H Ευρ. Επιτροπή προτείνει τον περιορισμό της παγκόσμιας αλλαγής του κλίματος σε 2 βαθμούς Κελσίου.

0
4
Γενικού ενδιαφέροντος

Η ανακοίνωση, που αποτελεί καθοριστικής σημασίας στοιχείο της νέας στρατηγικής της Επιτροπής για την ενέργεια και την αλλαγή του κλίματος, αναφέρεται σε προτάσεις για ανάληψη δράσης εκ μέρους της ΕΕ και της υπόλοιπης διεθνούς κοινότητας με στόχο την πρόληψη της παγκόσμιας αλλαγής του κλίματος και την αποφυγή των μη αντιστρεπτών συνεπειών της. Αυτό σημαίνει μείωση της ανόδου των θερμοκρασιών στην επιφάνεια του πλανήτη που να μην υπερβαίνει τους 2° C συγκριτικά μες τις θερμοκρασίες που επικρατούσαν κατά την προβιομηχανική εποχή. Η Επιτροπή προτείνει κυρίως να περιορίσει η ομάδα των αναπτυγμένων χωρών, έως το 2020, στο πλαίσιο της μελλοντικής παγκόσμιας συμφωνίας, τις εκπομπές του CO2 και των άλλων «αερίων θερμοκηπίου» που είναι υπεύθυνα για την άνοδο των θερμοκρασιών στον πλανήτη, κατά μέσο όρο σε επίπεδα κατά 30% χαμηλότερα από εκείνα του 1990. Η ΕΕ καλείται να πρωταγωνιστήσει ως προς το συγκεκριμένο θέμα, δεσμευόμενη αυτόνομα ότι θα μειώσει τις εκπομπές της τουλάχιστον κατά 20% έως το 2020. Η εν λόγω μείωση θα πρέπει να αυξηθεί σε 30% εφόσον επιτευχθεί ικανοποιητική παγκόσμια συμφωνία. Πιο μακροπρόθεσμα, μπορεί να καταστούν απαραίτητες δραστικότερες μειώσεις των εκπομπών, ενώ παράλληλα οι αναπτυσσόμενες χώρες θα κληθούν ενδεχομένως να συμμετάσχουν στις καταβαλλόμενες παγκόσμιες προσπάθειες, δεδομένου ότι έως το 2050 οι ανά την υφήλιο εκπομπές θα χρειαστεί να περιοριστούν στο 50% των επιπέδων του 1990.

Γιατί είναι αναγκαίο να αναληφθεί δράση;
Η αλλαγή του κλίματος συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον σοβαρών περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα, και μάλιστα αποτελεί φαινόμενο που ήδη συμβαίνει. Η ανάληψη δράσεως επειγόντως είναι αναγκαία για να περιοριστεί η αλλαγή του κλίματος σε διατηρήσιμα επίπεδα και να προληφθούν σοβαρές φυσικές και οικονομικές ζημίες. Το Πρωτόκολλο του Κυότο αποτελεί πρώτο σημαντικό βήμα για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, αλλά οι στόχοι του εκπνέουν το 2012, με αποτέλεσμα να υπάρχει ανάγκη συμφωνίας για περαιτέρω διεθνή δράση μετά την ως άνω περίοδο. Κατά την άποψη της Επιτροπής, η ΕΕ οφείλει να λάβει εσωτερικά μέτρα για την περαιτέρω μείωση των εκπομπών της και να πρωτοστατήσει στις προσπάθειες που καταβάλλονται για να εξασφαλιστεί η τήρηση των 2° C ως ανώτατη επιτρεπτή αύξηση των θερμοκρασιών ανά την υφήλιο.

Σε ποιους απευθύνεται η ανακοίνωση;
Η ανακοίνωση απευθύνεται στο Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα πραγματοποιηθεί στις 8-9 Μαρτίου στις Βρυξέλλες. Στη συγκεκριμένη διάσκεψη κορυφής των ηγετών της ΕΕ θα πρέπει να αποφασισθεί μια εκτενής θεώρηση των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αντικείμενο την ενέργεια και το κλίμα. Οι αντίστοιχες αποφάσεις για τα επόμενα βήματα της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αλλαγή του κλίματος πρέπει να διευκολύνουν τις ήδη αναληφθείσες προσπάθειες για την επίτευξη νέας παγκόσμιας συμφωνίας σχετικά με τη μείωση των παγκόσμιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου μετά το 2012. Η ανακοίνωση θα συζητηθεί καταρχήν από τους υπουργούς περιβάλλοντος της ΕΕ που θα συναντηθούν στις 20 Φεβρουαρίου στις Βρυξέλλες.

Ποια είναι τα βασικά στοιχεία των προτάσεων της Επιτροπής;
– Ο περιορισμός της παγκόσμιας αύξησης των θερμοκρασιών σε 2º C είναι τεχνικά και οικονομικά εφικτός, εφόσον η διεθνής κοινότητα ενεργήσει εγκαίρως. Όπως επιβεβαιώθηκε από την πρόσφατη επισκόπηση Stern για τα οικονομικά στοιχεία που αφορούν την αλλαγή του κλίματος, τα οφέλη από την ανάληψη δράσης για τον περιορισμό της παγκόσμιας αύξησης των θερμοκρασιών υπερβαίνουν κατά πολύ το κόστος της μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Η καθυστερημένη ανάληψη δράσης απλώς και μόνο θα αυξήσει τις οικονομικές δαπάνες και τις φυσικές ζημίες που θα οφείλονται στην αλλαγή του κλίματος μακροπρόθεσμα.

– Η κατά 30% μείωση των εκπομπών στις αναπτυγμένες χώρες μέχρι το 2020 αποτελεί βασικό βήμα για την επίτευξη του πιο μακροπρόθεσμου στόχου της μείωσης των παγκοσμίων εκπομπών έως και κατά 50%, συγκριτικά προς τα επίπεδα του 1990, μέχρι το 2050. Μείωση ανάλογης κλίμακας απαιτείται για να επιτευχθεί ο στόχος των 2° C, και τοιουτοτρόπως να προληφθεί η σε μεγάλη κλίμακα και μη αντιστρεπτή διαταραχή του παγκόσμιου κλιματικού συστήματος.

– Η ΕΕ καλείται να συνεχίσει να διαδραματίζει ηγετικό ρόλο αυτοδεσμευόμενη υπέρ της μείωσης των εκπομπών της τουλάχιστον κατά 20%, ως προς τα επίπεδα του 1990, έως το 2020. Τα συγκεκριμένα αριθμητικά δεδομένα πρέπει να αυξηθούν στο 30%, εφόσον επιτευχθεί ικανοποιητική παγκόσμια συμφωνία για τη μείωση των ανά την υφήλιο εκπομπών μετά το 2012. Τα προβλεπόμενα μέτρα στη στρατηγική επισκόπηση της ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε συνδυασμό με τα ήδη ληφθέντα μέτρα, αναμένεται να επιτρέψουν σε μεγάλο βαθμό την επίτευξη της μείωσης των ως άνω εκπομπών στην ΕΕ.

– Οι αναπτυγμένες χώρες καλούνται να συνεχίσουν να επωμίζονται το κύριο μέρος της προσπάθειας που καταβάλλεται σε παγκόσμιο επίπεδο για τη μείωση των εκπομπών την επόμενη δεκαετία, όπως ήδη πράττουν βάσει του Πρωτοκόλλου του Κιότο. Ωστόσο, η διατήρηση των παγκόσμιων θερμοκρασιών κάτω από το όριο των 2º C θα απαιτήσει επίσης την ανάληψη δράσης εκ μέρους των αναπτυσσόμενων χωρών. Καταρχήν οι χώρες αυτές οφείλουν να αρχίσουν να επιβραδύνουν το ρυθμό αύξησης των εκπομπών τους το ταχύτερο δυνατόν και εν συνεχεία να μειώσουν τις εν λόγω εκπομπές σε απόλυτες τιμές μετά την περίοδο 2020 – 2025. Διατίθενται πολλές εναλλακτικές δυνατότητες για τον περιορισμό των εκπομπών στις αναπτυσσόμενες χώρες, με παράλληλα άμεσα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη, δίχως επιβάρυνση των προσπαθειών για την οικονομική ανάπτυξη και την περιστολή της ένδειας.

– Για τον αποτελεσματικό έλεγχο της αλλαγής του κλίματος θα είναι επίσης καθοριστικής σημασίας να παύσει εντελώς η αποψίλωση των τροπικών δασών κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες και εν συνεχεία να αντιστραφεί με προγράμματα δάσωσης ή αναδάσωσης. Η αποψίλωση δασών συμβάλλει σήμερα περίπου κατά 20% στις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, δηλαδή με ποσοστό υψηλότερο από τις μεταφορές. Πραγματοποιείται ήδη διάλογος στο πλαίσιο της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος, με στόχο να διαμορφωθούν ενδεδειγμένα κίνητρα για τη μείωση της αποδάσωσης.

– Οι μηχανισμοί εμπορίας εκπομπών σε επίπεδο εταιρειών, όπως το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU ETS), θα αποτελέσουν καίριας σημασίας εργαλεία που θα επιτρέψουν στις αναπτυσσόμενες χώρες να επιτύχουν υπό οικονομικώς συμφέροντες όρους τους μελλοντικούς τους στόχους. Το διεθνές πλαίσιο για την καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος μετά το 2012 αναμένεται να επιτρέψει τη σύνδεση, μεταξύ τους, συγκρίσιμων μηχανισμών εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου σε διαφορετικές περιφέρειες. Τοιουτοτρόπως, το EU ETS θα καταστεί ο πυλώνας ενός παγκόσμιου δικτύου εμπορίας εκπομπών άνθρακα. Μετά το 2012 θα πρέπει να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής του προβλεπόμενου από το Πρωτόκολλο του Κυότο μηχανισμού καθαρής ανάπτυξης, ώστε για παράδειγμα να καλύπτει ολόκληρους εθνικούς τομείς αντί για επιμέρους έργα.

Πώς θα επιτύχει η ΕΕ τις ως άνω μειώσεις των εκπομπών;

Στην ανακοίνωση προσδιορίζεται συγκεκριμένη δέσμη μέτρων για την περαιτέρω μείωση των εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων:

– Η κατά 20% βελτίωση του βαθμού ενεργειακής απόδοσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2020, σύμφωνα με το πρόγραμμα δράσης για την ενεργειακή απόδοση που εξήγγειλε η Επιτροπή τον Οκτώβριο 2006.

– Η αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε 20% έως το 2020.

– Η κατάστρωση ασφαλούς από περιβαλλοντική σκοπιά στρατηγικής για την προαγωγή της βιομηχανικής χρήσης της τεχνολογίας δέσμευσης και αποθήκευσης του άνθρακα.

– Η ενίσχυση και η διεύρυνση του συστήματος εμπορίας εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

– Ο περιορισμός των εκπομπών από τις μεταφορές με την ανάληψη δράσης που εστιάζεται, για παράδειγμα, στα αυτοκίνητα, την πολιτική αεροπορία και τα καύσιμα για τις μεταφορές.

– Η μείωση των εκπομπών CO2 από άλλους τομείς, όπως για παράδειγμα τα κτίρια κατοικίας και τα εμπορικά κτίρια, καθώς και των εκπομπών των υπολοίπων αερίων θερμοκηπίου από σειρά διαφορετικών πηγών.

– Η σοβαρή εκ νέου αύξηση του προϋπολογισμού της ΕΕ για έρευνα με αντικείμενο το κλίμα, την ενέργεια και τις μεταφορές, μετά το 2013, όπως είχε συμβεί με το έβδομο κοινοτικό πρόγραμμα πλαίσιο έρευνας (2007-2013).

Σχόλια