Λίμνη Κορώνεια: τα μέτρα προστασίας από υπεράντληση υδάτων και ρύπανση

0
168

Περιβάλλον Ενέργεια Οικολογία:

Τη δημιουργία Εθνικού Μητρώου Υδρογεωτρήσεων, με στόχο να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της υπεράντλησης νερού για γεωργικές δραστηριότητες και να υπάρξει εξορθολογισμός των χρήσεων, εξήγγειλε ο Υπουργός Αναπληρωτής Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Σταύρος Καλαφάτης, απαντώντας το πρωί στη Βουλή, σε επίκαιρη ερώτηση της Βουλευτού Β’ Περ. Θεσσαλονίκης της ΔΗΜ.ΑΡ, Κατερίνας Μάρκου, για τη συνεχιζόμενη περιβαλλοντική υποβάθμιση της λίμνης Κορώνειας.

Ακολουθούν το κείμενο της ομιλίας, καθώς και η δευτερολογία του Υπουργού Αναπληρωτή ΠΕΚΑ :

«Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η σημαντική περιβαλλοντική υποβάθμιση που έχει υποστεί η Λίμνη Κορώνεια είναι αδιαμφισβήτητα το άθροισμα όσων συσσωρεύτηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες, με αποτέλεσμα μία λίμνη-στολίδι, υγρότοπος διεθνούς σημασίας, να έχει υποστεί μία απίστευτη ταλαιπωρία. Και αυτό είναι γνωστό.

Επί δεκαετίες ο υγρότοπος της Κορώνειας δεχόταν υψηλή ρύπανση από συγκεντρώσεις φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων, αλλά και βιομηχανικών και αστικών λυμάτων. Παράλληλα, υπέφερε, δε, από την υπεράντληση του νερού για γεωργική χρήση και αυτός είναι ο παράγοντας που έχει ίσως και τη μεγαλύτερη συμμετοχή στη δημιουργία του προβλήματος.

Οι κατά καιρούς προσπάθειες που έγιναν, ώστε να υπάρξει ο συντονισμός για να αντιστραφεί η κατάσταση, δεν είχαν το προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Το πιο χαρακτηριστικό δε παράδειγμα, αποτελεί το γεγονός ότι το ειδικό πρόγραμμα δράσεων για την αποκατάσταση της Λίμνης που εντάχθηκε στο Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης δεν υλοποιήθηκε παρά μονάχα κατά 25% μέχρι το τέλος του 2010, με συνέπεια την απένταξη από το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης του έργου το 2011.

Είναι προφανές λοιπόν ότι τα πράγματα βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο, με τεράστια πίεση χρόνου, περιορισμένους πόρους και πολλά που πρέπει να γίνουν για να αντιστραφεί η εικόνα και να αρχίσει να υπάρχει επιτέλους ένα ουσιώδες αποτέλεσμα στο ορίζοντα.

Πού βρισκόμαστε αυτήν τη στιγμή; Συγκεκριμένα, η Ειδική Γραμματεία Υδάτων ενέταξε στο ΕΠΠΕΡΑΑ, στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη», τα έργα τεχνικής παρέμβασης στη Λίμνη, προϋπολογισμού 20.000.000 ευρώ με δικαιούχο την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Τα έργα αυτά αφορούσαν κυρίως τη δημιουργία και διαμόρφωση βαθέων ενδιαιτημάτων για την προστασία της βιοποικιλότητας της Λίμνης, τη βελτίωση των υδραυλικών εγκαταστάσεων και της ενωτικής τάφρου, τη βελτίωση της λιμνοδεξαμενής ωρίμανσης, τη διαχείριση καλαμώνων, την προμήθεια ειδικού εξοπλισμού και τη δημιουργία βάσεων δεδομένων παρακολούθησης.

Δεύτερον, η Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος δημιούργησε σειρά ελέγχων σε διάφορες βιομηχανίες της περιοχής, επιβάλλοντας τις αντίστοιχες Διοικητικές κυρώσεις. Να σημειωθεί δε στο σημείο αυτό, πως πάρα πολλές από τις ρυπογόνες βιομηχανικές δραστηριότητες, έχουν πλέον διακόψει τη λειτουργία τους. Οι επιθεωρητές περιβάλλοντος βεβαίως εξακολουθούν να επιλαμβάνονται οποιασδήποτε νέας παράβασης.

Τρίτον, ο Φορέας Διαχείρισης Λιμνών Κορώνειας-Βόλβης ο οποίος μετέχει στα κοινά κλιμάκια ελέγχου για την έλεγχο των ρυπογόνων βιομηχανιών της περιοχής, έχει αναλάβει στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Μακεδονία-Θράκη 07-13» την υλοποίηση δράσεων παρακολούθησης αβιοτικών και βιοτικών παραμέτρων της Λίμνης. Ήδη, έχει ολοκληρώσει το σχέδιο διαχείρισης της περιοχής αρμοδιότητάς του και προχωρεί στη λήψη μέτρων προστασίας και διαχείρισης.

Τέταρτον, η εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων Λαγκαδά, που όπως γνωρίζετε έχει ξεκινήσει εδώ και ένα χρόνο, λειτουργεί. Περιλαμβάνει πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια επεξεργασία και δέχεται τα λύματα των οικισμών Λαγκαδά και Χρυσαυγής. Εντός των επόμενων μηνών αναμένεται να λειτουργήσουν αντίστοιχα συστήματα σε τρεις κοινότητες του Δήμου, Άγιος Βασίλειος, Σοχός και Ζαγκλιβέρι, συμβάλλοντας έτσι στην προσπάθεια απορρύπανσης.

Τέλος, παράλληλα με τον έλεγχο της ρύπανσης γίνεται συστηματική προσπάθεια εξοικονόμησης αρδευτικού νερού, επίσης με έλεγχο γεωτρήσεων και εφαρμογή μη υδροφόρων συστημάτων άρδευσης.

Το ΥΠΕΚΑ βρίσκεται σε συνεχή επαφή και συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς για τη λήψη αποφάσεων και συντονισμό των δράσεων, ώστε να αντιστραφεί η κατάσταση και να δώσουμε τη μάχη με τους καλύτερους δυνατούς όρους στην προσφυγή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Στη δευτερολογία του ο κ. Καλαφάτης ανέφερε τα εξής:

«Κατ’ αρχάς, κυρία συνάδελφε, θα ήθελα να επισημάνω ότι τα ζητήματα προστασίας του περιβάλλοντος υπεκφεύγουν των στενών αρμοδιοτήτων των φορέων που επιλαμβάνονται τα ζητήματα αυτά. Θα μπορούσα να πω – και είναι αληθές – ότι το ΥΠΕΚΑ σε σχέση μ’ αυτά τα οποία είχε και όφειλε να κάνει, είναι απολύτως συνεπές. Όμως, αυτό ξέρετε δεν λύνει το πρόβλημα, γιατί το πρόβλημα υπάρχει.

Σε κάθε περίπτωση, ειδικότερα το ζήτημα της Λίμνης Κορώνειας και της προστασίας του περιβάλλοντος είναι ζήτημα πολλών φορέων που θα πρέπει να δράσουν έγκαιρα και με τις κατάλληλες ενέργειες. Συμπτωματικά, όπως θα γνωρίζετε, κατάγομαι και εγώ από την περιοχή και γνωρίζω από κοντά το ζήτημα. Όμως, δεν είναι αυτό το ζητούμενο.

Θα ήθελα να σας θέσω και κάποιες άλλες παραμέτρους, προκειμένου να σας δώσω ακόμα πιο πλήρως το πλαίσιο, όσον αφορά στην υλοποίηση των έργων για τα οποία ρωτάτε.

Οι όροι και οι περιορισμοί για την υλοποίηση έργων και για την άσκηση δραστηριοτήτων στις ζώνες προστασίας, καθορίστηκαν με την Κοινή Υπουργική Απόφαση του 2004 για το χαρακτηρισμό του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων των λιμνών Κορώνειας, Βόβλης και Μακεδονικών Τεμπών.

Εκεί προβλέπονται μέτρα για την εγκατάσταση και λειτουργία ρυπογόνων ή και υδροβόρων καταστάσεων και επανεξέταση των μονάδων, είτε για να προστεθούν περιβαλλοντικοί όροι -όταν αυτό απαιτείται- είτε ακόμα και για να απομακρυνθούν, στις περιπτώσεις που δημιουργούν μη αντιμετωπίσιμο περιβαλλοντικό πρόβλημα.

Αντίστοιχα μέτρα καθορίζονται και για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης νερού κυρίως από τις βιομηχανίες και τη γεωργική δραστηριότητα.

Η εφαρμογή τώρα των ειδικών διατάξεων που προβλέπονται από την παραπάνω ΚΥΑ, συμπεριλαμβανομένων και των ενεργειών, των προνομίων και αυθαιρεσιών που συντελέστηκαν πριν από τη δημοσίευσή της, αποτελεί αρμοδιότητα των καθ’ ύλην αρμόδιων υπηρεσιών, που εν προκειμένω είναι οι κατά περίπτωση Περιφερειακές ή βεβαίως και αυτές της Αποκεντρωμένης Διοίκησης.

Σε δεύτερο δε επίπεδο ελέγχων και επιβολής κυρώσεων, έχουν ήδη διενεργήσει όπως ήδη σας είπα και εξακολουθούν να επιλαμβάνονται κάθε νέας παράβασης, οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος.

Τέλος, αξίζει εδώ να σας πω ότι ξεκινήσαμε ήδη και το σχεδιασμό της δημιουργίας Εθνικού Μητρώου Υδρογεωτρήσεων, με στόχο ακριβώς τον εξορθολογισμό των χρήσεων, εγχείρημα που όπως καταλαβαίνετε εκτός των άλλων θα αντιμετωπίσει και σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό και γενικότερα το ζήτημα της υπεράντλησης νερού για γεωργικές χρήσεις, παράγοντας που σύμφωνα με τα δεδομένα και την πληροφόρηση που έχω από τις υπηρεσίες είναι ο κύριος παράγοντας συμβολής στη δημιουργία του προβλήματος.

Η υπεράντληση λοιπόν νερού για γεωργική χρήση, είναι ένα μεγάλο πρόβλημα, είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας για ζητήματα που αφορούν, όπως αυτό της Κορώνειας. Και αυτή η πρωτοβουλία που αναλαμβάνουμε για τη δημιουργία του Εθνικού Μητρώου Υδρογεωτρήσεων, εκτός των υπολοίπων, προσδοκούμε να αντιμετωπίσει και αυτό το πρόβλημα σε άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις.

Πιστεύω ότι με την προσπάθεια όλων των συναρμοδίων φορέων και με τον κεντρικό συντονισμό του ΥΠΕΚΑ, η κατάσταση μπαίνει σε ένα λογικό δρόμο.

Το έργο της Κορώνειας είναι ένα πολυδιάστατο περιβαλλοντικό έργο, του οποίου η επιτυχής υλοποίηση εξαρτάται άμεσα από τη συμμετοχή όλων των χρηστών αυτού του ευαίσθητου οικοσυστήματος.

Προφανώς δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω το χρόνο. Όμως, σίγουρα μπορούμε με συντονισμένες κινήσεις, να δώσουμε στην Κορώνεια μια πραγματική ευκαιρία. Και ως ΥΠΕΚΑ είμαστε έτοιμοι να δώσουμε οποιαδήποτε μάχη και σε οποιοδήποτε επίπεδο, προκειμένου να πετύχουμε αυτό το στόχο.

Σας ευχαριστώ πολύ.».

Σχόλια