Η γεωμορφολογία του Άρη θυμίζει τη Γη με «grabens» και «horsts»

0
14

Παρότι ο Άρης είναι ένας πλανήτης πολύ διαφορετικός από τη Γη, ορισμένα γεωλογικά χαρακτηριστικά του «Κόκκινου Πλανήτη» μοιάζουν πολύ οικεία. Μια πρόσφατη εικόνα που έστειλε στη Γη το μη επανδρωμένο σκάφος Mars Express του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος που περιστρέφεται γύρω από τον πλανήτη εδώ και δέκα χρόνια δείχνει ένα τμήμα του που αποτελείται από γκρεμούς, τάφρους, ρήγματα, γιγαντιαία οροπέδια και ηφαίστεια.

Οι ρωγμές που θυμίζουν ρυάκια και οι γραμμές που μοιάζουν με ρήγματα σε αυτή την εικόνα, αποτελούν μέρος του γκρεμού Claritas Rupes, ένα δίκτυο απότομων γκρεμών και κεκλιμένων βραχωδών περιοχών που εκτείνονται σε μήκος 950 χιλιομέτρων. Αυτός ο γκρεμός βρίσκεται μέσα σε ένα μεγαλύτερο γεωλογικό σύστημα που ονομάζεται Claritas Fossae, ένα δίκτυο από κοιλάδες ή ‘grabens’ (γερμανικός όρος που έχει την έννοια της τάφρου ή του ορύγματος) που εκτείνεται για 2.000 χιλιόμετρα.

Τα περισσότερα χάσματα, ρήγματα και ρωγμές σε αυτή την περιοχή θεωρείται τώρα ότι έχουν προκληθεί από τις γεωλογικές διεργασίες στον φλοιό του πλανήτη, μετά από διαδοχικές συστολές και διαστολές, κάτι που συνοδεύτηκε από το σχηματισμό ενός κοντινού λοφίσκου γνωστού ως Tharsis Bulge.

Αυτό το ‘εξόγκωμα’, που βρίσκεται εντός της ηφαιστειακής περιοχής Tharsis, εκτείνεται σε ύψος περίπου 10 χιλιομέτρων στο αποκορύφωμά του. Ο βίαιος σχηματισμός του προκάλεσε ρήγματα και μετατοπίσεις σε τμήματα του φλοιού , τα οποία σύρθηκαν σε λάκους και κενά, διαμορφώνοντας ένα χαρακτηριστικό μοτίβο γεωλογικών χαρακτηριστικών, όπως βυθισμένες τάφροι και ανυψωμένοι όγκοι γνωστοί ως ‘horsts’. Αυτά τα δύο στοιχεία μπορεί κανείς πολύ χονδρικά να τα φανταστεί να σχηματίζουν ένα σχήμα «Μ» – οι τάφροι αποτελούν τη βάση της κεντρικής κοιλάδας, ενώ τα horsts αποτελούν τις δύο υψηλότερες κορυφές.

Παρόμοια μοτίβα μπορούν να βρεθούν στη Γη γύρω από την κοιλάδα του Άνω Ρήνου μεταξύ της Βασιλείας (Ελβετία), και της Καρλσρούης (Γερμανία), ή της κοιλάδας του Έγκερ στη Δημοκρατία της Τσεχίας κοντά στα όρη του Όρε.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα των επίγειων grabens είναι η Κοιλάδα του Θανάτου στην Καλιφόρνια και η απότομη πλαγιά της Νεκράς Θάλασσας στην κοιλάδα του Ιορδάνη. Παραδείγματα horsts είναι τα Βόσγια όρη στη βορειοανατολική Γαλλία και το Οροπέδιο της Παλαιστίνης.

Το Claritas Rupes διαμορφώνει το ανατολικό όριο της περιοχής Tharsis (Θάρσις). Η περιοχή αυτή περιλαμβάνει μερικά από τα μεγαλύτερα ηφαίστεια στο ηλιακό μας σύστημα, όπως το περίφημο Olympus Mons, το οποίο έχει περίπου τρεις φορές το ύψος της βουνοκορφής Έβερεστ των Ιμαλαΐων, της επονομαζόμενης και Στέγης του Κόσμου στα  8.848 μέτρα.

Την εικόνα έλαβε η κάμερα High Resolution Stereo Camera του Mars Express στις 30 Νοεμβρίου 2013 με μια ανάλυση περίπου 14 μέτρα ανά pixel.

Δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στις 13 Φεβρουαρίου 2014 στις ιστοσελίδες του Γερμανικού Κέντρου Αεροδιαστημικής  DLR και του γερμανικού Πανεπιστημίου Freie Universität Berlin.

econews

Σχόλια