Ανθρωπογενές φαινόμενο φωτορρύπανσης «μιμείται» το Βόρειο Σέλας (photos)

0
126

Το Βόρειο Σέλας αποτελεί μια από τις σημαντικότερες τουριστικές ατραξιόν για τη Βόρεια Ευρώπη και ιδίως τη Φινλανδία. Ωστόσο, ένα ανθρωπογενές φαινόμενο ίσως καταφέρει να ανταγωνιστεί το θέαμα που παρουσιάζει το Βόρειο Σέλας.

Ο φωτογράφος Μίκα Γουίστ που κατοικεί στην πόλη Hämeenlinna της νότιας Φινλανδίας συνέλαβε με την κάμερά του τους “στύλους αστικού φωτισμού” που απεικονίζονται στη φωτογραφία όταν οι θερμοκρασίες βούτηξαν στους μείον 19 βαθμούς Κελσίου στις αρχές της εβδομάδας.

Πού οφείλεται όμωςη εμφάνιση αυτού του φαινομένου;

Οι στύλοι του τεχνητού φωτός δημιουργούνται από ένα συνδυασμό φωτορρύπανσης και στύλων παγωμένων κρυστάλλων που παγιδεύονται στην ατμόσφαιρα.

O επιστήμονας της NASA Δρ. Τόνυ Φίλιπς, υπεύθυνος της ιστοσελίδας Spaceweather.com εξηγεί γιατί οι φωτεινοί στύλοι δεν έχουν καμμία σχέση με το Βόρειο Σέλας.

“Τον τελευταίο καιρό, οι κοινότητες που κατοικούν γύρω από τον Αρκτικό Κύκλο βλέπουν χρωματιστά φώτα στον ουρανό. Παρότι μοιάζουν με σέλαα δεν είναι. Πρόκειται για φωτεινούς στύλους που δημιουργούνται όταν κρύσταλλοι πάγου στην ατμόσφαιρα φωτίζονται από τον φωτισμό των πόλεων και τον διαχέουν σε χρωματιστές στήλες. Δεν απαιτείται ηλιακή δραστηριότητα για την εμφάνιση του φαινομένου. Τα μόνα συστατικά είναι πάγος και φωτορρύπανση.

Το φαινόμενο μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε πόλη υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει έντονη φωτορρύπανση και παγωμένες θερμοκρασίες.

—Το πραγματικό Βόρειο Σέλας

Το Βόρειο Σέλας είναι από τα ωραιότερα θεάματα που προσφέρει η Φύση σε ποικιλία χρωμάτων και σχεδίων σε αιφνίδιες εμφανίσεις και με γρήγορες σχετικά μεταμορφώσεις.

Η εμφάνιση του Σέλαος, αν και πολύ σπάνια για παραμεσόγειες χώρες, κίνησε το ενδιαφέρον των ανθρώπων από την αρχαιότητα και ήταν γνωστό στους αρχαίους Έλληνες. Πρώτος επιστημονικά παρατηρητής του φαινομένου φέρεται ο Αριστοτέλης που όπως αναφέρει στα «Μετεωρολογικά» του (Α”,5): «Φαίνεται δέ ποτε συνιστάμενα νύκτωρ αἰθρίας οὔσης πολλὰ φάσματα ἐν τῷ οὐρανῷ…, ἡμέρας μὲν οὖν ὁ ἥλιος κωλύει, νυκτὸς δ” ἔξω τοῦ φοινικοῦ, (δηλαδή του ιώδους), τὰ ἄλλα δι” ὁμόχροιαν οὐ φαίνεται«, που σημαίνει ότι πρέπει να είχε παρατηρήσει έντονα το φαινόμενο του Σέλαος κατά τη διάρκεια αίθριας νύκτας.

Η φωτοβολία της ατμόσφαιρας (πάντα κατά τον Αριστοτέλη) δεν είναι ομοιογενής αλλά τα φάσματα του φαινομένου αυτού παρουσιάζουν χάσματα. Και είναι εκείνα που παρουσιάζουν ακριβώς το Σέλας ως κυματιζόμενες «ουράνιες κουρτίνες» ή «ουράνιες μπαλαρίνες» όπως χαρακτηρίζεται το φαινόμενο από τους σύγχρονους παρατηρητές.

Περιοχές παρατήρησης

Το Σέλας τόσο το Βόρειο όσο και το Νότιο παρατηρείται συχνότερα κατά μήκος ζώνης της οποίας το κέντρο απέχει από τους πόλους περίπου 10 μοίρες. Ενώ ακριβώς πάνω από τους Πόλους εμφανίζονται πολύ αραιότερα. Το κέντρο π.χ. της ζώνης εμφάνισης του Βόρειου Σέλαος βρίσκεται κοντά στη βορειοδυτική ακτή της Γροιλανδίας και άρα πιο κοντά στην Αμερικανική ήπειρο παρά στην Ευρώπη γι αυτό και η ζώνη αυτή εκτείνεται μέχρι γεωγραφικό πλάτος 57 περίπου μοίρες προς τον Καναδά, ενώ στην Ευρώπη μέχρι τις 77 μοίρες. Έτσι όσο νοτιότερα κινούμεθα από αυτή τη ζώνη τόσο και σπανιότερη γίνεται η εμφάνιση.
(Υπενθυμίζεται ότι το γεωγρ. πλάτος μετριέται από τον Ισημερινό = 0°).

Επικρατέστερη θεωρία

Επικρατέστερο χρώμα του Σέλαος είναι γενικά το λευκό. Όταν όμως παρατηρείται χρωματισμένο τότε το κόκκινο επικρατεί στο χαμηλότερο άκρο των ακτίνων που πέφτουν κάθετα, το πράσινο (με μήκος κύματος 5677Α), στο ανώτερο και μεταξύ αυτών το κίτρινο που γρήγορα εξαφανίζεται.

Από τη φασματοσκοπική ανάλυση του φωτός των Σελάων παρατηρήθηκαν εντός του φάσματος αυτών 150 γραμμές από τις οποίες η φωτεινότερη και σταθερότερη ανήκει στο στοιχείο κρυπτόν ως και στο Οξυγόνο και στο Άζωτο.

Μέχρι την 10ετία του «50 υπήρχαν μόνο θεωρίες περί της αιτίας της δημιουργίας του όχι όμως και μακρυά από την πραγματικότητα. Επικρατέστερη θεωρία ήταν εκείνη του Αρένιους όπου το Σέλας προέρχεται από ακτινοβολούμενο από τον Ήλιο κονιορτό από σώματα αρνητικά ηλεκτρισμένα τα οποία κατά την είσοδό τους στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας προκαλούν φωτεινά φαινόμενα ανάλογα με εκείνα που παρατηρούνται στους σωλήνες «Kρούκς».

Σύγχρονη θεωρία

Με την εξέλιξη όμως των επιστημών και των μέσων έρευνας η δεσπόζουσα θεωρία που αποδείχθηκε και πειραματικά είναι ότι γενεσιουργός αιτία καθίσταται ο βομβαρδισμός των υψηλών ατμοσφαιρικών στρωμάτων από ηλεκτρόνια που προέρχονται από ρεύματα φορτισμένων σωματίων από τον Ήλιο (παλαιότερα ηλιακός κονιορτός).

Αυτά τα ρεύματα που καλούνται σήμερα ηλιακός άνεμος ή μαγνητική καταιγίδα είναι ανάλογα ισχυρά με τη δραστηριότητα του Ήλιου. Τα δε φορτισμένα αυτά σωμάτια (που αποτελούνται κυρίως από πυρήνες Υδρογόνου και ηλεκτρόνια) εκτρέπονται από το μαγνητικό πεδίο της Γης έτσι ώστε τα μεν ηλεκτρόνια να εγκλωβίζονται γύρω από τους μαγνητικούς πόλους, οι δε πυρήνες του Υδρογόνου να διεισδύουν μέσα στην ατμόσφαιρα, κοντά στους μαγνητικούς πόλους, φθάνοντας ακόμη και μέχρι το έδαφος αν και εφόσον έχουν αρκετή ενέργεια από τον Ήλιο.

Ταυτόχρονα όμως τα ηλεκτρόνια που διεισδύουν στα υψηλά στρώματα διεγείρουν τα άτομα του Οξυγόνου και του Αζώτου που υπάρχουν σ΄ εκείνα τα ύψη. Η διέγερση αυτή γίνεται με την μετατόπιση των ηλεκτρονίων αυτών των ατόμων που όμως όταν επανέλθουν στην αρχική τους κατάσταση εκπέμπουν πλέον φως που είναι χαρακτηριστικό σε κάθε αέριο και που βρέθηκε έτσι ότι το φαινόμενο αυτό εμφανίζεται κυρίως σε ύψος από 100 χλμ. από το έδαφος μέχρι μερικές εκατοντάδες χιλιομέτρων υπεράνω αυτού με αποτέλεσμα το θέαμα του φαινομένου να γίνεται πιο φαντασμαγορικό.

econews, wikipedia

Σχόλια