτερα έργα όσο και στα μικρότερα έργα των δήμων στα οποία θα μπορούν να απασχοληθούν εκατοντάδες μικρομεσαίες κατασκευαστικές εταιρείες.

Σε ότι αφορά παρόχους υπηρεσιών με ειδική τεχνογνωσία, αναμένεται αυξανόμενη ζήτηση στις μονάδες κομποστοποίησης του καφέ κάδου. Σε ότι ειδικότερα αφορά στα «Πράσινα Σημεία», αυτά αποτελούν προνομιακό σημείο δραστηριοποίησης των Κοινωνικών Επιχειρήσεων (ΚΙΝΣΕΠ) και των Δήμων.

Για το λόγο αυτό προτάθηκε η διαμόρφωση ενός σταθερού βήματος και μιας διαδικασίας διαβούλευσης και διάλογου σε μόνιμη βάση με όλους τους εμπλεκομένους φορείς (κεντρική διοίκηση/περιφερειακή & τοπική αυτοδιοίκηση/ επιστημονικοί φορείς) η όποια θα λειτουργεί ως σημείο ανατροφοδότησης της πληροφορίας, των δράσεων και των παρεμβάσεων.

—Τα σημεία-κλειδιά

Τα σημεία-κλειδιά για την επίτευξη των στόχων της ανακύκλωσης σε τόσο υψηλό βαθμό, επισημάνθηκε η ανάγκη τεκμηριωμένων τοπικών σχεδίων, επιτάχυνσης της διαδικασίας των προσκλήσεων και της ένταξης των σχετικών έργων στο ΕΣΠΑ και παράλληλα, σοβαρής ευαισθητοποίησης του κοινού.

Αναφερόμενος χαρακτηριστικά στην εμπειρία από δυο σχετικά προγράμματα του Δήμου Αθηναίων, ο Αντιδήμαρχος Αθήνας κ. Ανδρέας Βαρελάς, είπε ότι η σχετική απήχηση ήταν μεγαλύτερη στις κατεξοχήν κατοικημένες περιοχές παρά στις επαγγελματικές ζώνες.

Σημειώνεται ότι ο Δήμος Αθηναίων προετοιμάζει ένα νέο σύστημα διαχείρισης αποβλήτων που περιλαμβάνει ανάμεσα σε άλλα, κινητό σταθμό μεταφόρτωσης που θα εξυπηρετεί το σύνολο του δήμου, σταθερό σταθμό μεταφόρτωσης στον Ελαιώνα, επέκταση της κομποστοποίησης με την προμήθεια 8.000 νέων κάδων βιοαποικοδομήσιμων (οργανικών αποβλήτων) στο 1ο, το 3ο και το 7ο δημοτικό διαμέρισμα, μονάδα αναερόβιας χώνευσης ισχύος 1MW που θα παράγει βιοαέριο, μονάδα διαλογής σύμμεικτων σκουπιδιών κα.

Στην αξιοποίηση του βιοαερίου, αλλά και στους στόχους της ανακύκλωσης αναφέρθηκε και ο κ. Κατρής, τονίζοντας τα σημεία προσοχής ενόψει της επικείμενης χρήσης πολλαπλάσιων κάδων ανακύκλωσης , ώστε να υπάρξει το αναμενόμενο πρακτικό και οικονομικό αποτέλεσμα.

—Το «αγκάθι» των σύμμεικτων

Πάντως, ως το κατεξοχήν «αγκάθι» που πρέπει άμεσα να αντιμετωπιστεί, χαρακτηρίστηκε από όλους η διαχείριση του 50% των ποσοτήτων που παραμένουν με τη μορφή σύμμεικτων απορριμμάτων.

Για να αποφευχθεί αυτό, με βάση τα στοιχεία που παρέθεσε ο τεχνικός σύμβουλος κ. Ηλιόπουλος, πρέπει να ισχύσει μια «νέα γενιά προστίμων» στην πιθανή περίπτωση που δεν επιτευχθούν οι στόχοι της ΕΕ για εκτροπή των βιοαποδομήσιμων από την ταφή.

Σχετική λύση παρέχουν οι μονάδες ανακύκλωσης συμμείκτων, οι οποίες πρέπει να διαθέτουν όπως ανέφερε ο κ. Λουκάτος του ΣΕΠΑΝ, τεχνική ευελιξία στην κατασκευή τους προκειμένου να μπορούν να ανταποκριθούν συνολικότερα στις ολοκληρωμένες δράσεις του νέου ΕΣΔΑ.

Όπως επίσης αναφέρθηκε, η ανάκτηση ενέργειας με την αξιοποίηση των δευτερογενώς επεξεργασμένων προϊόντων είναι χρήσιμο να ενταχθεί στις διαθέσιμες επιλογές. Σε σχέση με το κρίσιμο θέμα της χρηματοδότησης του νέου σχεδιασμού επισημάνθηκε η άμεση έναρξη των διαδικασιών κοστολόγησης του ΕΣΔΑ, όπου και θα αναδειχθεί η επάρκεια των υφιστάμενων πόρων ή/και η ανάγκη χρηματοδοτικής συμβολής του ιδιωτικού τομέα μέσα από τα ΣΔΙΤ.

Τα συνολικά συμπεράσματα του συνεδρίου, σε σχέση με τις τεχνολογίες, τις καλές πρακτικές δήμων και ιδιωτών, τα εργαλεία χρηματοδότησης και τις ΣΔΙΤ, τις παρεμβάσεις πολιτών για την επανάχρηση θα δημοσιοποιηθούν την προσεχή εβδομάδα. Υπενθυμίζεται, ότι στο συνέδριο συμμετείχαν 40 ομιλητές, ενώ κατατέθηκαν παρεμβάσεις από πρωτοβουλίες πολιτών για την επαναχρησιμοποίηση, από Κοινωνικές Επιχειρήσεις κ.ά.

Βασικοί χορηγοί του συνεδρίου ήταν η Ένωση Εταιρειών «Archirodon Group NV – Intrakat – Envitec» και η Fargeco Ηellas, χορηγoί οι εταιρείες ΗΛΕΚΤΩΡ και Εdil Hellas , υποστηρικτές οι εταιρείες ΕΠΤΑ AE Σύμβουλοι- Μελετητές Περιβαλλοντικών Έργων και Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων LIFE, Watt, ΑNTIPOLLUTION, ANAMEΤ- ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ, ΑΝΑΚΕΜ ΑΕ, ΑΔΡΑΝΗ ΥΛΙΚΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΕ κα.

Σχόλια