Δελτίο Τύπου Ημερίδας ΠΤ ΚΔΜ για την Ποιότητα Πόσιμου Νερού στην Κεντρική Μακεδονία

0
5
Ημερίδες - Συνέδρια - Σεμινάρια

Την Παρασκευή 23 Φεβρουαρίου 2007, πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία η Ημερίδα «ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ» του Περιφερειακού Τμήματος Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας του Πανελληνίου Συλλόγου Χημικών Μηχανικών (Π.Σ.Χ.Μ.) και υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Η ημερίδα φιλοξενήθηκε στο Αμφιθέατρο του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ). Η θεματολογία της ημερίδας αφορούσε την παρουσίαση των αποτελεσμάτων έρευνας που έγινε από τον ΠΣΧΜ ΤΚΔΜ για την υφιστάμενη κατάσταση της ποιότητας του νερού στην Κεντρική Μακεδονία και των τεχνολογιών που εφαρμόζονται, ώστε το νερό να καταστεί κατάλληλο για πόσιμο. Η έρευνα αυτή εντάσσεται σε ένα γενικότερο πλαίσιο των δράσεων του συλλόγου, για την επιστημονική προσέγγιση των τεχνολογιών που εφαρμόζονται στην επεξεργασία του νερού και τη δυνατότητα εφαρμογής τους σε μικρή κλίμακα. Στα πλαίσια της προσπάθειας αυτής συνέταξε ένα ερωτηματολόγιο, το οποίο έστειλε σε 40 δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης και αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) της Κεντρικής Μακεδονίας. Στο ερωτηματολόγιο περιλαμβάνονταν ερωτήσεις για τις αντλούμενες ποσότητες και χρήσης του νερού, τις πηγές προέλευσης, στοιχεία ποιοτικού ελέγχου, στοιχεία για την επεξεργασία που γίνεται και τις τεχνικές απολύμανσης. Επιπλέον ζητούσε από τους συμμετέχοντες να αναφέρουν τα κυριότερα κατά την άποψη τους προβλήματα που αντιμετωπίζουν με την επεξεργασία και διαχείριση του νερού στη περιοχή τους. Όπως αναφέρθηκε στην εναρκτήρια ομιλία του ο Α’ αντιπρόεδρος του ΠΣΧΜ ΤΚΔΜ, κ. Ν. Κάρναβος, η παρουσίαση τεκμηριωμένων και επιστημονικά θεμελιωμένων απόψεων και θέσεων από τα μέλη του ΠΣΧΜ, έχουν σαν στόχο να ενημερώσουν τους συμπολίτες μας και να βοηθήσουν την πολιτεία, στη διαμόρφωση θέσεων και προτάσεων για την επίλυση των προβλημάτων που απασχολούν το κοινωνικό σύνολο και εντάσσονται στο επιστημονικό πεδίο δραστηριοτήτων του κλάδου των χημικών μηχανικών. Ο ΠΣΧΜ ΤΚΔΜ αναγνωρίζει ότι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που απασχολεί την κοινωνία μας σήμερα, μέσα στο γενικότερο προβληματισμό για την κατάσταση της ποιότητας του περιβάλλοντος, όπως αυτή αποτυπώνεται σαν ρύπανση και σαν υπερθέρμανση του πλανήτη, είναι η υποβάθμιση της ποιότητας του πόσιμου νερού, σε συνδυασμό με την έλλειψη του. Όπως επισημαίνουν ειδικοί επιστήμονες, η επώδυνη κρίση νερού έχει ραντεβού με την ανθρωπότητα τα προσεχή 20-30 χρόνια. Το νερό καλύπτει πάνω από τα 3/4 του πλανήτη, του «Μπλε Πλανήτη», όμως από αυτό το νερό το 97% είναι θαλασσινό και άρα ακατάλληλο για ανθρώπινη χρήση, ως έχει. Από το υπόλοιπο 3% που απομένει, τα 2/3 αποτελεί τους παγετώνες ή τον πάγο και το χιόνι που καλύπτει τους πόλους. Μόνο το 1% είναι διαθέσιμο προς κατανάλωση. «Το πολύτιμο 1% του πλανήτη Γη» κατά τον Economist. Όμως και αυτό το 1% υφίσταται ανθρωπογενείς πιέσεις με συνέπεια να έχει υποστεί σημαντική υποβάθμιση. Αυτά τα φαινόμενα υποβάθμισης ταλαιπωρούν τους κατοίκους του πλανήτη που έχουν πρόσβαση στο νερό, είτε με την υφαλμύρωση λόγω υπεράντλησης, είτε με ρύπανση λόγω των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, όπως απορρίψεις αποβλήτων, λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων, κ.α. Μετά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της έρευνας από τον Κωνσταντίνο Πλάκα, Χημικό Μηχανικό και μέλος Δ.Σ. του ΠΣΧΜ ΤΚΔΜ, έγινε παρουσίαση της επεξεργασίας και της ποιότητα του πόσιμου νερού στο πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης από εκπρόσωπο της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., η εφαρμογή της Οδηγίας Πλαίσιο 2000/60/ΕΚ για τα νερά στην Ελλάδα από την Νεκταρία Μενούνου, Δρ. Γεωχημικό, Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, Διεύθυνση Υδάτων, παρουσιάστηκαν στοιχεία για τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του νερού και την στρατηγική επεξεργασίας από τον Μανασσή Μήτρακα, Δρ. Χημικό Μηχανικό, Επίκουρο Καθηγητή στο Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Α.Π.Θ., οι φυσικοχημικές διεργασίες που εφαρμόζονται για την επεξεργασία του πόσιμου νερού από τον Πέτρο Σαμαρά, Δρ. Χημικό Μηχανικό, Αναπληρωτή Καθηγητή στο Τμήμα Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης, Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών, Τ.Ε.Ι. Δυτικής Μακεδονίας, η τεχνολογία μεμβρανών στην επεξεργασία πόσιμου νερού από τον Αναστάσιο Καράμπελα, Δρ. Χημικό Μηχανικό, του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης, τις τεχνολογίες και προοπτικές της απολύμανσης του πόσιμου νερού από τον Απόστολο Ραφαηλίδη, Χημικό Μηχανικό των Ελληνικών Πετρελαίων Α.Ε και οι οικοτοξικολογικές αναλύσεις στα νερά, από τον Αθανάσιο Κούγκολο, Δρ. Χημικό Μηχανικό, Αναπληρωτή Καθηγητή στο Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Ακολούθησαν παρεμβάσεις και συζήτηση από τους συμμετέχοντες. Όλες οι παρουσιάσεις είναι ανηρτημένες στο δικτυακό τόπο του ΠΣΧΜ ΤΚΔΜ «www.psxm-tkdm.gr». Η θετική ανταπόκριση των ΔΕΥΑ της Κεντρικής Μακεδονίας στο κάλεσμα του ΠΣΧΜ ΤΚΔΜ καταδεικνύει το έντονο ενδιαφέρον των υπεύθυνων φορέων για την προστασία του υδατικού περιβάλλοντος και τη σημασία της διεπιστημονικής μεθοδολογίας και συνεργασίας στην αντιμετώπιση των αντικειμενικά πολυδιάστατων προβλημάτων του νερού. Αν και η έρευνα δεν αποτύπωσε με λεπτομέρεια τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του νερού που διαχειρίζονται οι ΔΕΥΑ, εργασία που μπορεί να γίνει σε επόμενη φάση, η ποιότητα των διαθέσιμων υδατικών πόρων δεν φαίνεται να ενέχει κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία γεγονός που αιτιολογείται από την προέλευση του νερού, καθώς περισσότερο από 85% των υδροληψιών βασίζεται σε υπόγεια νερά και φυσικές πηγές που δεν δέχονται ρυπαντικά φορτία. Η υψηλή καθαρότητα των υπόγειων υδάτων φαίνεται να δικαιολογεί εν μέρει το υψηλό ποσοστό των ΔΕΥΑ (περισσότερο από 80%) που καταφεύγουν στην επεξεργασία του νερού μόνο με χλωρίωση, δεν δικαιολογεί ωστόσο την απουσία “φίλτρων” στα δίκτυά τους. Μόλις το 20% των ΔΕΥΑ εφαρμόζει φυσικοχημικές μεθόδους επεξεργασίας με κυριότερο αντιπρόσωπο τη θρόμβωση-καθίζηση, για την απομάκρυνση κυρίως αιωρούμενων στερεών. Η αυξανόμενη ζήτηση νερού, όπως αποτυπώνεται από τις χρήσεις του στην περιοχή της Κεντρικής Μακεδονίας, μεταξύ των οποίων εκτός της ύδρευσης μεγάλο ποσοστό καλύπτει ο τομέας της αναψυχής και της κτηνοτροφίας, καθιστά ολοένα και περισσότερο επιτακτική την ανάγκη για μελλοντική υδροδότηση από επιφανειακά νερά, γεγονός που θα επιβάλλει την χρησιμοποίηση σύγχρονων μεθόδων και τεχνικών επεξεργασίας. Από τις 25 Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης που συμμετείχαν στην έρευνα μόλις οι 3 δηλώνουν ότι έχουν μικροβιολογικά και χημικά εργαστήρια από υποτυπώδη μέχρι πλήρως εξοπλισμένα, ενώ οι υπόλοιπες αναθέτουν το σύνολο των αναλύσεων σε ιδιωτικά εργαστήρια (Α.Π.Θ., Γενικό Χημείο του Κράτους κ.α.), τα περισσότερα από τα οποία είναι διαπιστευμένα και εκπληρούν τις προϋποθέσεις της ΚΥΑ Υ2/2600/2001. Πρέπει να σημειωθεί πως όλες οι ΔΕΥΑ δηλώνουν ότι ακολουθούν την προαναφερόμενη απόφαση αναφορικά με τη συχνότητα των δειγματοληπτικών ελέγχων, ορισμένες από τις οποίες μάλιστα ξεπερνούν κατά πολύ το προτεινόμενο πλήθος δειγματοληψιών της ΚΥΑ, προφανώς κατόπιν απόφασης των συναρμόδιων αρχών. Η παρακολούθηση συμπεριλαμβάνει τις μικροβιολογικές, χημικές και ενδεικτικές παραμέτρους που περιγράφονται στην ΚΥΑ, ενώ μεγάλη έμφαση δίνουν όλες σχεδόν οι ΔΕΥΑ στην παρακολούθηση των συγκεντρώσεων νιτρικών και βαρέων μετάλλων στα νερά των δικτύων τους καθώς και του υπολειμματικού χλωρίου. Από την άλλη πλευρά, καταγράφεται η μικρή συχνότητα παρακολούθησης τοξικών ενώσεων, όπως οι χλωριούχες ενώσεις και τα φυτοφάρμακα, τα οποία μπορούν να ρυπάνουν το νερό ως αποτέλεσμα της χλωρίωσης και της εντατικής φυτοπροστασίας αντίστοιχα, και τα οποία ενοχοποιούνται από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα για πρόκληση ανίατων ασθενειών. Η μικρή έως μηδαμινή συχνότητα παρακολούθησης των τοξικών αυτών ενώσεων λόγω των χαμηλών επιπέδων ανίχνευσης δε θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη καθότι στις τοξικές ενώσεις τα όρια είναι ενδεικτικά αφού οι ποσότητες που ανιχνεύονται στον ανθρώπινο οργανισμό είναι επιβλαβείς και μόνο που υπάρχουν. Μεταξύ των προβλημάτων που έχουν αναφερθεί από τις ΔΕΥΑ που μετείχαν στην έρευνα σημειώνονται η μη ικανοποιητική χλωρίωση του νερού (παλαιότητα χλωριωτών, μεγάλα μήκη δικτύων ύδρευσης κ.α.), η ανίχνευση βαρέων μετάλλων σε ορισμένες υδροληψίες, η παρουσία νιτρικών σε περιοχές κοντά σε γεωτρήσεις υδροληψίας λόγω της εκτεταμένης κτηνοτροφίας και της μη ορθολογικής λίπανσης των γειτονικών καλλιεργειών, υποβάθμιση των μικροβιολογικών χαρακτηριστικών, η ανεπαρκή προστασία των πηγών υδροληψίας, η αδυναμία ελέγχου των αγωγών μεταφοράς του πόσιμου νερού από τις πηγές προς τις δεξαμενές αποθήκευσης εξαιτίας των γεωμορφολογικών χαρακτηριστικών (χαράδρες, δύσβατα μέρη), και τέλος η μη αντικατάσταση σωλήνων αμιαντοτσιμέντου. Σημειώνεται ότι στην ελληνική επικράτεια εκτιμάται σήμερα ότι είναι εγκατεστημένοι περίπου 44.000 χμ σωλήνες αμιαντοτσιμέντου για διοχέτευση πόσιμου νερού, δίχως να είναι γνωστή η διαβρωτική ικανότητα των νερών που μεταφέρουν και κατά συνέπεια η ύπαρξη ινών αμιάντου ως προϊόντα διάβρωσης των σωλήνων. Η βελτίωση και η αντιμετώπιση των προβλημάτων ύδρευσης απαιτεί σημαντικές, ολοκληρωμένες και συνδυασμένες παρεμβάσεις με σημαντικές επενδύσεις (προς αυτή την κατεύθυνση κινούνται και τα έργα που γίνονται στα πλαίσια του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος (ΠΕΠ) Κεντρικής Μακεδονίας 2000-2006), αλλά και οργάνωση και δραστηριοποίηση ενός μηχανισμού που θα υποστηρίξει τόσο τη συντήρηση των βασικών επενδύσεων όσο και την παρακολούθηση των προβλημάτων ποιότητας. Το νερό μας αφορά όλους και όλοι πρέπει να έχουν γνώση αλλά και ευθύνη της σωστής χρήσης και κατανάλωσής του. ¶λλωστε, όπως είχε πει κάποτε και ο Βενιαμίν Φραγκλίνος “…δε μπορείς να καταλάβεις την αξία του νερού έως ότου στερέψει το πηγάδι σου…”. Το μέλλον δεν περιμένει. Θέλει σχεδιασμό και οργάνωση πολύ πριν μας προλάβουν τα γεγονότα. Την ημερίδα παρακολούθησαν συνάδελφοι μηχανικοί από διάφορες ΔΕΥΑ της Κεντρικής Μακεδονίας, συνάδελφοι από βιομηχανίες και υπηρεσίες του δημοσίου, διαμορφώνοντας έτσι ένα ποικιλόμορφο ακροατήριο, το οποίο ξεπέρασε τα 120 άτομα. Στην εκδήλωση εκτός από τους εισηγητές παραβρέθηκαν αντιπρόσωποι της Νομαρχίας Θεσσαλονίκης κύριοι Αβραμίδης Ε. και Σαλακίδης Γ., ο Δ.Σ. της ΕΥΑΘ κ. Σκόδρας Γ., ο καθηγητής του Τμήματος Χημικών του Α.Π.Θ. κ. Στρατής Γ., η Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. ΠΣΧΜ κα. Γούτα Π., o Πρόεδρος του Περιφερειακού Τμήματος κ. Γ. Μαρνέλλος καθώς και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Περιφερειακού Τμήματος Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας του ΠΣΧΜ κλπ. Το Δ.Σ του Π.Σ.Χ.Μ. θα ήθελε να ευχαριστήσει όλους τους συμμετέχοντες συναδέλφους που παρακολούθησαν την Ημερίδα, αλλά και τους εισηγητές για τις τεκμηριωμένες και ενδιαφέρουσες παρουσιάσεις τους και τέλος τα μέλη της ομάδας εργασίας Νίκο Κάρναβος Α’ αντιπρόεδρο του ΠΣΧΜ ΤΚΔΜ, Ανθούλα Καρανάσιου, Κώστα Πλάκα μέλος του ΔΣ του ΠΣΧΜ ΤΚΔΜ, Σιώκο Γιώργο και τη γραμματέα του συλλόγου Λία Καλίνη για την προσπάθειά τους στην επιτυχή διοργάνωση της Ημερίδας. Επίσης θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε την Περιφέρεια της Κεντρικής Μακεδονίας υπό την αιγίδα της οποία έγινε η ημερίδα και τους χορηγούς μας, που χωρίς την ενίσχυσή τους δεν θα ήταν δυνατή η πραγματοποίηση της ημερίδας, το ΤΕΕ, τη Νομαρχία Θεσσαλονίκης, την ΕΥΑΘ, τις εταιρίες INTERGEO, Νεοχημική, Οικολογική Α.Ε., ΤΕΜΑΚ, Air-Water, τα φροντιστήρια Δημητριάδου. Τέλος θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε το ΕΚΕΤΑ για τη παροχή της αίθουσας στην οποία έγινε η ημερίδα.

Σχόλια