Το AIDS γίνεται λιγότερο θανατηφόρο και περισσότερο ευέλικτο

0
413

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS η Δευτέρα 1η Δεκεμβρίου και επιτέλους έρχονται σχετικά θετικά νέα για μια ασθένεια που από το  1981 που παρατηρήθηκε κλινικά στις ΗΠΑ μετρά 39 εκατομμύρια θύματα και επιδεινώνει δραματικά το επίπεδο ζωής των 78 εκατομμυρίων φορέων του ιού HIV.

Ο ιός HIV,  ο οποίος μεταδίδεται κυρίως μέσω σεξουαλικής επαφής εξελίσσεται ταχύτατα και η παθογένειά του έχει αρχίσει να μειώνεται στην Αφρική, διαπιστώνει μελέτη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Παραμένει ωστόσο άγνωστο αν το ίδιο συμβαίνει και στην Ευρώπη ή την Αμερική.

Σύμφωνα με τη νέα μελέτη  που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση PNAS, οι σημερινοί φορείς του HIV στη Μποτσουάνα, μια χώρα που χτυπήθηκε νωρίς από την πανδημία AIDS, καθυστερούν να εκδηλώσουν συμπτώματα του συνδρόμου κατά περίπου 2,5 χρόνια σε σχέση με μια δεκαετία νωρίτερα.

Αυτό οφείλεται στην επιβράδυνση του πολλαπλασιασμού του ιού στα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, όπως έδειξαν εργαστηριακές έρευνες.

Προηγούμενες μελέτες για τον ΗIV στις Δυτικές χώρες είχαν δώσει αντικρουόμενα αποτελέσματα -ορισμένες διαπίστωναν ότι ο ιός γίνεται πιο επικίνδυνος, ενώ άλλες το αντίθετο.

Η νέα μελέτη υποστηρίζει ότι η ταχύτερη εξέλιξη του HIV προς ηπιότερες μορφές συμβαίνει στην Αφρική διότι εκεί είναι υψηλότερος ο ρυθμός των νέων μολύνσεων. Υποστηρίζουν επίσης ότι η νέα έρευνα μέτρησε άμεσα την ταχύτητα πολλαπλασιασμού του ιού στο ανοσοποιητικό και όχι έμμεσους δείκτες.

Πιστεύουν, τέλος, ότι η χρήση των αντιικών φαρμάκων συνέβαλε στην εξασθένιση του ιού και επομένως η χορήγησή τους σε όσο γίνεται περισσότερο ασθενείς θα έχει και επιπρόσθετα οφέλη.

—Το έξυπνο AIDS

Ο HIV, ο οποίος πιστεύεται ότι μεταδόθηκε στον άνθρωπο από πιθήκους στις αρχές του 20ού αιώνα στο Κογκό, άρχισε να εξαπλώνεται σε όλο τον κόσμο πριν από περίπου 30 χρόνια.

Η ενδεχόμενη μείωση της παθογένειάς του στην πορεία του χρόνου θα είχε νόημα από εξελικτική άποψη: το συμφέρον των περισσότερων παθογόνων είναι να προκαλούν λίγα ή καθόλου συμπτώματα ώστε εξαπλώνονται αθόρυβα στον πληθυσμό.

Στο πλαίσιο της μελέτης που διενεργήθηκε από επιστήμονες με επικεφαλής τον καθηγητή Φίλιπ Γκάουλντερ έγινε σύγκριση δειγμάτων του ιού HIV από 842 οροθετικές γυναίκες στη Μποτσουάνα και τη Νότιο Αφρική. Η επιδημία AIDS έφτασε στη Μποτσουάνα τη δεκαετία του 1980, μια δεκαετία πριν χτυπήσει τη Νότιο Αφρική, οπότε ο ιός είχε περίπου μια δεκαετία περισσότερο χρόνο να εξελιχθεί εκεί.

Όταν εξετάστηκε σε καλλιέργειες ανθρώπινων κυττάρων, o HIV της Μποτσουάνα πολλαπλασιαζόταν πιο αργά -κάτι που εξηγεί γιατί οι φορείς αργούν να εκδηλώσουν συμπτώματα AIDS.

Η ερευνητική ομάδα αποδίδει αυτή την εξασθένηση του ιού σε δύο παράγοντες: τη χρήση φαρμάκων κατά του HIV και, το κυριότερο τη φυσική ανοσία που διαθέτουν ορισμένοι άνθρωποι.

Περίπου το 15% του πληθυσμού στην υποσαχάρια Αφρική φέρει γονιδιακές ποικιλίες που επιτρέπουν στο ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει τον ιό από πρωτεΐνες της επιφάνειάς του. Για να γλιτώσει, ο ιός μεταλλάσσει τις πρωτεΐνες αυτές για να μην γίνεται αντιληπτός. Αυτό, όμως, οδηγεί σε μείωση της ταχύτητας πολλαπλασιασμού του.

Πράγματι, το 50% των δειγμάτων HIV από την Μποτσουάνα έφεραν μεταλλάξεις σε κρίσιμες πρωτεΐνες της επιφάνειας, συγκριτικά με 40% στη Νότιο Αφρική.

Φαίνεται όμως ότι οι φαρμακευτικές θεραπείες κατά του HIV διαδραμάτισαν επίσης  θετικό ρόλο. Οι άνθρωποι που μολύνονται από στελέχη υψηλής παθογένειας τείνουν να εμφανίζουν συμπτώματα και να αρχίζουν τη θεραπεία νωρίτερα. Αυτό μειώνει τα επίπεδα του ιού στο αίμα τους σε αμελητέα επίπεδα και εμποδίζει έτσι τη μετάδοσή του σε άλλους.

Με άλλα λόγια, ένας άκρως παθογόνος ιός είναι πιο απίθανο να εξαπλωθεί από ό,τι ένα ήπιο στέλεχος.

Παραμένει άγνωστο αν ο ιός ακολουθεί την ίδια εξελικτική κατεύθυνση σε χώρες εκτός της Αφρικής. Το πιθανότερο όμως είναι ότι η υποσαχάρια Αφρική πρέπει να προηγείται όσον αφορά την εξέλιξη του ιού, αφού εκεί βρίσκεται το επίκεντρο της επιδημίας.

Άλλωστε, από τα 40 εκατομμύρια νεκρούς του AIDS και από τα 35 εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν σήμερα ως φορείς του ιού, ένα δυσανάλογα μεγάλο μέρος αντιστοιχεί στην υποσαχάρια Αφρική.

Την 1η Δεκεμβρίου καθιέρωσε ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO).

—Τα στοιχεία για την Ελλάδα

Τα περιστατικά HIV λοίμωξης που έχουν δηλωθεί στο ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. παρουσιάζουν πτωτική τάση το 2014 (πρώτο δεκάμηνο), συγκριτικά με τις αντίστοιχες περιόδους την τριετία 2011-2013.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, από το σύνολο των ατόμων αυτών, 3.638 έχουν εμφανίσει AIDS και περίπου 6.850 βρίσκονται υπό αντιρετροϊκή θεραπεία. Ο συνολικός αριθμός των θανάτων ανέρχεται στους 2.471.

Τα περιστατικά HIV λοίμωξης που έχουν δηλωθεί στο ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. παρουσιάζουν πτωτική τάση το 2014 (πρώτο δεκάμηνο), συγκριτικά με τις αντίστοιχες περιόδους την τριετία 2011-2013. Πιο συγκεκριμένα τους πρώτους δέκα μήνες του 2013 είχαν καταγραφεί 7,2 περιστατικά HIV λοίμωξης ανά 100.000 πληθυσμού, ενώ την αντίστοιχη περίοδο του 2014 ο ρυθμός δήλωσης έχει πέσει στο 5,9. Σε απόλυτους αριθμούς, μεταξύ Ιανουαρίου και Οκτωβρίου του 2014, δηλώθηκαν στο ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. Συνολικά καταγράφηκαν 654 HIV λοιμώξεις, εκ των οποίων οι 563 (86,1%) αφορούσαν σε άνδρες και οι 91 (13,9%) σε γυναίκες.

Το πρώτο δεκάμηνο του 2014 συνεχίζεται η πτωτική πορεία στους ΧΕΝ και οι περισσότερες μολύνσεις που δηλώνονται στο ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. αποδίδονται στην απροφύλακτη σεξουαλική επαφή, κυρίως σε αυτή μεταξύ ανδρών. Οι ΧΕΝ που έχουν δηλωθεί ως HIV οροθετικοί το 2014 είναι 84, στην πλειοψηφία τους άνδρες (n=69, 82,1%) και ηλικίας 25-44 ετών (n=70, 83,3%).

econews

Σχόλια