Γιγάντιο «μπαλόνι μάγματος» φουσκώνει κάτω από τη Σαντορίνη – Έρευνα

0
42

Περιβάλλον Ενέργεια Οικολογία:

Κατά 10 έως 20 εκατομμύρια κυβικά μέτρα επεκτάθηκε ο υπόγειος θάλαμος του μάγματος (των λιωμένων πετρωμάτων) κάτω από το ηφαίστειο της Σαντορίνης το διάστημα μεταξύ Ιανουαρίου 2011 και Απριλίου 2012.

Αυτό προκύπτει, σύμφωνα με δημοσίευμα της ιστοσελίδας ethnos.gr, από έρευνα Βρετανών επιστημόνων των πανεπιστημίων της Οξφόρδης και του Μπρίστολ, σε συνεργασία με “Έλληνες συναδέλφους τους από το πανεπιστήμιο Αθηνών και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

Οι επιστήμονες, που δημοσίευσαν τη μελέτη τους στο περιοδικό «Nature Geoscience», εκτιμούν ότι το «φούσκωμα» του μάγματος έχει όγκο έως 15 φορές μεγαλύτερο από το Ολυμπιακό Στάδιο του Λονδίνου, ενώ υπολόγισαν ότι η διόγκωση του μάγματος οδήγησε σε ανύψωση της επιφάνειας του νησιού ως 14 εκατοστά.

Το ηφαίστειο άρχισε να ζωντανεύει ξανά το 2011, με μικρούς σεισμούς, ενώ παράλληλα παρατηρήθηκαν αλλαγές στο χρώμα του νερού και έκλυση αερίων με χαρακτηριστική οσμή.

Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, το ηφαίστειο της Σαντορίνης εμφανίζει δύο διαφορετικών ειδών εκρήξεις: συχνές μικρές εκρήξεις που εκλύουν λάβα και μεγάλες εκρήξεις που συμβαίνουν σπάνια, ανά 10.000 έως 30.000 χρόνια.

Και οι δύο τύποι εκρήξεων θεωρείτο ότι «εκκολάπτονται» σε ένα ρηχό θάλαμο μάγματος, ο οποίος τροφοδοτείται σε συνεχή βάση από μικρές ποσότητες λιωμένων πετρωμάτων, οι οποίοι ανεβαίνουν από κάτω προς τα πάνω.

Όμως, όπως τονίζουν οι ερευνητές, γεωλογικές μελέτες δείχνουν ότι τουλάχιστον το 15% του υλικού που εκτινάχθηκε κατά την Μινωική έκρηξη του ηφαιστείου, έφθασε στον θάλαμο του μάγματος λιγότερο από 100 χρόνια πριν την έκρηξη, δηλαδή όχι σε βάθος χρόνου, αλλά σε πολύ πιο σύντομο χρόνο.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, είτε το ηφαίστειο της Σαντορίνης βρίσκεται στην αργή φάση συσσώρευσης λάβας, είτε στην γρήγορη εκρηκτική φάση του, ο ρηχός θάλαμος του μάγματος τροφοδοτείται περιστασιακά με ταχείας ροής ποσότητες μάγματος.

Η χρονική διάρκεια αυτών των περιόδων τροφοδότησης του μάγματος είναι σύντομη σε σχέση με τις ενδιάμεσες περιόδους ηρεμίας, ενώ το πότε θα συμβούν αυτές οι περιστασιακές ανατροφοδοτήσεις εξαρτάται από την υπόγεια δυναμική που αναπτύσσεται στο ακόμα βαθύτερο τμήμα του μάγματος κάτω από τη Σαντορίνη.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, κατά τις πιο πρόσφατες εκρήξεις του ηφαιστείου της Σαντορίνης, στην επιφάνεια έχουν ανέλθει συνήθως δύο διαφορετικά είδη μάγματος, κατά κύριο λόγο δακίτης (λάβα πλούσια σε πυριτία) και δευτερευόντως ανδεσίτης (πιο καυτή λάβα με λιγότερη πυριτία).

Δεδομένου ότι η πρόσφατη ηφαιστειακή δραστηριότητα έχει διαρκέσει πολύ περισσότερο χρόνο, οι Βρετανοί γεωεπιστήμονες υποθέτουν ότι τα λιωμένα πετρώματα που συσσωρεύονται τώρα κάτω από τη Σαντορίνη, είναι δακίτες και όχι ανδεσίτες, αν και προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει ότι οι εκρήξεις πυροδοτούνται από την άνοδο προς την επιφάνεια του ανδεσίτη.

Τα νέα στοιχεία ρίχνουν περισσότερο φως στη λειτουργία του ηφαιστείου, ωστόσο  δεν λύνουν την απόρροια σχετικά με το πότε θα εκραγεί ξανά.

Photo credit Alamy

Σχόλια