Φυτό με συναγερμό εξολοθρεύει τις κάμπιες που το απειλούν

0
315

Το φυτό του μαύρου σιναπιού (Brassica nigra) έχει αναπτύξει ένα εξελιγμένο σύστημα προστασίας από τις προνύμφες των πεταλούδων: το φυτό εντοπίζει συγκεκριμένες χημικές ουσίες που εκλύουν τα αβγά εντόμου και ενεργοποιεί ένα σύστημα που καθιστά τις κάμπιες πιο ασθενικές και ευάλωτες σε θηρευτές.

Τη μελέτη που δημοσιεύεται στην έγκριτη επιθεώρηση Ecology Letters διενήργησε επιστημονική ομάδα της Φωτεινής Πασχαλίδου και της Νίνας Φατούρου, ερευνητών Εντομολογίας στο Πανεπιστήμιο του Βαχενίνγκεν στην Ολλανδία.

Οι ερευνητές συνέκριναν φυτά όπου υπήρχαν και δεν υπήρχαν αβγά της πεταλούδας Pieris brassicae, γνωστής και ως πιερίδας του λάχανου. «Αφήσαμε τις πεταλούδες να γεννήσουν αβγά σε ορισμένα φυτά. Όταν εκκολάφθηκαν οι προνύμφες, μεταφέραμε μερικές σε άλλα φυτά στα οποία δεν υπήρχαν αβγά» αναφέρει στο in.gr η κ.Πασχαλίδου, υποψήφια διδάκτωρ και πρώτη συγγραφέας της δημοσίευσης.

Η σύγκριση επιβεβαίωσε ότι το φυτό αναγνωρίζει ουσίες που απελευθερώνονται από τα αβγά του εντόμου. «Προηγούμενες εργαστηριακές μελέτες είχαν δείξει ότι το φυτό αναγνωρίζει το βενζυλονιτρίλιο, μια ουσία της πεταλούδας που μεταφέρεται στα αβγά. Στο χωράφι όμως πρέπει να εμπλέκονται πολύ περισσότερες ουσίες» εξηγεί η ερευνήτρια.

—Πώς λειτουργεί στο σύστημα προστασίας

Όποιες κι αν είναι τα χημικά που ενεργοποιούν το συναγερμό, το φυτό αρχίζει να προετοιμάζεται για την επικείμενη επίθεση από τις πεινασμένες προνύμφες. Συγκεκριμένα, εκλύει αμυντικές ουσίες που βλάπτουν την ομαλή και φυσιολογική ανάπτυξη των προνυμφών.

Επιπλέον, οι αλλαγές στην οσμή του φυτού όπου γεννήθηκαν τα αβγά προσελκύει παρασιτικές σφήκες, του είδους Cotesia glomerata, οι οποίες γεννούν τα δικά τους αβγά μέσα στις κάμπιες της πιερίδας και επιτίθενται στις κάμπιες της πεταλούδας.

Ένα άλλο εύρημα που προκαλεί έκπληξη είναι ότι τα φυτά στα οποία έχουν γεννηθεί αβγά και αναπτύσσονται προνύμφες παράγουν περισσότερους σπόρους -ίσως το σινάπι σπεύδει να αναπαραχθεί πριν γίνει βορρά της πεινασμένης πεταλούδας.

—Φυσική προστασία των καλλιεργειών

Η ερευνητική ομάδα ελπίζει τώρα ότι ο αμυντικός μηχανισμός του σιναπιού θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε καλλιεργούμενα φυτά ως βιολογικό μέσο καταπολέμησης των εντόμων, όπως συμβαίνει με τα μυρμήγκια-υφαντές που προστατεύουν πλήθος δέντρων και φυτών από άλλα έντομα.

Η αλήθεια βέβαια είναι ότι ο χημικός συναγερμός του μαύρου σιναπιού δεν είναι τέλειος: η οσμή του φυτού μετά τη γέννηση αβγών προσελκύει και μια δεύτερη σφήκα, με την ονομασία Lysibia nana, η οποία σκοτώνει το πρώτο είδος σφήκας που επιτίθεται στις κάμπιες.

Στη φύση, επιβεβαιώνει η μελέτη, ο πόλεμος μεταξύ διαφορετικών ειδών είναι ένα περίπλοκο πλέγμα από αλυσιδωτές αντιδράσεις και αντίμετρα.

Σχόλια