ΕΛΕΤΑΕΝ: σχόλια για την περιβαλλοντική αδειοδότηση

0
9

Περιβάλλον Ενέργεια Οικολογία:

To σχέδιο νόμου, που κατέθεσε το ΥΠΕΚΑ, για την περιβαλλοντική αδειοδότηση κινείται προς τη θετική κατεύθυνση της απλοποίησης και κωδικοποίησης των διαδικασιών, όπως τονίζει η ΕΛΕΤΑΕΝ σε ανακοίνωση της.

Σύμφωνα με την ΕΛΕΤΑΕΝ,  το σχέδιο στηρίζεται και αξιοποιεί τις αρχές και τη δουλειά της προηγούμενης Υπουργού και από την άποψη αυτή αποτελεί ένα καλό παράδειγμα συνέχειας του κράτους.

«Ωστόσο, πρέπει εξ αρχής να καταστεί σαφές ότι το μεγάλο στοίχημα δεν είναι μόνο η ψήφιση θετικών ρυθμίσεων αλλά η αποτελεσματική και πλήρης εφαρμογή της. Για το σκοπό αυτό απαιτούνται:

1. Η αποτελεσματική και έγκαιρη στελέχωση όλων των εμπλεκόμενων φορέων ώστε να είναι εφικτή η τήρηση των προθεσμιών που προβλέπει και αυτό το σχέδιο νόμου, χωρίς αυτό να γίνεται εις βάρος των συναδέλφων μηχανικών και επιστημόνων που ήδη στελεχώνουν τις υπηρεσίες.

2. Η εκπαίδευση και ενημέρωση των εμπλεκόμενων στελεχών των δημοσίων υπηρεσιών -ειδικά των συναρμόδιων Διευθύνσεων και Υπουργείων- ώστε να μην υπάρχει αποσπασματική και αντιφατική ερμηνεία της νομοθεσίας και να εφαρμόζεται αποτελεσματικά η κεντρική πολιτική από όλες τις βαθμίδες της διοίκησης.

3. Η ταχεία έκδοση όλων των κανονιστικών αποφάσεων και διαταγμάτων που προβλέπει το σχέδιο νόμου (παράγραφοι 1.4, 2.7, 2.12, 2.13, 8.3, 10.2, 11.3, 11.4, 16.7, 17.9, 18.5, 19.9, 19α.2, 20.18, 21.3 κλπ). Επομένως απαιτείται από τώρα να ετοιμαστούν τα σχετικά κείμενα με προτεραιότητα σε αυτά που αφορούν τις λεπτομέρειες των διαδικασιών και την κωδικοποίηση των περιεχομένων των μελετών και των περιβαλλοντικών όρων των αποφάσεων, ώστε να εκδοθούν εντός των προθεσμιών που ορίζει ο νόμος. Η τήρηση ειδικά αυτών των προθεσμιών από την Κυβέρνηση είναι θέμα αξιοπιστίας του Κράτους. Αν πρόκειται να μην τηρηθούν, είναι προτιμότερο να απαλειφτούν τελείως.

4. Ιδιαίτερη προσοχή και διαβούλευση απαιτείται κατά την κατάταξη των έργων στις κατηγορίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης Α1, Α2 και Β ώστε να αποφευχθεί η υπέρμετρη χρονική επιβάρυνση έργων με ελάχιστες επιπτώσεις στο περιβάλλον ή γενικά φιλοπεριβαλλοντικών έργων. Η συντριπτική πλειοψηφία των αιολικών πάρκων και των έργων Α.Π.Ε. γενικά διαθέτουν αυτά τα χαρακτηριστικά.

Επί των επιμέρους διατάξεων παρατηρούνται τα ακόλουθα:
Α. Σημαντικές παρατηρήσεις

Α.1. Να μη λαμβάνονται υπόψη οι νέες περιοριστικές ρυθμίσεις κατά την ανανέωση ή τροποποίηση της ΑΕΠΟ ήδη αδειοδοτημένων ή εν λειτουργία έργων

Για λόγους ασφάλειας δικαίου και επενδύσεων, πρέπει η θέσπιση νέων περιοριστικών χρήσεων γης ή ανάλογων νομοθετικών ή κανονιστικών ρυθμίσεων να μην καταλαμβάνει ήδη αδειοδοτημένα έργα. Δεν είναι εύλογο, έργα που έχουν λάβει ΑΕΠΟ και πιθανά έχουν ήδη υλοποιηθεί να μην μπορεί να ανανεώσουν ή να τροποποιήσουν (ούτε κατ’ ελάχιστον) την άδεια τους, επειδή εν τω μεταξύ το κράτος εισήγαγε νέες ρυθμίσεις, οι οποίες αν ίσχυαν κατά το χρόνο αδειοδότησης δεν θα εκδιδόταν καθόλου η ΑΕΠΟ. Ούτε φυσικά είναι λογικό η κατά τα ανωτέρω ανανέωση ή τροποποίηση έργων που διαθέτουν ΑΕΠΟ να γίνεται με την επιβολή υπερβολικών πρόσθετων όρων που πιθανά αλλάζουν την οικονομικότητα των επενδύσεων.
Επιβάλλεται λοιπόν να γίνουν οι εξής αλλαγές:

Άρθρο 5. Να προστεθεί νέα παράγραφος 5 ως εξής:

«5. Για την ανανέωση της διάρκειας ισχύος της ΑΕΠΟ δεν λαμβάνονται υπόψη νομοθετικές ή κανονιστικές ρυθμίσεις ή άλλες χωροταξικές ρυθμίσεις ή ρυθμίσεις χρήσεων γης ή προστασίας που έχουν πιθανά εισαχθεί μέσω ρυθμιστικών σχεδίων, ειδικών πλαισίων χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης, ΖΟΕ, ΣΧΟΑΑΠ, διαταγμάτων προστασίας, σχεδίων διαχείρισης, εγκεκριμένων ειδικών περιβαλλοντικών μελετών ή άλλων ανάλογων σχεδίων ή μελετών, οι οποίες δεν ήταν σε ισχύ κατά το χρόνο έκδοσης της ΑΕΠΟ και οι οποίες αν ίσχυαν κατά το χρόνο εκείνο, θα οδηγούσαν είτε σε μη χορήγηση της εκδοθείσας ΑΕΠΟ είτε σε επιβολή σημαντικά διαφορετικών όρων που θα επέβαλλαν αυξημένες υποχρεώσεις στο φορέα του έργου. Στις περιπτώσεις αυτές η ανανέωση της ΑΕΠΟ χωρεί ακωλύτως χωρίς την επιβολή σημαντικά διαφορετικών όρων. Από την εφαρμογή της διάταξης των δύο προηγούμενων εδαφίων εξαιρούνται οι περιπτώσεις κατά τις οποίες η ανανέωση της ΑΕΠΟ συνδυάζεται με τροποποίησή της. Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται η παράγραφος 6 του άρθρου 6».

Άρθρο 6. Να προστεθεί νέα παράγραφος 6 ως εξής:

«Για την τροποποίηση της ΑΕΠΟ δεν λαμβάνονται υπόψη νομοθετικές ή κανονιστικές ρυθμίσεις ή άλλες χωροταξικές ρυθμίσεις ή ρυθμίσεις χρήσεων γης ή προστασίας που έχουν πιθανά εισαχθεί μέσω ρυθμιστικών σχεδίων, ειδικών πλαισίων χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης, ΖΟΕ, ΣΧΟΑΑΠ, διαταγμάτων προστασίας, σχεδίων διαχείρισης, εγκεκριμένων ειδικών περιβαλλοντικών μελετών ή άλλων ανάλογων σχεδίων ή μελετών, οι οποίες δεν ήταν σε ισχύ κατά το χρόνο έκδοσης της ΑΕΠΟ και οι οποίες αν ίσχυαν κατά το χρόνο εκείνο, θα οδηγούσαν είτε σε μη χορήγηση της εκδοθείσας ΑΕΠΟ είτε σε επιβολή σημαντικά διαφορετικών όρων που θα επέβαλλαν αυξημένες υποχρεώσεις στο φορέα του έργου. Στις περιπτώσεις αυτές η τροποποίηση της ΑΕΠΟ χωρεί ακωλύτως χωρίς την επιβολή σημαντικά διαφορετικών όρων. Ειδικά στην περίπτωση που η αιτούμενη τροποποίηση περιλαμβάνει σημαντική επέκταση του έργου ή της δραστηριότητας από την οποία προκύπτει ουσιαστική επιδείνωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, τότε δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις των δύο προηγούμενων εδαφίων κατά το μέρος που αφορούν την αιτούμενη επέκταση και αν αυτό δεν είναι εφικτό, για το σύνολο του έργου ή της δραστηριότητας».

Άρθρο 11, παρ. 5.δ: να συμπληρωθεί στο τέλος η φράση « υπό την επιφύλαξη της παραγράφου 5 του άρθρου 5.»

Άρθρο 11, παρ. 6.ε: να συμπληρωθεί στο τέλος η φράση « υπό την επιφύλαξη της παραγράφου 6 του άρθρου 6.»

Α.2. Συμβατότητα με την αρχαιολογική νομοθεσία

Άρθρο 2, παρ. 4: Σύμφωνα με το τελευταίο εδάφιο σύμφωνη γνώμη της αρχαιολογικής υπηρεσίας « απαιτείται εφόσον το έργο ή η δραστηριότητα χωροθετείται εν όλω ή εν μέρει εντός κηρυγμένης αρχαιολογικής ζώνης».
Κατ’ αρχήν παρατηρείται ότι ο όρος « κηρυγμένη αρχαιολογική ζώνη» είναι ασαφής και πρέπει να γίνει παραπομπή στις συγκεκριμένες διατάξεις της νομοθεσίας με τις οποίες γίνεται η κήρυξη αυτή.
Πιο σημαντικό όμως είναι ότι η εισαγόμενη διάταξη φαίνεται αντιφατική σε σχέση με την ισχύουσα αρχαιολογική νομοθεσία, η οποία προβλέπει ξεχωριστή άδεια από τις αρχαιολογικές υπηρεσίες για την υλοποίηση έργων, ασχέτως αν αυτά χωροθετούνται εντός ή εκτός κηρυγμένης αρχαιολογικής ζώνης. Επομένως, απαιτείται είτε τροποποίηση του αρχαιολογικού νόμου είτε σαφή και ρητή διατύπωση ότι η διάταξη της παρ. 4 του αρ. 2 υπερτερεί των συγκεκριμένων διατάξεων του αρχαιολογικού νόμου. Διαφορετικά, η εισαγόμενη διάταξη δεν έχει κανένα ουσιαστικό ή πρακτικό αποτέλεσμα και θα οδηγήσει σε νέο κύκλο συγκρούσεων και αλληλοαναιρούμενων ερμηνειών με τις αρχαιολογικές υπηρεσίες όπως συνέβη και συμβαίνει με το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Α.Π.Ε. το οποίο δεν εφαρμόζεται από τις υπηρεσίες αυτές.

Άρθρο 13, παρ. 2: Στο τελευταίο εδάφιο αναγράφεται ότι « ο Υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού διατηρεί δικαίωμα άσκησης αρνησικυρίας στις περιπτώσεις, όπου, κατά τις κείμενες διατάξεις, απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του». Όπως επισημάνθηκε, υφίσταται σύγχυση σε σχέση με τις αρμοδιότητες που αποδίδονται στον Υπουργό Πολιτισμού με την παρ. 4 του αρ. 2 και με τις διατάξεις της αρχαιολογικής νομοθεσίας. Αν, όπως είναι λογικό, ως κείμενες διατάξεις νοούνται εδώ οι διατάξεις της αρχαιολογικής νομοθεσίας τότε αυτό είναι αντιφατικό με το τελευταίο εδάφιο της παρ. 4 του αρ. 2. Η σύγχυση αυτή πρέπει να επιλυθεί και να διευκρινισθεί.

Α.3. Η αρμοδιότητα για έργα κατηγορίας Β εντός περιοχών Natura να ανήκει στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση

Άρθρο 10, παρ. 1 και 3: Η ανάθεση στην υπηρεσία Περιβάλλοντος της Περιφέρειας της ειδικής οικολογικής αξιολόγησης και η επιβολή πρόσθετων όρων με απόφαση του Περιφερειάρχη [1] για έργα κατηγορίας Β που εκτελούνται εντός περιοχών Natura, δεν συνάδει με τη γενικότερη φιλοσοφία του σχεδίου νόμου και διασπά κεντρικές πολιτικές επιλογές. Η σημασία του δικτύου Natura αλλά και λόγοι αποτελεσματικής και συνεκτικής διοίκησης, επιβάλουν οι συγκεκριμένες αρμοδιότητες να ασκούνται από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση που φέρει την κρατική ευθύνη εφαρμογής των κυβερνητικών πολιτικών. Επομένως προτείνεται:

– στην παρ. 1 η φράση « στην αρμόδια υπηρεσία Περιβάλλοντος της Περιφέρειας» να αντικατασταθεί από τη φράση « στην αρμόδια υπηρεσία Περιβάλλοντος της Αποκεντρωμένης Διοίκησης»,
-στην παρ. 3, η φράση « με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας» να αντικατασταθεί από τη φράση « με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης».

Β. Άλλες ουσιαστικές παρατηρήσεις

Άρθρο 7. Να προστεθεί νέα παράγραφος 7 ως εξής:
«Από το χρόνο υποβολής του Φακέλου Συμμόρφωσης Τελικού Σχεδιασμού μέχρι την πιθανή έκδοση νέας ΑΕΠΟ ή την απόφαση επί της νέας ΜΠΕ αν απαιτείται, η ΑΕΠΟ παραμένει σε ισχύ. Σε περίπτωση απόρριψης της νέας ΜΠΕ εάν έχει απαιτηθεί η υποβολή της, η αρχική ΑΕΠΟ παραμένει σε ισχύ».

Άρθρο 13, παρ. 1.β: Να προστεθούν ως μέλη του ΣΠΑ εκπρόσωπος της Υπηρεσίας Α.Π.Ε. του ΥΠΕΚΑ και εκπρόσωπος της Γενικής Γραμματείας Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής του ΥΠΕΚΑ.

Άρθρο 19, παρ. 8: Γενικά η καταγραφή των τελών στις διατάξεις που έχουν προηγηθεί της παρ. 8 του αρ. 19, φαίνεται εκτενέστατη, ασαφής και δημιουργεί εύλογες απορίες ως προς το συνολικό πρόσθετο κόστος που θα επιφέρουν.
Ειδικά, τα έξοδα που καταγράφονται στην διάταξη της παρ. 8 του αρ. 19 είναι τελείως εκτός ελέγχου της διοίκησης ή του φορέα. Δεν είναι λογικό ο φορέας (αλλά ούτε και η διοίκηση) να επιβαρύνεται ασαφώς και αορίστως με το κόστος αναπαραγωγής και διανομής αγνώστου πλήθους φακέλων (και μάλιστα στην ηλεκτρονική εποχή) ή την διοργάνωση επίσης ασαφώς, αγνώστου πλήθους και μεγέθους ενημερωτικών εκδηλώσεων.
Πρέπει να διαγραφεί η φράση « αναπαραγωγής και διανομής φακέλων, και διοργάνωσης ενημερωτικών εκδηλώσεων».

Άρθρο 20, παρ. 6: Η περιβαλλοντική επιθεώρηση με αυτοψία να διενεργείται πάντα από περιβαλλοντικό ελεγκτή της παρ. 11 και να καλούνται να συμμετάσχουν η αδειοδοτούσα υπηρεσία και ο φορέας διαχείρισης εφόσον έχει συσταθεί.

Γ. Λοιπές παρατηρήσεις – διευκρινίσεις

Άρθρο 3, παρ. 2.α.δδ: Να διευκρινισθεί τι νοείται ως δημοσιοποίηση διότι ο όρος αυτός δεν έχει οριστεί κάπου προηγουμένως.

Άρθρο 3, παρ. 2.α.εε: Να διευκρινισθεί από πότε άρχεται η προθεσμία των 20 εργάσιμων ημερών.

Άρθρο 5, παρ. 2.α: Για την ανανέωση ΑΕΠΟ απαιτείται ρητά αποστολή προς το Περιφερειακό Συμβούλιο, δημοσιοποίηση, ανάρτηση στο διαδίκτυο και δεν απαιτείται διαδικασία διαβούλευσης. Προφανώς όλα αυτά απαιτούνται και για την κυρίως διαδικασία έκδοσης ΑΕΠΟ για πρώτη φορά, αλλά δεν έχουν κάπου γραφεί στην περιγραφή της διαδικασίας που έχει προηγηθεί στα άρθρα 2, 3 και 4 και αυτό θα πρέπει να γίνει.

Άρθρο 8, παρ. 4: Είναι ασαφές σε τι συνίσταται η ανά 10 χρόνια ανανέωση των ΠΠΔ και πρέπει να διευκρινιστεί και να επαναδιατυπωθεί.

Εννοείται ότι για κάθε έργο ξεχωριστά θα ανανεώνονται οι ΠΠΔ μετά την 10ετία έγκρισης του έργου αυτού; Αν ναι, με ποιο τρόπο θα γίνεται η ανανέωση αφού οι ΠΠΔ έχουν καθορισθεί με κανονιστική απόφαση ανεξαρτήτως του συγκεκριμένου έργου.
Ή εννοείται ότι εντός 10ετίας από τις κανονιστικές αποφάσεις της παρ. 3, θα ανανεώνονται οι ΠΠΔ με νέες κανονιστικές αποφάσεις για όλα τα έργα; Αν ισχύει αυτό, θα πρέπει να τεθούν μεταβατικές διατάξεις για την προσαρμογή των ήδη αδειοδοτημένων έργων.

Άρθρο 11, παρ. 5.γ και παρ. 6.γ: να συμπληρωθεί στο τέλος και των δύο περιπτώσεων η φράση « εφόσον πρόκειται για εν λειτουργία έργα ή δραστηριότητες».

econews

Σχόλια