Rethink Athens: οι αλλαγές στο Κέντρο της Αθήνας – Οι παρεμβάσεις στην Πανεπιστημίου

1
7

Ολοκληρώθηκε ο διαγωνισμός Rethink Athens ο οποίος είχε στόχο τη ριζική ανάπλαση του Κέντρου της Αθήνας με επίκεντρο την ένταξη της οδού Πανεπιστημίου σε ένα πολεοδομικό και αρχιτεκτονικό ‘δακτύλιο’ που θα συνδέσει τον περίπατο των αρχαιολογικών χώρων με τα μεγάλα αρχαιολογικά μουσεία της πόλης και τα ισχυρά πεδία της σύγχρονης πολιτιστικής και εμπορικής δραστηριότητας.

Ο σχεδιασμός της παρέμβασης αυτής έγινε με αρχιτεκτονικό διαγωνισμό δύο σταδίων που διοργάνωσε το Ίδρυμα Ωνάση, αναλαμβάνοντας και το συνολικό κόστος.

Ας δούμε όμως τι υποστηρίζει η πρόταση των Ολλανδών αρχιτεκτόνων του γραφείου Okra που κέρδισε το διαγωνισμό:

Προκλήσεις – Για να γίνει η καρδιά της Αθήνας ένα πραγματικά σύγχρονο μητροπολιτικό κέντρο, θα πρέπει το πιο κεντρικό τρίγωνό της να μεταμορφωθεί σε ένα πολύ ζωντανό μέρος της πόλης.

Ο χώρος που κερδίζεται αποτελεί το πιο σημαντικό βήμα στην κατεύθυνση μιας πόλης που μπορεί να περπατηθεί χάρη στην περιορισμένη κυκλοφορία αυτοκινήτων, και μπορεί να μεταμορφωθεί σε μια παλλόμενη, πράσινη και προσβάσιμη καρδιά της πόλης. Θα πάμε ένα βήμα παραπέρα τις σύγχρονες ιδέες για τον έλεγχο των περιβαλλοντικών συνθηκών, τη μείωση της κυκλοφορίας αυτοκινήτων και τον προγραμματισμό του δημόσιου χώρου: θα πάμε σε μια ολοκληρωμένη πρόταση, δημιουργώντας μια ανθεκτική και προσβάσιμη πόλη, που θα σφύζει από ζωντάνια, και δεν θα περιορίζεται στα όρια έργου του αλλά θα συνδέει την περιοχή αυτή με τις γειτονικές της και θα είναι καταλύτης για ολόκληρη την πόλη.

Ανθεκτική πόλη – Η Πανεπιστημίου θα μεταμορφωθεί σε μια πράσινη ραχοκοκαλιά, που θα βρίσκεται στο κέντρο ενός πράσινου δικτύου, προσφέροντας σκιά και προστασία. Στην ανθεκτική αυτή στρατηγική περιλαμβάνονται συγκεκριμένες επιλογές που έχουν να κάνουν με τη μείωση της αστικής θερμοκρασίας και τη βελτίωση της περιβαλλοντικής άνεσης (φυσική ψύξη με τη βοήθεια δημιουργίας πράσινου και σκιάς στο δημόσιο χώρο, πράσινες ταράτσες και προσόψεις, ψυχρά δάπεδα), τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας καθώς και τη διαχείριση του νερού (συγκέντρωση νερού από καταιγίδες και άρδευση).

Να μετατρέψεις το τρίγωνο της πόλης σε ένα πράσινο πλαίσιο, να μετατρέψεις τις μικρές γωνίες του σε πράσινες περιοχές και να συνδέσεις αυτό το πλαίσιο με τους πράσινους λόφους γύρω από το κέντρο της πόλης, θα έχει ως αποτέλεσμα τον μετριασμό της αστικής θερμοκρασίας, που δεν θα περιορίζεται μόνο στην Πανεπιστημίου αλλά θα επιδρά σε όλο το Μητροπολιτικό κέντρο.

Η στρατηγική του πράσινου στην Αθήνα θα συνδυάζεται με μια στρατηγική άρδευσης, δεδομένου ότι η καλή κατάσταση των φυτών είναι αποφασιστικής σημασίας για τη συμβολή στη μείωση της θερμοκρασίας. Το βρόχινο νερό θα συλλέγεται σε υπόγειες δεξαμενές, στις ταράτσες ή οπουδήποτε αλλού μπορεί να συλλεχθεί σε αυτή την περιοχή. Πέρα από την επίλυση των τεχνικών προβλημάτων, το νερό θα χρησιμοποιηθεί και με ποιητικό τρόπο, κάνοντας αναφορά στον υπόγειο ποταμό Ηριδανό.

Προσβάσιμη πόλη – Το πράσινο πλαίσιο θα χρησιμοποιηθεί ως ένα συνεκτικό δίκτυο που θα ενώνει τον δημόσιο χώρο προς κάθε κατεύθυνση και θα συνδέει τις παρακείμενες γειτονιές, με αποκορύφωμα την Πανεπιστημίου. Αποκαθιστώντας τη συνέχεια των οδών που διασταυρώνονται θα επιτευχθεί συνέχεια και στην περιπατητική εμπειρία. Σχεδιάζοντας την εικόνα της νέας γραμμής του τραμ ώστε να είναι σαφής και εμφανής και να αποτελεί μέρος της αίγλης του χώρου θα συμβάλουμε στη συνοχή που σκοπεύουμε να επιτύχουμε. Στην πραγματικότητα, η Πανεπιστημίου προσφέρει ένα Συμμετοχικό χώρο 2.0 (Shared space 2.0), ένα συνδυασμό “συνεχούς ροής” και “ανάπαυσης”.

Το σχέδιο έχει τέσσερις χαρακτηριστικούς τόπους: το Σύνταγμα και η Πλατεία Ομονοίας θα γίνουν δύο πράσινες αστικές πλατείες, με εξέχοντα και άφθονα υδάτινα στοιχεία. Η πλατεία Δικαιοσύνης θα γίνει ένα πράσινο αστικό δωμάτιο, το οποίο θα συνδυάζει μια ‘πηγή’ νερού πλάι στο άδειο κτίριο και θα το συνδέει με δραστηριότητες σε ένα σκιασμένο προαύλιο. Στο μέσο της οδού Πανεπιστημίου, μια πράσινη σύνθεση θα δώσει στο Πανεπιστήμιο το χαρακτήρα αστικού πάρκου.

Πόλη που σφύζει από ζωντάνια – Η Πανεπιστημίου θα μετατραπεί από “οδό” σε “βουλεβάρτο”, με την προσθήκη φιλόξενων χώρων στη γραμμική της συνέχεια. Χρησιμοποιώντας και μετατρέποντας ισόγεια, προτείνουμε την ιδέα του θεάτρου των 1000 δωματίων στα κενά κτίρια, οργανώνοντας πολιτιστικά δρώμενα και εντοπίζοντας εστιακά σημεία που θα δημιουργήσουν μια νέα ζωντανή ατμόσφαιρα. Το πρόγραμμα των δραστηριοτήτων αυτών θα έχει σχέση με την ελληνική φιλοσοφία, την επιστήμη, το θέατρο και την τέχνη.

Στον δημόσιο χώρο θα στηθούν μικρές εξέδρες για υπαίθριες δράσεις. Μια ‘ζώνη προσέλκυσης’ θα ενισχύσει τα ήδη υπάρχοντα μέτωπα του δρόμου και θα δημιουργήσει συνδέσμους ανάμεσα στο κτισμένο περιβάλλον και τον δημόσιο χώρο. Σε μικρότερη κλίματα οι αρχιτεκτονικές εγκαταστάσεις περιπτέρων δεν θα εστιάσουν μόνο στην εμπορική δραστηριότητα αλλά θα προσφέρουν και άλλες εξυπηρετήσεις όπως τα ‘περίπτερα νερού’ ή μια βιβλιοθήκη παιχνιδιών. Διαδραστικό διακοσμητικό φως στον δημόσιο υπαίθριο χώρο θα δώσει την κατάλληλη ατμόσφαιρα κατά τις βραδινές ώρες.

“Με όλα αυτά πιστεύουμε ότι το σχέδιο αντιμετωπίζει το πρόβλημα του ανώνυμου χώρου στην καρδιά της Αθήνας και αποδεικνύει ότι o αστικός παλμός μπορεί να συνδυαστεί με τη δημιουργία μιας ραχοκοκαλιάς που να είναι πράσινη και φιλική στον πεζό, συμβάλλοντας στην ποιότητα ζωής στην Αθήνα”υποστηρίζουν οι αρχιτέκτονες.

—Ο διαγωνισμός

Ο σχεδιασμός της παρέμβασης αυτής έγινε με αρχιτεκτονικό διαγωνισμό δύο σταδίων που διοργάνωσε το Ίδρυμα Ωνάση, αναλαμβάνοντας και το συνολικό κόστος. Στόχος ήταν οι προτάσεις να αφυπνίσουν τα χαρακτηριστικά του τόπου και να εμπνεύσουν το μέλλον σε μια μητρόπολη που εξελίσσεται. Το πρώτο στάδιο του διαγωνισμού ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο 2012 με την προεπιλογή 9 προτάσεων από τις 71 που υποβλήθηκαν. Η διεθνής επιτροπή αξιολόγησης ανέδειξε επιπλέον μια «ουτοπική-οραματική» πρόταση και απένειμε επαίνους σε άλλες τρεις προτάσεις. Το δεύτερο στάδιο του διαγωνισμού ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο 2013 με την τελική αξιολόγηση των εννέα προεπιλεγμένων προτάσεων από μια νέα διεθνή επιτροπή, που απένειμε τα βραβεία.

Για την πραγματοποίηση του διαγωνισμού, το Ίδρυμα Ωνάση είχε συνάψει ως χορηγός σύμβαση με το ΥΠΕΚΑ, το πρώην ΥΠΟΜΕΔΙ και την Αττικό Μετρό, καθώς και μνημόνια συνεργασίας με την Περιφέρεια Αττικής και τον Δήμο Αθηναίων. Για την εκπόνηση των οριστικών μελετών και τη χρηματοδότηση του έργου με ευρωπαϊκούς πόρους συνεργάζονται ήδη τα συναρμόδια Υπουργεία Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής και Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών & Δικτύων, καθώς και φορείς που θα έχουν σημαντική συνεισφορά και το συντονισμό του έργου.

Παράλληλα με τη διαδικασία του διαγωνισμού, η ιστοσελίδα www.rethinkathens.org προσέφερε και θα συνεχίσει να προσφέρει στο ευρύ κοινό, στους κατοίκους και τους επαγγελματίες της Αθήνας τη δυνατότητα να συζητήσουν και να εκφράσουν τις απόψεις τους για το έργο μέσω των κοινωνικών δικτύων (Facebook, twitter).

econews

1 ΣΧΟΛΙΟ

  1. Θα μπορούσατε να δημοσιεύσετε και τις υπόλοιπες λύσεις που βραβευτήκαν οι οποίες είναι κατά βάση από έλληνες αρχιτέκτονες. Επίσης θα ήθελα να διορθώσω κάτι στην δημοσίευση σας. Την Τετάρτη 27 Φεβρουάριος στην Στέγη Γραμμάτων Και Τεχνών δεν έγινε παρουσίαση των αποτελεσμάτων αλλά παρουσίαση μόνο του πρώτου, κάτι απαράδεκτο γιατί είχαν έρθει αρχιτέκτονες που βραβευτήκαν από διάφορα μέρη τις Ελλάδας και από το εξωτερικό και δεν αναφέρθηκαν καν. Αντί για αυτό μίλησαν για ακόμη μια φορά οι ίδιοι πολιτικοί και είπαν τα ίδια πράγματα.

Comments are closed.