ΡΑΕ: διαβούλευση για την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά

1
26

Περιβάλλον Ενέργεια Οικολογία:

Η ΡΑΕ, έχοντας ως στόχο την ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου για το άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά (ΜΔΝ), θέτει σε δημόσια διαβούλευση την πρότασή της για τις βασικές αρχές και κατευθύνσεις του Κώδικα Διαχείρισης των Ηλεκτρικών Συστημάτων των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, ο οποίος καταρτίζεται από τον αρμόδιο Διαχειριστή και εγκρίνεται με Απόφαση της ΡΑΕ (άρθρο 130 ν. 4001/2011). Οι αρχές αυτές διαμορφώθηκαν βάσει:

α) του Σχεδίου Κώδικα που είχε υποβληθεί από τη ΔΕΗ Α.Ε., ως Διαχειριστή των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, σύμφωνα με το προϊσχύσαν καθεστώς του ν. 2773/1999 (άρθρο 23α), και το οποίο Σχέδιο η ΡΑΕ έθεσε σε δημόσια διαβούλευση, καθώς και

β) βάσει των προτάσεων και παρατηρήσεων που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της διαβούλευσης αυτής.

Τα σχόλια των συμμετεχόντων στη διαβούλευση επικεντρώθηκαν σε καίρια σημεία της πρότασης του Διαχειριστή, ιδίως όσον αφορά τον τρόπο οργάνωσης της αγοράς στα ΜΔΝ, και υπογράμμισαν το γεγονός ότι  η συγκεκριμένη πρόταση διαμόρφωσης της αγοράς αυτής θα οδηγούσε σε μεγαλύτερη επιβάρυνση του καταναλωτή. Περαιτέρω, κατά τη διαμόρφωση της άποψής της, η ΡΑΕ, βάσει και της συσσωρευμένης  εμπειρίας της στην παρακολούθηση της ανάπτυξης και λειτουργίας των νησιωτικών συστημάτων, έλαβε υπόψη της και τις κατωτέρω κρίσιμες παραμέτρους και δεδομένα που αντανακλούν την υφιστάμενη κατάσταση στα μη διασυνδεδεμένα νησιά, και τις πραγματικές δυνατότητες ανάπτυξης ανταγωνισμού στην αγορά των νησιών:

1.    Η ηλεκτροδότηση των μη διασυνδεδεμένων νησιών στηρίζεται κυρίως σε πετρελαϊκές μονάδες ενός παραγωγού, της ΔΕΗ Α.Ε. Συμπληρωματικά, συμβάλλουν μονάδες ΑΠΕ (κυρίως αιολικοί και φωτοβολταϊκοί σταθμοί), υπό καθεστώς εγγυημένων τιμών αγοράς (feed-in tariff).

2.    Για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας στους καταναλωτές των νησιών αυτών δραστηριοποιείται αποκλειστικά η ΔΕΗ Α.Ε.

3.    Το μέγεθος των συστημάτων και η μέχρι σήμερα αποκτηθείσα εμπειρία στην ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων συμβατικής παραγωγής (κατασκευή νέων σταθμών) στα νησιά δημιουργεί σοβαρές αμφιβολίες για τη δυνατότητα δραστηριοποίησης νέων παραγωγών (π.χ. λόγω αδυναμίας εξεύρεσης νέων θέσεων εγκατάστασης), από την οποία να αναμένει κανείς τη δημιουργία, έστω στοιχειωδών, συνθηκών ανταγωνισμού στη δραστηριότητα αυτή.

4.    Η αναμενόμενη ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων ΑΠΕ στα νησιά, ακόμα και μονάδων μερικώς ή και πλήρως ελεγχόμενης παραγωγής, βρίσκεται υπό καθεστώς εγγυημένων τιμών (feed-in tariffs) και, συνεπώς, δεν συμβάλει στη δημιουργία ανταγωνιστικών συνθηκών στην ηλεκτροπαραγωγή των νησιών.

5.    Οι ιδιαιτερότητες των ηλεκτρικών συστημάτων των νησιών, λόγω: α) των σημαντικών εποχικών αυξομειώσεων της ζήτησης και του χαμηλού Συντελεστή Φορτίου (π.χ. τουριστική περίοδος), β) της δαπανηρής, ανά μονάδα ισχύος, κατασκευής και διαθεσιμότητας συμβατικών μονάδων παραγωγής, λόγω του σχετικά περιορισμένου μεγέθους των συστημάτων και του διαθέσιμου καυσίμου (πετρέλαιο), γ) της ανάγκης ύπαρξης σημαντικής εφεδρείας ισχύος,  και δ) της σημαντικής συμβολής των ΑΠΕ στην κάλυψη της ζήτησης, οδηγούν σε αισθητά μειωμένη λειτουργία των συμβατικών μονάδων, με σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ τους, ως προς το βαθμό χρησιμοποίησης, καθώς και σε αδυναμία ανάκτησης του κεφαλαιουχικού κόστους για ορισμένες εξ’ αυτών, μέσα από τους συνήθεις μηχανισμούς της αγοράς (π.χ. με μηχανισμό ΟΤΣ).

6.    Η στηριζόμενη στη συμβατική ηλεκτροπαραγωγή, με πετρελαϊκά καύσιμα, ηλεκτροδότηση των νησιών επιβαρύνει τους καταναλωτές της επικράτειας, μέσω των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), με το διόλου ευκαταφρόνητο ποσό των 500 εκ. € ετησίως, το οποίο ήδη αυξάνεται σημαντικά με την αύξηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, αλλά και τις αυξήσεις του ΕΦΚ στο πετρέλαιο.

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η ΡΑΕ έκρινε ότι το υπό διαμόρφωση καθεστώς αγοράς στα μη διασυνδεδεμένα νησιά θα πρέπει να έχει ως κύριο στόχο τη συγκράτηση του συνολικού κόστους παραγωγής, σε μια ολιγοπωλιακή, στην καλύτερη περίπτωση, αγορά (όσον αφορά τη δραστηριότητα της συμβατικής ηλεκτροπαραγωγής), υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι διασφαλίζεται η διατήρηση του αναγκαίου δυναμικού παραγωγής, για την απρόσκοπτη ηλεκτροδότηση των νησιών. Περαιτέρω, ο Κώδικας θα πρέπει να διασφαλίζει τη δημιουργία των καλύτερων δυνατών συνθηκών για την είσοδο σταθμών ΑΠΕ, από πλευράς τεχνικής δυνατότητας και διαχείρισης, τόσο για τις ήδη χρησιμοποιούμενες τεχνολογίες (αιολικά, φωτοβολταϊκά), όσο και για νέες (υβριδικά, ηλιοθερμικά, κ.λπ.).

Για το σκοπό αυτό, η ΡΑΕ προχώρησε στη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου βασικών αρχών και κατευθύνσεων, αξιοποιώντας σημαντικό μέρος των προτάσεων του Διαχειριστή, που ενσωματώνουν τη συμπυκνωμένη εμπειρία του από τη μακρόχρονη διαχείριση του μεγάλου αριθμού (32 ηλεκτρικά συστήματα) και ποικιλίας (π.χ. αιχμή ζήτησης από μερικές εκατοντάδες kW σε αρκετές εκατοντάδες MW) αυτόνομων ηλεκτρικών συστημάτων της ελληνικής επικράτειας.

Βασική διαφοροποίηση της πρότασης της ΡΑΕ από το προτεινόμενο από το Διαχειριστή Σχέδιο Κώδικα αποτελεί ο τρόπος κατάρτισης του Ημερήσιου Ενεργειακού Προγραμματισμού, και συνακόλουθα ο τρόπος αμοιβής των συμβατικών μονάδων. Πιο συγκεκριμένα, αντί του προτεινόμενου από το Διαχειριστή μοντέλου τιμολογούμενων προσφορών ενέργειας και προσδιορισμού Οριακής Τιμής Συστήματος (ΟΤΣ), βάσει της οποίας θα αμείβονται οι συμβατικές μονάδες (τουλάχιστον οι νεώτερες), θα εκκαθαρίζονται οι αποκλίσεις παραγωγής και θα χρεώνεται αντίστοιχα ο προμηθευτής, υιοθετείται από τη ΡΑΕ ένα απλοποιημένο μοντέλο αμοιβής στο μεταβλητό κόστος κάθε μονάδας, που θα προσδιορίζεται με ρυθμιζόμενο τρόπο (βάσει μεθοδολογίας), λαμβάνοντας υπ’ όψη τα τεχνικά χαρακτηριστικά τύπου των μονάδων και τις λοιπές παραμέτρους κόστους (τρέχουσες τιμές πετρελαίου, ΕΦΚ, λοιπά μεταβλητά κόστη, κ.λπ.).  Επιπλέον, για την καλύτερη δυνατή ενσωμάτωση (με ακριβέστερη πρόβλεψη) της παραγωγής ΑΠΕ, υιοθετείται και η επικαιροποίηση του ημερήσιου προγραμματισμού μέσα στην ημέρα κατανομής.

Επίσης, στην πρόταση της ΡΑΕ διαφέρει ο τρόπος υπολογισμού του τιμήματος για τη διαθεσιμότητα ισχύος συμβατικών μονάδων, η οποία, όπως προβλέπεται από το νόμο, τιμολογείται διακριτά από την ενέργεια. Στόχος της διαφοροποίησης αυτής είναι ο προσδιορισμός ρυθμιζόμενου τιμήματος (βάσει μεθοδολογίας), ανά τεχνολογία μονάδων, που να αντανακλά, στο μέτρο του εφικτού, το πραγματικό κόστος διαθεσιμότητας της μονάδας. Προφανώς, σε περιπτώσεις εγκατάστασης μονάδας μέσω διαγωνιστικής διαδικασίας που διενεργείται από τη ΡΑΕ, θα ακολουθούνται οι όροι της σύμβασης πώλησης.
Οι ανωτέρω βασικές διαφοροποιήσεις αποσκοπούν στη συγκράτηση του κόστους παραγωγής, καθώς και στη διασφάλιση της αποπληρωμής των επενδύσεων.

Ως προς τις λοιπές βασικές αρχές και κατευθύνσεις του Κώδικα, η ΡΑΕ στηρίχθηκε στις προτάσεις του Διαχειριστή, τις οποίες βελτίωσε κατά την κρίση της. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρονται παρακάτω ορισμένα βασικά θέματα που θίγονται στον Κώδικα :
α) Προβλέπεται η εκπόνηση μελετών, τόσο για τη λειτουργία, διαχείριση και ανάπτυξη των ηλεκτρικών συστημάτων, με σκοπό τη βέλτιστη ανάπτυξη κάθε ηλεκτρικού συστήματος, την ελάχιστη δυνατή επιβάρυνση των καταναλωτών από τη συμβατική ηλεκτροπαραγωγή και τη μεγιστοποίηση της διείσδυσης των ΑΠΕ.

β) Παρέχονται τα κατάλληλα κίνητρα για τη βελτίωση της αποδοτικότητας των μονάδων, μέσω του προτεινόμενου συστήματος αμοιβής των συμβατικών μονάδων, ή για την αντικατάστασή τους, εφόσον η συνέχιση της λειτουργίας τους κρίνεται ασύμφορη. Προφανώς, αυτό θα οδηγεί μακροπρόθεσμα σε μείωση του κόστους παραγωγής, με όφελος που τελικά θα καρπώνεται ο καταναλωτής, μέσω της μείωσης των χρεώσεων ΥΚΩ. Περαιτέρω, θα είναι δυνατός ο ανά νησί προσδιορισμός του κόστους παραγωγής και των αντίστοιχων επιβαρύνσεων στο λογαριασμό των ΥΚΩ.

γ) Προβλέπεται ειδικό καθεστώς για τη λειτουργία και διαχείριση των μονάδων ΑΠΕ, περιλαμβανομένων και των υβριδικών σταθμών, ώστε να διασφαλιστεί α) η κατά προτεραιότητα ένταξή τους, έναντι των συμβατικών μονάδων, των οποίων η λειτουργία θα περιορίζεται στην ελάχιστη αναγκαία για την ομαλή και απρόσκοπτη λειτουργία κάθε ηλεκτρικού συστήματος και για την κάλυψη της ζήτησης, καθώς και β) η ισότιμη μεταχείριση των μονάδων ΑΠΕ με την όποια αναγκαία διαφοροποίηση στη λειτουργία τους, στο βαθμό που αυτή δικαιολογείται απόλυτα από τις προβλέψεις του νόμου αλλά και τις τεχνικές δυνατότητες των μονάδων.

δ) Προβλέπεται η σύσταση των απαραίτητων λογαριασμών και η τήρησή τους από τον αρμόδιο Διαχειριστή, καθώς και ο τρόπος εκκαθάρισης των συναλλαγών με τους συμμετέχοντες στην αγορά (π.χ. παραγωγοί, προμηθευτές), όπως και οι συναλλαγές με τους ειδικούς λογαριασμούς ΥΚΩ και ΑΠΕ.

Με τη θέσπιση του Κώδικα, σε συνδυασμό με τη διαμόρφωση του δευτερογενούς πλαισίου για τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας στα νησιά, βάσει των προβλέψεων του ν. 4001/2011, τίθενται πλέον οι κανόνες μιας ειδικά διαμορφωμένης αλλά απελευθερωμένης αγοράς στα νησιά, που επιτρέπει την είσοδο και την ισότιμη μεταχείριση νέων παραγωγών και προμηθευτών και την εν γένει ελεύθερη και ισότιμη πρόσβαση τρίτων, έχοντας παράλληλα διασφαλίσει την ορθολογική ανάπτυξη των ηλεκτρικών συστημάτων, τη συγκράτηση του κόστους παραγωγής από συμβατική ηλεκτροπαραγωγή, τη μεγιστοποίηση της διείσδυσης των ΑΠΕ, επιτυγχάνοντας το μέγιστο δυνατό όφελος για τον καταναλωτή.

Είναι, ωστόσο, βέβαιο ότι η μετάβαση από το υφιστάμενο πλαίσιο λειτουργίας των συστημάτων, βάσει της πραγματικής κατάστασης των υποδομών και στελέχωσης/ οργάνωσης της διαχείρισης, στο νέο καθεστώς που θα προβλέπει ο Κώδικας, απαιτεί σημαντική δουλειά και χρόνο, για την οργάνωση του Διαχειριστή και τη δημιουργία των αναγκαίων υποδομών. Συνεπώς, είναι αναγκαία η πρόβλεψη σχετικών μεταβατικών ρυθμίσεων, για την ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς, χωρίς εμπόδια στο άνοιγμα της αγοράς.

Κατόπιν των ανωτέρω, η ΡΑΕ θέτει την πρότασή της για τις βασικές αρχές και κατευθύνσεις του Κώδικα σε  δημόσια διαβούλευση μέχρι τη Δευτέρα 31 Οκτωβρίου, χωρίς τη δυνατότητα παράτασής της, δεδομένων των πολύ περιορισμένων χρονικών περιθωρίων για τη θέσπιση του Κώδικα.

Οι απόψεις των συμμετεχόντων θα δημοσιευτούν αυτούσιες, εκτός αν άλλως δηλώσει ρητά ο συμμετέχων στη διαβούλευση. Αν επιθυμεί τη δημοσίευση μέρους των απόψεών του, θα πρέπει να υποβάλει διακριτά (με διαφορετικά έγγραφα) τις απόψεις προς δημοσίευση και αυτές που υποβάλλονται εμπιστευτικά.

Ακολούθως, το πλήρες κείμενο του Κώδικα που θα διαμορφωθεί, θα τεθεί σε μία τελική δημόσια διαβούλευση, πριν από την έγκρισή του.

econews

1 ΣΧΟΛΙΟ

  1. ΠΟΤΕ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΘΑ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΘΕΙ ΤΟ ΡΕΥΜΑ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ?ΠΟΤΈ΄…….????ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΙΟΥΝΙΟ 2015?ΠΡΕΠΕΙ ΠΙΑ ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΟΥΜΕ ΝΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΤΑ ΘΥΜΑΤΑ ΤΗΣ Δ.Ε.Η.!!!

Comments are closed.