Εξονυχιστική έρευνα για τους απρόσκλητους επισκέπτες από τη φύση

0
7
Γενικού ενδιαφέροντος

Η βιοποικιλότητα της Ευρώπης απειλείται από ξενικά είδη, όπως το τρωκτικό μοσχόμυς και το ζιζάνιο ηράκλειο, ελάχιστα όμως είναι γνωστά για την έκταση του προβλήματος. Αυτά τα επεκτατικά αλλόχθονα είδη είναι ικανά να διαταράξουν την τοπική χλωρίδα και πανίδα και να βλάψουν σοβαρά τη φύση και την οικονομία. Στις 3 Μαρτίου η Επιτροπή ξεκινά έρευνα μέσω του Διαδικτύου για να συγκεντρώσει προτάσεις σχετικά με τον αποτελεσματικότερο τρόπο αντιμετώπισης του προβλήματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Τα αποτελέσματα της έρευνας θα τροφοδοτήσουν ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα επεκτατικά αλλόχθονα είδη, η οποία θα εκδοθεί μέχρι τα τέλη του έτους. «Η Ευρώπη έχει δεσμευθεί να ανακόψει την απώλεια βιοποικιλότητας μέχρι το 2010», δήλωσε ο Επίτροπος κ. Δήμας, συνεχίζοντας: «Γνωρίζουμε ότι τα επεκτατικά είδη συνιστούν μια από τις μεγαλύτερες απειλές για τη βιοποικιλότητα και ότι η οικονομία συχνά υφίσταται τις δυσμενείς συνέπειες αυτού του φαινομένου, αλλά δεν διαθέτουμε εναρμονισμένο σύστημα για την αντιμετώπιση του προβλήματος και την εκτίμηση των επιπτώσεών του. Η μεγάλη ανταπόκριση του κοινού στην έρευνα αυτή θα βοηθήσει την Ευρώπη να προσδιορίσει ακριβέστερα το πρόβλημα και, τελικά, θα μας διευκολύνει στην ανάπτυξη κατάλληλου μηχανισμού για την οριστική του αντιμετώπιση.» Η διαβούλευση που οργανώνει η Επιτροπή Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτίθεται να αντιμετωπίσει το πρόβλημα αυτό διεξάγοντας διαβουλεύσεις μέσω του Διαδικτύου από τις 3 Μαρτίου μέχρι τις 5 Μαΐου 2008. Καλούνται να καταθέσουν στοιχεία και απόψεις όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη – πολίτες, εκπρόσωποι της βιομηχανίας και των καταναλωτών, ομάδες συμφερόντων, μη κυβερνητικές και άλλες οργανώσεις. Τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων θα χρησιμεύσουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) για τη χάραξη πολιτικής όσον αφορά τα επεκτατικά αλλόχθονα είδη. ΟΙ σχετικές επιλογές θα εκτεθούν σε ανακοίνωση που θα εκδώσει η Επιτροπή στα τέλη του 2008. Οι κίνδυνοι της επέκτασης Τα οικοσυστήματα είναι από τη φύση τους δυναμικά και, έτσι, πολλά είδη εγκαθίστανται μακριά από τον τόπο καταγωγής τους. Οι εισαγωγές αυτές συχνά είναι αποτέλεσμα ενεργειών του ανθρώπου – τα ροδόδεντρα της Ευρώπης κατάγονται από τα Ιμαλάια, ενώ βασικά είδη διατροφής των Ευρωπαίων, όπως οι τομάτες, οι πατάτες και το καλαμπόκι, προήλθαν από την Αμερική. Μολονότι πολλά από τα επείσακτα είδη αποφέρουν σημαντικά οφέλη στις τοπικές οικονομίες, άλλα διαταράσσουν την ισορροπία και πολλαπλασιάζονται σε βαθμό καταστροφικό για το περιβάλλον και για τα συμφέροντα της οικονομίας και των ανθρώπων. Η Ευρώπη δεν διαθέτει επί του παρόντος συνεκτικό πλαίσιο αντιμετώπισης των επεκτατικών αλλοχθόνων ειδών, τα δε αποσπασματικά μέτρα που εφαρμόζονται είναι αδύνατον να συμβάλουν ουσιαστικά στον περιορισμό των κινδύνων που διατρέχουν τα ευρωπαϊκά οικοσυστήματα από τα εν λόγω είδη. Οι διαβουλεύσεις αυτές είναι το πρώτο βήμα προς την αντιμετώπιση του προβλήματος σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Παγκόσμιο πρόβλημα Είναι ήδη γνωστό ότι το απόθεμα αλλοχθόνων ειδών στην ΕΕ είναι σημαντικό. Στην περιοχή της Μεσογείου, λόγου χάριν, το επεκτατικό ζιζάνιο Caulerpa taxifolia προκαλεί εκτεταμένες ζημίες. Σε μεγάλο μέρος της Δυτικής Ευρώπης, η οικονομία και το περιβάλλον έχουν πληγεί εξαιτίας των μυδιών του είδους Dreissena polymorpha, που φράσσουν τα στόμια υδροληψίας των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής και ανταγωνίζονται τους αυτόχθονες πληθυσμούς μυδιών. Το ασιατικό είδος γωβιοειδούς ψαριού Pseudorasbora parva εξαπλώθηκε με μεγάλη ταχύτητα σε όλη την Ευρώπη αφότου εισήχθη σε ρουμανικές λίμνες κοντά στον Δούναβη τη δεκαετία του ’60, με σοβαρές συνέπειες για τα αυτόχθονα είδη, επειδή είναι φορέας παρασίτων. Η αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών μπορεί να είναι εξαιρετικά δαπανηρή. Η Γερμανία, π.χ., δαπανά περίπου 44 εκατ. ευρώ ετησίως για την αποκατάσταση των ζημιών που προκαλούν στις όχθες και στα αναχώματα των ποταμών οι μοσχόμυες και ξενικά φυτά, όπως το πολύγονο και το ηράκλειο. Πολλές από αυτές τις ακούσιες εισαγωγές οφείλονται στις εμπορικές συναλλαγές και στη διεθνή κινητικότητα. ¶λλα συνήθη αίτια είναι η διαφυγή ειδών από κήπους ή ενυδρεία (αυτό συμβαίνει με τα περισσότερα ξενικά φυτά που εγκαθίστανται στην ύπαιθρο), από την αιχμαλωσία (η περίπτωση των περισσότερων επεκτατικών θηλαστικών) ή από τις υδατοκαλλιέργειες. Ένα ακόμη σύνηθες αίτιο είναι ο εσκεμμένος εμπλουτισμός των γλυκών υδάτων με ξενική πανίδα από ψαράδες. Στο θαλάσσιο περιβάλλον, επιβλαβείς υδρόβιοι οργανισμοί εισάγονται συχνά μέσω του υδάτινου έρματος που αντλούν τα πλοία σε ένα σημείο του πλανήτη και το απορρίπτουν σε άλλο, σε πολύ μεγάλη απόσταση. Το πρόβλημα της απώλειας βιοποικιλότητας Η βιοποικιλότητα υφίσταται σήμερα, σε παγκόσμιο επίπεδο, τεράστιες πιέσεις από πολυάριθμες απειλές που συχνά οφείλονται σε ανθρώπινες δραστηριότητες και επιτείνονται από την κλιματική αλλαγή. Είναι γνωστό ότι μέρος του προβλήματος αποτελούν τα επεκτατικά αλλόχθονα είδη. Η βιοποικιλότητα στηρίζει τη ροή αγαθών και υπηρεσιών από τα οικοσυστήματα (τροφή, καύσιμα, ίνες, ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, ροή και ποιότητα του νερού, γονιμότητα του εδάφους και κύκλος των θρεπτικών στοιχείων) και είναι καίριας σημασίας τουριστικός πόρος. Εν τούτοις, διαπιστώνεται παγκοσμίως συρρίκνωση περίπου των 2/3 των υπηρεσιών που παρέχουν τα οικοσυστήματα. Στη ΕΕ, η παρακμή αυτή εκδηλώνεται με την κατάρρευση των ιχθυοαποθεμάτων, τις εκτεταμένες βλάβες στα εδάφη, τις ζημίες από πλημμύρες, που έχουν υψηλό κόστος, και με την εξαφάνιση ειδών της άγριας χλωρίδας και πανίδας. Περισσότερες πληροφορίες: Μπορείτε να λάβετε μέρος στην έρευνα ανατρέχοντας στην ιστοσελίδα: http://ec.europa.eu/yourvoice/ipm/forms/dispatch?form=Invasive Για λεπτομέρειες σχετικά με τα επεκτατικά αλλόχθονα είδη, βλέπε: http://ec.europa.eu/environment/nature/invasivealien/index_en.htm

Σχόλια