ΑΠΕ: οι προτάσεις της ΡΑΕ για την ενίσχυση του Ειδικού Λογαριασμού

0
17

Περιβάλλον Ενέργεια Οικολογία:

Σειρά μέτρων για την ενίσχυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στη χώρα μέσω της σταδιακής μείωσης του ελλείμματος του Ειδικού Λογαριασμού παρουσίασε η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας.

Οι προτάσεις της ΡΑΕ εκτείνονται σε χρονικό ορίζοντα ως το 2020

Τα άμεσα μέτρα που προτείνει η ΡΑΕ για την περίοδο Οκτωβρίου 2011-Δεκεμβρίου 2012, με κύριο στόχο τη σταδιακή μείωση του ελλείμματος του Ειδικού Λογαριασμού και το μηδενισμό του στο τέλος του 2012 περιλαμβάνουν:

Επιτάχυνση, μέσα στον Οκτώβριο, της δημοπράτησης (πώλησης) των υπόλοιπων αδιάθετων δικαιωμάτων εκπομπών CO2 από την Αποθήκη Νεοεισερχομένων 2008-2012 (έσοδα ~40 εκατ. €), καθώς και της διαδικασίας επιστροφής του οφειλόμενου ΦΠΑ στο ΔΕΣΜΗΕ (~20 εκατ. €).

• Άμεση ενεργοποίηση της δυνατότητας που παρέχει το άρθρο 12, παρ. 16 του ν.3851/2010 για απόδοση, ως πόρου του Ειδικού Λογαριασμού, ποσοστού της εισφοράς υπέρ ΕΡΤ Α.Ε., με ΚΥΑ των Υπουργών Π.Ε.Κ.Α. και Πολιτισμού (ετήσια έσοδα εισφοράς ΕΡΤ: ~300 εκατ. €).

Θέσπιση με νομοθετική ρύθμιση, και άμεση εφαρμογή της ανάθεσης στο ΔΕΣΜΗΕ της έκδοσης και διάθεσης όλων των πιστοποιητικών Εγγυήσεων Προέλευσης (Ε.Π.), για το σύνολο της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ στη χώρα μας. Η διάθεση των πιστοποιητικών αυτών σε παραγωγούς και προμηθευτές θα γίνεται σε τιμή που θα καλύπτει αφ’ ενός το κόστος υλοποίησης, λειτουργίας, συντήρησης και αναβάθμισης του Πληροφοριακού Συστήματος Ε.Π. και του Μηχανισμού Διασφάλισής του, εφ’ ετέρου ένα εύλογο κέρδος. Η πρακτική αυτή είναι σύμφωνη με την αντίστοιχη πρακτική που ακολουθούν όλοι οι Φορείς Έκδοσης Ε.Π. στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης και της ΔΕΗ, η οποία ήδη πωλεί εγχώρια πιστοποιητικά Ε.Π. σε Ιταλούς προμηθευτές/εξαγωγείς, που ενδιαφέρονται να καλύψουν με εισαγόμενη ηλεκτρική ενέργεια ΑΠΕ μέρος των υποχρεώσεών τους στο σύστημα πράσινων πιστοποιητικών της Ιταλίας.

• Θέσπιση νομοθετικής ρύθμισης για την επιβολή τέλους (φόρου) μεταβίβασης αδειών ΑΠΕ, το σύνολο των εσόδων του οποίου θα αποτελεί πόρο του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ.

• Λογική αύξηση, από την 01.11.2011 και μέχρι τις 31.12.2012, του Ειδικού Τέλους ΑΠΕ, σε επίπεδα όμως σαφώς χαμηλότερα από αυτά που προτείνει ο Διαχειριστής (δηλ. τα 5,6 €/MWh, μεσοσταθμικά), λόγω ακριβώς της εξασφάλισης πρόσθετων πόρων για τον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ, κατά τα προηγούμενα.

Η αναπροσαρμογή του ύψους του τέλους ΑΠΕ θα μπορούσε να συνδυαστεί και με τροποποίηση της μεθοδολογίας επιμερισμού του στις διάφορες κατηγορίες καταναλωτών, έτσι ώστε να προκύπτει χρέωση που να εξισορροπεί με καλύτερο και πιο δίκαιο τρόπο τις οικονομικές του συνέπειες μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών καταναλωτών (άρθρο 155, ν.2773/1999). Μια τέτοια μεθοδολογική προσέγγιση θα μπορούσε, για παράδειγμα, να περιλαμβάνει σταθερή ποσοστιαία (%) χρέωση τέλους ΑΠΕ, η οποία θα καθορίζεται ως επί τοις εκατό επί της συνολικής χρέωσης (σε €/KWh) του δικτύου μεταφοράς και διανομής, για όλες τις κατηγορίες καταναλωτών, και μάλιστα χωρίς πλαφόν. Την προσέγγιση αυτή υιοθέτησε πρόσφατα η Αυστρία (ποσοστό: 17%), προσανατολίζεται δε να την υιοθετήσει και η Γερμανία.

Β] Νέες, σταθερές πηγές χρηματοδότησης για τον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητά του (2013-2020), σε συνδυασμό με τη δομική αναδιάρθρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, στην πορεία προς εφαρμογή του Target Model (2014-2015).

Εκτός των νέων, θεσμοθετημένων ή υπό θεσμοθέτηση, πηγών χρηματοδότησης του Ειδικού Λογαριασμού που προτάθηκαν στην προηγούμενη ενότητα για την τρέχουσα περίοδο (μέχρι τέλους 2013), πρόσθετοι πόροι μπορούν να αντληθούν και από τα ακόλουθα, διαρθρωτικού χαρακτήρα, μέτρα:

• Από 01.01.2013, «προικοδότηση» του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ με το 50% των συνολικών εσόδων από τη δημοπράτηση των εθνικών δικαιωμάτων εκπομπών CO2. Κάτι τέτοιο, το οποίο προβλέπεται σαφώς από την Κοινοτική Οδηγία 2003/87/ΕΚ (ως διακριτική ευχέρεια ενός Κράτους-Μέλους), μπορεί να αποφέρει ετήσια έσοδα της τάξης των 500 εκατ. € στον Ειδικό Λογαριασμό. Αυτό, σε συνδυασμό: α) με τη μείωση των αναγκών χρηματοδότησης του Ε.Λ. λόγω αύξησης της Οριακής Τιμής Συστήματος, η οποία θα προκύψει από την ενσωμάτωση του πλήρους κόστους των δικαιωμάτων εκπομπών στο μεταβλητό κόστος των μονάδων, και β) με την ταυτόχρονη εφαρμογή των προτεινόμενων μέτρων της ενότητας [Α], μπορεί να καλύψει, σε μεγάλο βαθμό, τις μεσοπρόθεσμες ανάγκες χρηματοδότησης του Ειδικού Λογαριασμού (τουλάχιστον στην περίοδο 2013-2020).

• Θέσπιση «τέλους δικαιωμάτων εξόρυξης/χρήσης λιγνίτη (royalties)». Το ύψος του τέλους αυτού θα μπορούσε να προσδιοριστεί από τη διαφορά του κόστους εξόρυξης του λιγνίτη και της τιμής που θα προσφέρονταν σε δημοπρασία για την εκχώρηση δικαιωμάτων εκμετάλλευσης ενός νέου λιγνιτικού πεδίου, η οποία εμμέσως θα προσδιορίζονταν από το αναμενόμενο περιθώριο κέρδους των λιγνιτικών σταθμών στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Το τέλος αυτό, μακροχρόνια, θα πρέπει να καθορίζεται έτσι ώστε να μεγιστοποιείται η αξία του λιγνίτη, λαμβάνοντας υπ’ όψη το κόστος των εναλλακτικών καυσίμων, αλλά και τη βέλτιστη διαθέσιμη τεχνολογία για την καύση στερεών καυσίμων.

Η ενσωμάτωση του τέλους αυτού στη λιγνιτική παραγωγή, πλέον του πλήρους κόστους δικαιωμάτων εκπομπών CO2 (από 01/01/2013), θα επιφέρει εύλογη ισορροπία στη χονδρεμπορική αγορά, μεταξύ των διαφόρων τεχνολογιών και καυσίμων. Ως προς τα τιμολόγια λιανικής, το ανταγωνιστικό τμήμα τους που αφορά την τιμή ενέργειας αναπροσαρμόζεται προς τα πάνω, αντανακλώντας πλέον το μακροχρόνιο οριακό κόστος μονάδας φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου.

Ταυτόχρονα, το έσοδο από το «τέλος δικαιωμάτων εξόρυξης/χρήσης λιγνίτη» χρησιμοποιείται για να καλύπτει το τέλος ΑΠΕ, ενδεχομένως και το τέλος Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), μειώνοντας έτσι σημαντικά την επιβάρυνση που δέχεται ο τελικός καταναλωτής ηλεκτρικής ενέργειας. Κατά συνέπεια, μειώνεται τόσο το τέλος ΑΠΕ, όσο και το τέλος ΥΚΩ, το οποίο αφορά, κατά το μεγαλύτερο μέρος του την κάλυψη του -μεγάλου- κόστους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στα νησιά. Στο συνολικό τιμολόγιο λιανικής πώλησης (κατά μέσο όρο) δεν θα υπάρξει αύξηση, αφού θα αυξηθεί μεν το ανταγωνιστικό τμήμα, αλλά θα μειωθεί το τμήμα ΥΚΩ και ΑΠΕ.

Δομική αναδιάρθρωση της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο τη σταδιακή εφαρμογή στη χώρα μας του Target Model (καταληκτική ημερομηνία: 2014-2015), και με παράλληλη σύνδεση, το αργότερο μέχρι τα μέσα του 2013, των τιμών χονδρικής και λιανικής αγοράς. Το σημερινό μοντέλο ανάπτυξης των ΑΠΕ (εγγυημένες τιμές, προτεραιότητα ένταξης στο Σύστημα), θα πρέπει να προσαρμοστεί στο νέο αυτό σχεδιασμό, ο οποίος θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη τεσσάρων (4) βασικών αγορών/επιπέδων συναλλαγών (day ahead, intraday, balancing και forward), καθώς και διμερών συμβολαίων (bilateral contracts) φυσικής παράδοσης μεταξύ παραγωγών και προμηθευτών.

Στο νέο αυτό σχεδιασμό της αγοράς, η απλούστερη λύση για τις ΑΠΕ θα ήταν η συνέχιση της σημερινής προσέγγισης, όπου οι παραγωγοί ΑΠΕ συμβάλλονται διμερώς με το Διαχειριστή, ο οποίος και κατανέμει κατά προτεραιότητα την παραγόμενη από αυτούς ηλεκτρική ενέργεια. Επειδή, όμως, στο target model δεν υπάρχει υποχρεωτική συμμετοχή όλων στην αγορά με τιμή, όπως γίνεται σήμερα (mandatory pool), δεν θα μπορεί να υπολογίζεται οριακή τιμή, ή και εάν ακόμα υπολογίζεται, θα αφορά μόνο αυτούς που δεν έχουν συνάψει διμερή συμβόλαια με παραγωγούς.

Συνεπώς, δεν θα υπάρχει ισοσκελισμός εσόδων-εξόδων, και θα πρέπει να τροποποιηθεί ο σημερινός μηχανισμός, στον οποίο η πληρωμή των ΑΠΕ (feed-in tariff) προέρχεται εν μέρει από την οριακή τιμή και εν μέρει από τον Ειδικό Λογαριασμό Τέλους ΑΠΕ. Μία λύση, στην περίοδο πλήρους εφαρμογής του target model, θα ήταν το σύνολο πλέον της πληρωμής των ΑΠΕ να προέρχεται από τον Ειδικό Λογαριασμό, πόροι του οποίου θα είναι αυτοί που περιγράφηκαν στα προηγούμενα.

• Η ΡΑΕ θα εξετάσει εάν και σε ποιο βαθμό, στον υπολογισμό του Τέλους ΑΠΕ, οι τεχνολογίες ΑΠΕ θα πρέπει να πιστώνονται με πιστοποιητικά ΑΔΙ, για τη συνεισφορά τους στην αντιμετώπιση των αιχμών. Για το σκοπό αυτό, η ΡΑΕ θα εκπονήσει αναλυτική μελέτη για τον υπολογισμό του σχετικού capacity credit.

Γ] Μέτρα για το σκέλος των εξόδων του Ειδικού Λογαριασμού Τέλους ΑΠΕ

Το προηγούμενα μέτρα αφορούν, στην πλειοψηφία τους, το σκέλος των εσόδων του Ειδικού Λογαριασμού Τέλους ΑΠΕ και έχουν βραχυ-μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Θα πρέπει όμως, παράλληλα και άμεσα, να εξεταστεί και το σκέλος των εξόδων του Λογαριασμού, δηλαδή το σύστημα αποζημίωσης των ΑΠΕ με εγγυημένες τιμές, έτσι ώστε, με τη βελτιστοποίησή του, να επιτευχθεί μια μακροπρόθεσμα βιώσιμη λύση.

Συνεπώς, πρέπει να εξεταστεί το ύψος των εγγυημένων τιμών, ώστε αυτές να αντανακλούν το διαρκώς απομειούμενο κόστος εγκατάστασης ορισμένων τεχνολογιών ΑΠΕ, όπως τα φωτοβολταϊκά, αλλά και το αυξανόμενο κόστος χρήματος και δανεισμού, σε τρόπο ώστε, τελικά, οι επενδύσεις αυτές να είναι βιώσιμες, ταυτόχρονα όμως και οικονομικά αποδοτικές για τη χώρα. Η ΡΑΕ προτίθεται να καταθέσει σύντομα τις θέσεις και προτάσεις της και για το θέμα αυτό.

ΡΑΕ

Σχόλια