ΣΕΒ: 9 τομείς ενέργειας στην Ελλάδα που χρήζουν τεχνολογικών παρεμβάσεων

0
5

Η προώθηση των εμπορικά ώριμων τεχνολογιών ανανεώσιμης ενέργειας (αιολικά, φωτοβολταϊκά, μικρά υδροηλεκτρικά), με ταυτόχρονη ανάπτυξη των κατάλληλων υποδομών που στηρίζουν την ευστάθεια του συστήματος ηλεκτροπαραγωγής κάτω από τις νέες συνθήκες ισοζυγίου (μέχρι και 40% ΑΠΕ) και διασφάλιση της βασικής εκμετάλλευσης του σήμερα εγκατεστημένου δυναμικού, προβάλλουν ως οι εύλογες προτεραιότητες, σε σχέση και με τους στόχους του 2020, διαπιστώνει μελέτη που παρουσίασε χθες ο ΣΕΒ στην ημερίδα που διοργάνωσε για τη βιομηχανική πολιτική.

H μελέτη εκπονήθηκε στα πλαίσια του Μηχανισμού Παρακολούθησης των Επιδόσεων και Προοπτικών των Ελληνικών Επιχειρήσεων που έχει αναπτυχθεί από τον ΣΕΒ και την Ανώνυμη Εταιρεία Αναπτυξιακών Δράσεων Στέγη της Ελληνικής Βιομηχανίας, σε συνεργασία με το ΙΟΒΕ και το Εργαστήριο Βιομηχανικής και Ενεργειακής Οικονομίας του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου.

Αναλυτικότερα, όπως επισημαίνεται στη μελέτη, οι αδυναμίες του παρελθόντος, οι προκλήσεις του μέλλοντος και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ελληνικού ενεργειακού συστήματος καθιστούν προφανή την ανάγκη διεύρυνσης του μίγματος των τεχνολογικών παρεμβάσεων, προς τις ακόλουθες κατευθύνσεις:

Ενίσχυση δικτύων και ανάπτυξη νησιωτικών διασυνδέσεων
Το σημερινό δίκτυο δεν επαρκεί για να στηρίξει την υψηλή διείσδυση των ΑΠΕ, κατά συνέπεια απαιτούνται έργα ενίσχυσης και επέκτασης των δικτύων, ιδιαίτερα σε περιοχές αιολικής προτεραιότητας. Με δεδομένο το υψηλότερο δυναμικό αιολικής ενέργειας στα νησιά του Αιγαίου, η πληρέστερη εκμετάλλευσή του προϋποθέτει την ολοκλήρωση των μεταξύ τους διασυνδέσεων, καθώς και τη διασύνδεση με το ηπειρωτικό σύστημα. Η διασύνδεση των νησιών έχει ως επιπλέον όφελος τη σημαντική μείωση του κόστους ηλεκτροπαραγωγής, καθώς και την ασφαλέστερη τροφοδοσία τους με ενέργεια, συμβάλλοντας και στην αναβάθμιση των τουριστικών υπηρεσιών.

Ανάπτυξη διασυνδέσεων με γειτονικές χώρες
H αύξηση της ικανότητας μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από/σε γειτονικές χώρες, θα ενισχύσει την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και τον ανταγωνισμό στην αγορά, θα αυξήσει την ευστάθεια του εθνικού συστήματος, αναβαθμίζοντας ταυτόχρονα τον στρατηγικό ρόλο της χώρας σε περιφερειακό επίπεδο. Οι δυνατότητες εντατικής εκμετάλλευσης του αιολικού και ηλιακού δυναμικού, αλλά και η πιθανή ύπαρξη κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στον υποθαλάσσιο ελλαδικό χώρο ενισχύουν τη σημασία αυτών των διασυνδέσεων και τη σκοπιμότητα ανάπτυξης τους και προς ανατολικές κατευθύνσεις για την κάλυψη του σχετικού ελλείμματος σε άλλες χώρες.

Αποκεντρωμένα συστήματα ηλεκτροπαραγωγής
H γεωγραφική διαμόρφωση της χώρας και το πλούσιο δυναμικό των ΑΠΕ ευνοούν την αποκέντρωση της ηλεκτροπαραγωγής, τάση που ενισχύεται ταχύτατα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα έξυπνα δίκτυα αποτελούν το τεχνολογικό όχημα για τη μετάβαση σε ένα αποκεντρωμένο σύστημα ηλεκτροπαραγωγής, που θα διασφαλίζει την αμφίδρομη επικοινωνία παραγωγών και καταναλωτών με βέλτιστη εξυπηρέτηση της κατανάλωσης και αύξηση της ενεργειακής αποδοτικότητας.

Αξιοποίηση γεωθερμίας
Tο πλούσιο γεωθερμικό δυναμικό της χώρας, μετά από την ατυχή απόπειρα του παρελθόντος στη Μήλο, παραμένει ανεκμετάλλευτο, ιδιαίτερα σε ότι αφορά την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Είναι σήμερα εφικτή η άμεση προώθηση μονάδων ηλεκτροπαραγωγής σε επαρκώς μελετημένα πεδία, όπως η Μήλος και η Νίσυρος, καθώς και η επέκταση και ολοκλήρωση των ερευνών σε άλλα πεδία, σε συνδυασμό με τη διερεύνηση νέων μεθόδων, κατάλληλων για την αποδοτική εκμετάλλευση των γεωθερμικών ρευστών χαμηλότερου θερμοκρασιακού εύρους.

Ενίσχυση αποθηκευτικής ικανότητας του συστήματος
H μεγάλη διείσδυση τεχνολογιών ΑΠΕ στο ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα, ιδιαίτερα μορφών ενέργειας με στοχαστική συμπεριφορά, επιβάλλουν την εξασφάλιση ικανής αποθηκευτικής ικανότητας στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα για την ενίσχυση της ευστάθειάς του και την ελαχιστοποίηση των απορρίψεων παραγωγής ΑΠΕ. Οι υδροηλεκτρικές μονάδες αντλησιοταμίευσης αποτελούν την πιο ώριμη τεχνολογία, για την οποία έχει ήδη εκδηλωθεί επενδυτικό ενδιαφέρον, ενώ θα πρέπει να ενισχυθεί η έρευνα για νέες καινοτόμες τεχνολογίες, ιδιαίτερα σε σχέση με αποκεντρωμένα συστήματα παραγωγής.

Ανάπτυξη νέων καινοτόμων τεχνολογιών ΑΠΕ
Εκτός από τις εμπορικά ώριμες τεχνολογίες των αιολικών, φωτοβολταϊκών και μικρών υδροηλεκτρικών, θα πρέπει να προωθηθούν νέες καινοτόμες τεχνολογίες ΑΠΕ, όπως συγκεντρωτικά ηλιακά συστήματα, υπεράκτια αιολικά, καινοτόμες εφαρμογές βιοενέργειας, υβριδικά συστήματα κλπ, με κατάλληλα προσαρμοσμένους υποστηρικτικούς μηχανισμούς. Παράλληλα θα πρέπει, με στόχο την μετά το 2020 περίοδο, να ενισχυθεί η ανάπτυξη σε πιλοτική κλίμακα και νέων ΑΠΕ, όπως π.χ. κυματικής ενέργειας, καθώς και εναλλακτικών εφαρμογών τους.

Υποδομές και μονάδες φυσικού Αερίου
Αν και το φυσικό αέριο μειώνει την ενεργειακή αυτοδυναμία της χώρας, θα εξακολουθήσει να παίζει σημαντικό ρόλο στο ηλεκτρικό σύστημα, λόγω των σχετικών περιβαλλοντικών του πλεονεκτημάτων και της συμβολής του στην ευελιξία και ευστάθεια του συστήματος. Προς αυτήν την κατεύθυνση είναι αναγκαία η ανάπτυξη ευέλικτων μονάδων φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με την αύξηση της μεταφορικής ικανότητας του συστήματος σε περιφερειακό επίπεδο. Με δεδομένη την πολλαπλά θετική απόφαση για την κατασκευή του αγωγού ΤΑP και τη συνεπαγόμενη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας αερίου, θα πρέπει να σταθμισθεί η αναγκαιότητα ενίσχυσης της αποθηκευτικής ικανότητας σε LNG.

Αναβάθμιση συμβατικής Ηλεκτροπαραγωγής
Παρά την προβλεπόμενη σταδιακή μείωση του μεριδίου της λιγνιτικής ηλεκτροπαραγωγής, η συμμετοχή της παραμένει σημαντική. Ειδικότερα, είναι αναγκαία η υποκατάσταση των λιγνιτικών μονάδων που αποσύρονται με νέες μονάδες υψηλής απόδοσης, οι οποίες εμφανίζουν πολύ χαμηλότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, συμβάλλουν στην κάλυψη των φορτίων βάσης και στην αυτοδυναμία του συστήματος, ενώ έχουν αξιόλογες πολλαπλασιαστικές επιδράσεις σε όρους απασχόλησης και κατασκευαστικής δραστηριότητας. Ενδιαφέρουσες προοπτικές εμφανίζει επίσης η δυνατότητα σύγκαυσης στερεών καυσίμων με βιομάζα.

Ενθάρρυνση της συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης
Σε συνδυασμό και με την εκμετάλλευση των πλεονεκτημάτων της Διάσπαρτης Μικρής Ηλεκτροπαραγωγής αλλά και την αναβάθμιση της συμβατικής ηλεκτροπαραγωγής, οι προτεινόμενες παρεμβάσεις αφορούν ενδεικτικά στη διεύρυνση των υποδομών τηλεθέρμανσης μέσω ΔΕΗ (περιοχές Δ. Μακεδονίας), την ανάπτυξη συμπαραγωγής σε περιοχές οργανωμένης εγκατάστασης δραστηριοτήτων (επιχειρηματικά πάρκα), την εγκατάσταση μονάδων συμπαραγωγής σε μεγάλα κτιριακά συγκροτήματα (νοσοκομεία, ξενοδοχεία, εκπαιδευτικά ιδρύματα, κλπ). Οι επενδύσεις συμπαραγωγής μπορούν να συμβάλουν στην ευελιξία του συστήματος και τον περιορισμό των απωλειών.

Έργα και επενδύσεις που εντάσσονται στις παραπάνω κατευθύνσεις χαρακτηρίζονται από υψηλή προστιθέμενη αξία και συμβάλλουν στην ανάπτυξη μιας ανταγωνιστικής οικονομίας στη χώρα με χαρακτηριστικά σταθερής και προσιτής ενέργειας για τις επιχειρήσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, είναι ιδιαίτερα κρίσιμος ο σχεδιασμός της Νέας Προγραμματικής Περιόδου (ΣΕΣ 2014-2020), ώστε οι κοινοτικοί πόροι να δράσουν ως καταλύτης για μία στροφή προς την κατεύθυνση της υποστήριξης της επιχειρηματικότητας στον ενεργειακό τομέα.

Κατά συνέπεια, και παρά τις δυσμενείς συνθήκες της παρούσας συγκυρίας, η αξιολόγηση, ο χρονισμός και η υλοποίησή τους με βέλτιστη αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων, θα συμβάλλουν σημαντικά στην έξοδο από την κρίση, ενώ αποτελούν προϋπόθεση για τον ριζικό μετασχηματισμό των ενεργειακών συστημάτων στην πορεία προς μία οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

—Ενεργειακός σχεδιασμός

Ο ΣΕΒ χαρακτηρίζει ακόμα ως «επιβεβλημένη» τη χάραξη ενός οδικού χάρτη με σαφείς και ρεαλιστικούς στόχους, που θα καθορίζει όχι μόνο το ενεργειακό ισοζύγιο και τη σύνθεση του μείγματος καυσίμων ηλεκτροπαραγωγής αλλά και τη δομή των δικτύων ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου, τόσο σε εθνικό επίπεδο, όσο και σε ότι αφορά στις διεθνείς διασυνδέσεις (TENs, Κροατία, κλπ), προσδιορίζοντας το χρονισμό όλων των αναγκαίων δράσεων και ελέγχοντας συστηματικά την εφαρμογή του.

Επισημαίνει ακόμα την ανάγκη διαμόρφωσης μιας αποτελεσματικής αγορά με υγιή ανταγωνισμό, αλλά και την άρση των διοικητικών εμποδίων ώστε να ενθαρρυνθεί η επιχειρηματικότητα.

«Στις σημερινές συνθήκες χρηματοδοτικής στενότητας, είναι απόλυτα εφικτή η προώθηση αυτών των θεσμικών παρεμβάσεων που -χωρίς κόστος- διαμορφώνουν το σύγχρονο πλαίσιο που έχει ανάγκη ο τομέας της ηλεκτροπαραγωγής. Αποτελούν με άλλα λόγια βασική προϋπόθεση, όχι μόνο για την ανάκτηση του χαμένου χρόνου στην πορεία συμμόρφωσης της χώρας προς την επίτευξη των στόχων του 2020, αλλά και για την υλοποίηση των απαραίτητων έργων υποδομής και την ενίσχυση καινοτόμων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων» αναφέρεται στη μελέτη του ΣΕΒ.

Σχόλια