Είσοδος σε ισχύ του Πρωτοκόλλου OPRC – HNS 2000 για την αντιμετώπιση περιστατικών ρύπανσης της θάλασσας

0
5
Ναυτιλία και περιβάλλον

ΚΕΝΤΡΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ HELMEPA. Στις 14 Ιουνίου τέθηκε σε ισχύ το Πρωτόκολλο για την Ετοιμότητα, Συνεργασία και Αντιμετώπιση Περιστατικών Ρύπανσης της Θάλασσας από Επικίνδυνες και Επιβλαβείς Ουσίες (γνωστό ως OPRC-HNS Protocol, 2000). To Πρωτόκολλο είχε υιοθετηθεί το Μάρτιο του 2000 σε Διπλωματική Διάσκεψη του IMO. Οι προϋποθέσεις εισόδου σε ισχύ του Πρωτοκόλλου καλύφθηκαν ένα χρόνο νωρίτερα, με την κύρωσή του από 15 κράτη, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα. Με το Πρωτόκολλο αυτό επεκτείνεται το πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης OPRC ´90 σε κάθε επικίνδυνη και επιβλαβή ουσία εκτός πετρελαίου που μεταφέρεται από τα πλοία ή διακινείται από λιμάνια και υπεράκτιες εγκαταστάσεις. Ως επικίνδυνη και επιβλαβής ουσία θεωρείται κάθε ουσία εκτός από πετρέλαιο, η διαρροή της οποίας στη θάλασσα μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία, να προκαλέσει βλάβη στους θαλάσσιους οργανισμούς ή να επηρεάσει αρνητικά νόμιμες χρήσεις της θάλασσας. Αυτός ο ορισμός ουσιαστικά καλύπτει τις παρακάτω ενώσεις με την προϋπόθεση βέβαια ότι παρουσιάζουν τις ιδιότητες που αναφέρθηκαν προηγουμένως: • Tις χημικές υγρές ουσίες που περιγράφονται στο Παράρτημα ΙΙ της MARPOL και το Διεθνή Κώδικα Χημικών Χύμα (IBC Code). • Tα επικίνδυνα εμπορεύματα όπως περιγράφονται στον Κώδικα IMDG και αποτελούν θαλάσσιους ρυπαντές (marine pollutants). • Στερεά φορτία χύμα που παρατίθενται στον Κώδικα BC και παρουσιάζουν χημικούς κινδύνους καθώς και υλικά που είναι επικίνδυνα όταν μεταφέρονται χύμα (MHBs). Κατ´ αντιστοιχία με την OPRC´90, το Πρωτόκολλο απευθύνεται στις αρχές κάθε παράκτιας χώρας, τα λιμάνια και τα πλοία που μεταφέρουν επικίνδυνες και επιβλαβείς ουσίες. Κάθε χώρα είναι υποχρεωμένη να καταρτίσει ένα εθνικό σχέδιο αντιμετώπισης περιστατικών ρύπανσης που μπορεί να προκληθούν από τη διαρροή τέτοιων ουσιών στη θαλάσσια περιοχή αρμοδιότητάς της, να συνεργάζεται σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο με άλλα γειτονικά κράτη και να δημιουργήσει την απαραίτητη υποδομή (μέσα και εξοπλισμό) επέμβασης σε κατάλληλες θέσεις της ακτογραμμής της. Η ανάπτυξη της έρευνας και της τεχνολογίας, η εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού, ο προγραμματισμός και η εκτέλεση ασκήσεων συμπληρώνουν το μηχανισμό που πρέπει κάθε παράκτιο κράτος να οργανώσει και θέσει σε ετοιμότητα. Η αντιμετώπιση ρυπάνσεων της θάλασσας από επικίνδυνες και επιβλαβείς ουσίες διαφέρει σημαντικά από αυτήν των ρυπάνσεων πετρελαίου. Κάθε τέτοια ένωση από τις μερικές χιλιάδες που διακινούνται από τα πλοία, έχει διαφορετική συμπεριφορά στη θάλασσα (δε μένουν πάντα στην επιφάνεια του νερού σχηματίζοντας κηλίδα αλλά μπορεί να εξατμίζονται ταχύτατα, να βυθίζονται ή αιωρούνται στη στήλη του νερού, κλπ.). Τα συνήθη μηχανικά ή χημικά μέσα ανάκτησης και διασκορπισμού αντίστοιχα, μπορεί να μην έχουν κανένα αποτέλεσμα ενώ οι κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία είναι μεγαλύτεροι είτε λόγω της κλιμάκωσης του περιστατικού (πυρκαγιά ή έκρηξη) ή των ιδιοτήτων του φορτίου. Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Πρωτοκόλλου κάθε πλοίο πρέπει να διαθέτει ένα Σχέδιο Αντιμετώπισης Έκτακτου Περιστατικού Ρύπανσης (Pollution Incident Emergency Plan) ενώ σε κάθε περίπτωση πρόκλησης τέτοιου περιστατικού ο Πλοίαρχος ή άλλος υπεύθυνος Αξιωματικός του πλοίου πρέπει να εφαρμόζει συγκεκριμένη διαδικασία αναφοράς. Από το νέο IBC Κώδικα οι πιο επικίνδυνες χημικές ενώσεις είναι αυτές της Κατηγορίας Χ οι οποίες αποτελούν λιγότερο από το 0,5 % των χημικών που μεταφέρονται χύμα δια θαλάσσης. Η Κατηγορία αυτή περιλαμβάνει φορτία τα οποία αν απορριφθούν στη θάλασσα κατά τη διάρκεια εργασιών καθαρισμού δεξαμενών ή αφερματισμού αποτελούν μεγάλο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Τα φορτία της Κατηγορίας Υ του Κώδικα αντιπροσωπεύουν το 60% περίπου των διακινούμενων χημικών ουσιών ενώ αυτά της κατηγορίας Ζ το 17% αντίστοιχα. Για τα πλοία που μεταφέρουν χημικά χύμα ισχύει ο Κανονισμός 16 του Παραρτήματος ΙΙ της ΜΑRPOL σχετικά με την κατοχή και εφαρμογή ενός εγκεκριμένου Σχεδίου Αντιμετώπισης Περιστατικού Ρύπανσης από ΝLS ουσίες ή ενός ενιαίου Σχεδίου για πετρέλαιο και χημικές ενώσεις (Shipboard Marine Pollution Emergency Plan).

Σχόλια