Θεσσαλονίκη Πράσινη Πρωτεύουσα 2014: τα έργα και οι παρεμβάσεις στην πόλη

0
149

Περιβάλλον Ενέργεια Οικολογία:

Την υποστήριξη του ΥΠΕΚΑ στην πρωτοβουλία του Δήμου της Θεσσαλονίκης να διεκδικήσει τον τίτλο της “Πράσινης Πρωτεύουσας 2014” εξέφρασε ο υπουργός Γιώργος Παπακωνσταντίνου μιλώντας στην ημερίδα  «Θεσσαλονίκη – Ευρωπαϊκή Πράσινη Πρωτεύουσα 2014».

Όπως δήλωσε ο κ. Παπακωνσταντίνου “η συμμετοχή της Θεσσαλονίκης στη διεκδίκηση του τίτλου, τοποθετεί την κοινωνία και τους φορείς της πόλης σε ένα δημιουργικό πεδίο διαλόγου και δράσης. Ακόμη και ως διαδικασία η πορεία αυτή, μέσα από τις ζυμώσεις που θα προκύψουν, μπορεί να την μετασχηματίσει προς θετικότερη κατεύθυνση”.

Τα κύρια σημεία της ομιλίας του υπουργού είναι τα εξής:

—Αστικό περιβάλλον

Η (ανά)διαμόρφωση του αστικού χώρου δεν είναι θέμα μόνο επιθυμίας είναι και θέμα ιστορίας της ίδιας της πόλης, είναι θέμα ιδιοκτησίας και σύνδεσης του κάθε ατόμου με την περιουσία του, είναι θέμα αντίληψης του τι σημαίνει κοινός, δημόσιος και ελεύθερος χώρος.

Δεν τρέφει κανείς μας ψευδαισθήσεις ότι μπορεί μια πόλη να γίνει πιο πράσινη και πιο βιώσιμη από την μία μέρα στην άλλη.

Όμως είμαστε όλοι πεπεισμένοι ότι οι πόλεις αλλάζουν πιο γρήγορα από ό,τι μπορεί κανείς να φανταστεί όταν μπορεί να συνδυάσει και να τρέξει παράλληλα της μικρής κλίμακας παρεμβάσεις – από το μπαλκόνι, την ταράτσα, την αυλή, το πάρκο, την γειτονιά – με μεγάλης κλίμακας έργα – διαχείριση αποβλήτων, συγκοινωνιακά έργα και έργα υποδομών –χωρίς να αμελεί να τηρεί και να επικαιροποιεί ένα πιο μακροπρόθεσμο πλάνο χωρικής ανάπτυξης – χωροταξικό και ρυθμιστικό.

—Ο ρόλος του ΥΠΕΚΑ

Το ΥΠΕΚΑ δεν υλοποιεί από μόνο του έργα, παρέχει πλαίσιο, θεσμούς και μέσα που οι τοπικές κοινωνίες και οι τοπικές αυτοδιοικήσεις μπορούν να αξιοποιήσουν.

Στη διαμόρφωση ενός νέου αστικού τοπίου και μιας νέας αναπτυξιακής αντίληψης, όπως επίσης και στην κατεύθυνση του συνόλου των πολιτικών και των δράσεων προς το τρίπτυχο Οικονομική Ανάπτυξη – Κοινωνική Συνοχή – Προστασία Περιβάλλοντος – και ειδικότερα για τον αστικό χώρο στην Πράσινη Πόλη – μπορεί να συμβάλλει η ύπαρξη ενός νέου θεσμοθετημένου πλαισίου αναπτυξιακού σχεδιασμού και προγραμματισμού του ανθρωπογενούς, του δομημένου και του φυσικού περιβάλλοντος,.

—Ρυθμιστικό Σχέδιο της Θεσσαλονίκης

Έχει προωθηθεί από την αρμόδια υπηρεσία του ΥΠΕΚΑ για γνωμοδότηση στους φορείς, η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του νέου Ρυθμιστικού Σχεδίου Θεσσαλονίκης. Στόχος είναι η κατάθεση στο Κοινοβούλιο εντός διμήνου.

Το νέο Ρυθμιστικό εξαρτά την ανάπτυξη του Μητροπολιτικού πόλου της Θεσσαλονίκης από την αντίστοιχη της περιφέρειάς της και αντίστροφα, δηλαδή αντιλαμβάνεται τον αστικό, περιαστικό και αγροτικό χώρο ως αλληλοτροφοδοτούμενο και αλληλοεξαρτώμενο σύνολο.

Προωθώντας την αντίληψη της συνεκτικής πόλης, αποφεύγοντας την διάχυση τόσο του αστικού ιστού όσο και των αντίστοιχων δραστηριοτήτων στον περιαστικό χώρο, προστατεύει τον πρωτογενή τομέα της τοπικής οικονομία που είναι ο τροφοδότης και του δευτερογενούς.

Συνδυάζει την ανάπτυξη με την προστασία του περιβάλλοντος, την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη ζωή και την ευημερία των κατοίκων, την προστασία των ορεινών όγκων και του υγρού στοιχείου με την κλιματική αλλαγή. Τέλος, πέρα από τις όποιες διοικητικές διαιρέσεις, προσεγγίζει τα φυσικά οικοσυστήματα ως ενιαία και αδιαίρετα σύνολα.

—Μεγάλα έργα υποδομής

*Μετρό Θεσσαλονίκης
Καλύτερες και πιο καθαρές μεταφορές, τις οποίες το ΥΠΕΚΑ στηρίζει μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη».

Για τη Θεσσαλονίκη έχει ενταχθεί στο ΕΠΠΕΡΑΑ η επέκταση του Μετρό έως στην Καλαμαριά.

*Παράνομες Χωματερές

Το ΥΠΕΚΑ τους τελευταίους μήνες έχει αναλάβει συντονιστικό ρόλο στην προώθηση και υλοποίηση του σχεδίου δράσης για το κλείσιμο όλων των ΧΑΔΑ και τη δημιουργία σύγχρονων μονάδων επεξεργασίας αποβλήτων. Παράλληλα, έχουμε προχωρήσει, στο ξεκαθάρισμα του τοπίου στα συστήματα ανακύκλωσης, με όρους, με κανόνες, με διαφάνεια ώστε να μπει η ανακύκλωση, η μείωση των απορριμμάτων και η διαλογή στην πηγή τους στην καθημερινότητά μας.

*Ανακύκλωση

Η υποστήριξη των συστημάτων συλλογής/μεταφοράς και διαλογής στην πηγή του Δήμου, με ενδυνάμωση ανακύκλωσης και εξοπλισμό συλλογής / μεταφοράς είναι από τα θέματα αιχμής για τη Θεσσαλονίκη.

Για το ζήτημα της μεταφοράς και συλλογής απορριμμάτων, το ΕΠΠΕΡΑΑ έχει εγκρίνει τη διάθεση κονδυλίων ύψους 25 εκ. Ευρώ για την προμήθεια οχημάτων. Ο σχεδιασμός αυτός έχει γίνει στην βάση της ανάγκης για διάθεση ποσού 20 εκ. Ευρώ για τη Θεσσαλονίκη και τα υπόλοιπα για δήμους της ευρύτερης περιοχής.

Όπως έχουμε ενημερωθεί, στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης λειτουργούν όλα τα εγκεκριμένα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων που αφορούν σε συσκευασίες, απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, απόβλητα λιπαντικών ελαίων, λάστιχα, αυτοκίνητα, μπαταρίες οχημάτων και βιομηχανίας, καθώς και φορητές μπαταρίες.

Το ΥΠΕΚΑ θα μπορούσε να υποστηρίξει τους Δήμους της Θεσσαλονίκης σε δράσεις περαιτέρω ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών.

*Διαχείριση υδατικών πόρων και των λυμάτων

Αυτή τη στιγμή στη Θεσσαλονίκη μπορούν να υλοποιηθούν, με χρηματοδότηση από το ΕΠΠΕΡΑΑ, έργα ύψους 80 εκ. Ευρώ, τα οποία επιλύουν μεγάλα προβλήματα στο δίκτυο αποχέτευσης και συμβάλλουν στην ουσιαστική προστασία του Θερμαϊκού κόλπου.

*Χώροι πρασίνου και δάση

Για την προστασία του περιαστικού πρασίνου, στα  δασικά μέτρα του πρόγράμματος Α. Μπαλτατζής  που προκήρυξε η Ειδική Γραμματεία Δασών, πρόκειται να ενταχθούν εντός του Μαρτίου δύο σημαντικά έργα:

Η αντιπυρική προστασία του περιαστικού δάσους Σεϊχ- Σου  Θεσαλονίκης  συνολικού προϋπολογισμού  1.436.000 Ευρώ

Κατασκευή υδατοδεξαμενής για αντιπυρική προστασία .

*Κέντρο Αποτέφρωσης Νεκρών

Κλείνοντας τη συνοπτική αναφορά στα έργα υποδομής, θέλω να αναφερθώ σε ένα ειδικό πλαίσιο για το οποίο ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης έχει παίξει σημαντικό ρόλο ως προς την κοινωνική του αποδοχή. Αναφέρομαι στο πλαίσιο για τη λειτουργία και την αδειοδότηση των Κέντρων Αποτέφρωσης Νεκρών (διαβάστε περισσότερα εδώ).

Ένα πλαίσιο, που είναι απολύτως συμβατό με τις ασφαλείς μεθόδους που εφαρμόζονται σε όλες τις χώρες της Δυτικής Ευρώπη, και θέτει εξαιρετικά αυστηρές προδιαγραφές για την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη λειτουργία των ΚΑΝ.

—Έργα και παρεμβάσεις στον αστικό ιστό που χρηματοδοτούνται από το Πράσινο Ταμείο

Το Πράσινο Ταμείο έχει ήδη εντάξει σε χρηματοδότηση έργα που αποτελούν ‘προίκα’ της πόλης και αφορούν στοιχεία που μπορούν να κάνουν τη διαφορά, όπως η βιώσιμη κινητικότητα, η αναζωογόνηση κεντρικών περιοχών και η αναβάθμιση του περιβάλλοντος.

Τα έργα αυτά εκφράζουν τη φιλοσοφία του Υπουργείου για την βιώσιμη ανάπτυξη των πόλεων και στοχεύουν στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων τους και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς και της εξωστρέφειας τους.

Σε επίπεδο μελετών έχουν εγκριθεί τρεις συν πέντε αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί:

1.    Η ανάπλαση περιβάλλοντος χώρου Επταπυργίου
2.    Η ανάπλαση του άξονα Αχειροποιήτου-Αγίας Σοφίας
3.    Η ανάπλαση-ανάδειξη Βαλκανικής πλατείας του πρώην στρατοπέδου Στρεμπενιώτη στη Νεάπολη

Με συνολικό προϋπολογισμό 1,6 εκ. Ευρώ.

Και με συνολικό προϋπολογισμό 6,6 εκ. Ευρώ οι πέντε διαγωνισμοί για τον ανασχεδιασμό του θαλασσίου μετώπου:

1.        Από Αξιό έως Γαλλικό ποταμό
2.        Από Γαλλικό ποταμό έως το Λιμάνι της Θεσσαλονίκης
3.        Από το Ποσειδώνιο και το Μέγαρο Μουσικής έως το Μικρό Έμβολο (καραμπουρνάκι)
4.        Από την Μίκρα Καλαμαριάς έως το αεροδρόμιο Μακεδονίας
5.        Από το Αεροδρόμιο Μακεδονίας έως το Μεγάλο Έμβολο

Ο πρώτος διαγωνισμός αφορά στην περιοχή από τον Γαλλικό Ποταμό έως και το Λιμάνι της πόλης, στην οποία περιλαμβάνονται εξαιρετικά υποβαθμισμένες περιβαλλοντικά περιοχές όπως οι Λαχανόκηποι.

Επιπλέον, το Πράσινο Ταμείο έχει εγκρίνει τον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό ΘεσσαλονίκηΧ 4. Στο επίκεντρο του διαγωνισμού αυτού είναι τα προβλήματα των πιο υποβαθμισμένων περιοχών στη καρδιά της πόλης.

Το Πράσινο Ταμείο ενέκρινε τη χρηματοδότηση για τον Διαγωνισμό, μετά από αίτημα του Δήμου Θεσσαλονίκης, ο οποίος θα προκηρυχθεί από την ΕΑΧΑ Α.Ε..

Ταυτόχρονα, το Πράσινο Ταμείο έχει εγκρίνει να χρηματοδοτήσει:

*με 8,7 εκ. Ευρώ για απαλλοτριώσεις με στόχο τη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων και χώρων πρασίνου, σε αυτό το ποσό συμπεριλαμβάνονται οι εκτάσεις γύρω από τα Βυζαντινά τείχη του Δήμου Θεσσαλονίκης (900.000 ευρώ) με στόχο την ολοκλήρωση της δημιουργίας ενιαίας ζώνης πράσινου γύρω από τα βυζαντινά τείχη της πόλης, και άλλες απαλλοτριώσεις στις περιοχές Μαρτίου (3,9 εκ. Ευρώ) και στις οδούς Αγ. Δημητρίου και Κατσιμίδου (3,8 εκ. Ευρώ).

Με 850.000 ευρώ τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου του Κολυμβητηρίου της Τούμπας

Με 592.000 ευρώ την ανάπλαση παιδικών χαρών για πιστοποίηση

Με 135.000 ευρώ για την Ανάπλαση του Περιβάλλοντος χώρου του Οθωμανικού μνημείου Παζάρ Χαμάμ

Ήδη μιλάμε για έργα άνω των 18,5 εκ. Ευρώ στη Θεσσαλονίκη μόνο από το Πράσινο Ταμείο.

Να σημειώσω ότι στόχος πλέον του Πράσινου Ταμείου είναι η χρηματοδότηση ώριμων έργων που σημαίνουν άμεση απόδοση για την πόλη και τον πολίτη. Και σε αυτό το πλαίσιο, το ΥΠΕΚΑ και το Πράσινο Ταμείο παραμένει ανοικτό σε προτάσεις έργων που εμπίπτουν στους στόχους του και μπορούν να ενταχθούν στο πλαίσιο προγραμμάτων ύψους 400 εκ. Ευρώ έως το 2015.

—Πράσινες παρεμβάσεις στα κτήρια

Η προστασία του μικροκλίματος στην πόλη, αλλά και η σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας για του κατοίκους είναι στόχοι που προωθούνται εντατικά από το ΥΠΕΚΑ, με δράσεις που περιλαμβάνουν κίνητρα για τα ιδιωτικά κτήρια, επιχορηγήσεις για πράσινες παρεμβάσεις σε δημόσια κτήρια, αλλά και επιβεβλημένη ενεργειακή πιστοποίηση κτηρίων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα μεγάλης παρέμβασης σε δημόσιο κτήριο της Θεσσαλονίκης είναι η Ενεργειακή Αναβάθμιση των κτηρίων στο παράρτημα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου στη Θέρμη, που έχει ενταχθεί στον ΕΠΠΕΡΑΑ με προϋπολογισμό 5,3 εκ. ευρώ.

—Ο θεσμός της Πράσινης Πρωτεύουσας

Ο θεσμός ξεκίνησε το 2010 με τη Στοκχόλμη, Αμβούργο το 2011, Vitoria-Gasteiz (πρωτεύουσα της χώρας των Βάσκων) το 2012 και η Nantes (Δυτ. Γαλλία) το 2013.

Ο τίτλος της Πράσινης Πρωτεύουσας επιδίδεται σε μία υποψήφια πόλη εφόσον:
*Έχει προϊστορία στην επίτευξη υψηλών περιβαλλοντικών στάνταρντ

*Έχει δεσμευτεί στην συνεχή επίτευξη φιλόδοξων στόχων για την περαιτέρω βελτίωση των περιβαλλοντικών όρων και την αειφόρο ανάπτυξη

*Μπορεί να χαρακτηριστεί ως πρότυπο που θα μπορούσε να εμπνεύσει άλλες πόλεις και να προβάλλει βέλτιστες πρακτικές σε άλλες πόλεις.

econews

Σχόλια