Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαμβάνει νομική δράση έναντι της Ιταλίας για παραβάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

0
5
Ευρώπη και περιβάλλον

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να συνεχίσει τη νομική δράση που ανέλαβε για πέντε υποθέσεις στις οποίες θεωρεί ότι η Ιταλία παραβαίνει τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία του περιβάλλοντος και την υγεία του ανθρώπου. Σε δύο υποθέσεις η Επιτροπή απευθύνει στην Ιταλία τελικές γραπτές προειδοποιήσεις ζητώντας να ληφθούν υπόψη προηγούμενες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για την ανεπαρκή διαχείριση χώρων υγειονομικής ταφής αποβλήτων (χωματερών). Εάν οι απαντήσεις στις ως άνω προειδοποιήσεις δεν θεωρηθούν ικανοποιητικές η Επιτροπή θα μπορούσε να ζητήσει από το Δικαστήριο να επιβάλει ημερήσια πρόστιμα στην Ιταλία. Η Επιτροπή αποστέλλει επίσης τελικές γραπτές προειδοποιήσεις για τρεις άλλες υποθέσεις, εκ των οποίων μία επειδή σε πολλές περιοχές της Ιταλίας δεν έχουν ληφθεί μέτρα για να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση προς τα καθιερωμένα όρια για ορισμένους ατμοσφαιρικούς ρύπους και δύο για παραβάσεις των κυνηγετικών κανόνων.
Ο Επίτροπος Περιβάλλοντος κύριος Σταύρος Δήμας δήλωσε: «Οι παραβάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνεπάγονται χαμηλότερη προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος των Ιταλών πολιτών. Είναι απαραίτητο οι ιταλικές αρχές να επανορθώσουν πάραυτα.”

Τελικές γραπτές προειδοποιήσεις για μη συμμόρφωση προς προηγούμενες αποφάσεις του Δικαστηρίου σχετικά με χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων

Σε δύο χωριστές υποθέσεις η Επιτροπή απευθύνει στην Ιταλία τελικές γραπτές προειδοποιήσεις ζητώντας να εξασφαλιστεί η τήρηση των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σχετικά με την ακατάλληλη διαχείριση χώρων υγειονομικής ταφής. Εάν οι απαντήσεις της Ιταλίας δεν θεωρηθούν ικανοποιητικές, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από το Δικαστήριο να επιβάλει πρόστιμα στην Ιταλία όσο θα συνεχίζονται οι εν λόγω παραβάσεις.

– Castelliri
Το Σεπτέμβριο του 2004 το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η Ιταλία παρέβη την οδηγία πλαίσιο για τα απόβλητα[1] , που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Ένωση το 1975 και η οποία περιλαμβάνει τους ορισμούς και τις βασικές απαιτήσεις για τη διαχείριση των αποβλήτων, σε παράνομο χώρο υγειονομικής ταφής επικινδύνων αποβλήτων κοντά στην πόλη Castelliri στην περιφέρεια Lazio.

Μολονότι είχε εκδοθεί άδεια για την εναπόθεση ακίνδυνων αστικών λυμάτων στη συγκεκριμένη τοποθεσία, η περιοχή τελικά χρησιμοποιήθηκε και για την παράνομη διάθεση επικινδύνων αποβλήτων. Έκθεση εμπειρογνωμόνων η οποία συντάχθηκε στο πλαίσιο ποινικής έρευνας εκ μέρους των ιταλικών αρχών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει κίνδυνος ρύπανσης των υπογείων υδάτων λόγω διαρροών μολυσμένων υγρών από τη συγκεκριμένη τοποθεσία.

Μετά από την απόφαση του Δικαστηρίου, οι ιταλικές αρχές αποφάσισαν να μετακινήσουν τα απόβλητα από την εν λόγω χωματερή και να μεριμνήσουν για την ασφαλή τους διάθεση. Ωστόσο μέχρι σήμερα έχει μετακινηθεί μόνο ένα μέρος των αποβλήτων και η ολοκλήρωση του αντιστοίχου εγχειρήματος εξαρτάται από χρηματοδότηση που δεν έχει ακόμη εξασφαλιστεί. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ιταλία δεν έχει λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να συμμορφωθεί προς την απόφαση του Δικαστηρίου και απέστειλε πρώτη γραπτή προειδοποίηση τον περασμένο Δεκέμβριο ζητώντας από την Ιταλία να τηρήσει την απόφαση του Δικαστηρίου. Με την απάντηση της η Ιταλία επιβεβαίωσε ότι η κατάσταση είχε παραμείνει αμετάβλητη και κατόπιν τούτου η Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει τελική γραπτή προειδοποίηση.

– Campolungo
Η Επιτροπή αποστέλλει επίσης στην Ιταλία τελική γραπτή προειδοποίηση επειδή δεν συμμορφώθηκε προς απόφαση που έλαβε το Δικαστήριο το Δεκέμβριο του 2004 σχετικά με παράνομη χωματερή στο Campolungo κοντά στην πόλη Ascoli Piceno της περιφέρειας Marche. Ο ως άνω χώρος υγειονομικής ταφής, που εγκαταλείφθηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’80 δίχως εντούτοις να έχει ακόμη αποτελέσει αντικείμενο απορρύπανσης, βρίσκεται μόλις 3 μέτρα πάνω από τον υδροφόρο ορίζοντα και δίπλα σε ποτάμι που συχνά τον πλημμυρίζει.

Μετά από την απόφαση του Δικαστηρίου, οι ιταλικές αρχές ανακοίνωσαν ότι είχε υπογραφεί συμφωνία μεταξύ της εθνικής κυβέρνησης και της περιφέρειας Marche σχετικά με τη λήψη μέτρων αποκατάστασης για ένα μέρος του εν λόγω χώρου υγειονομικής ταφής αποβλήτων. Ωστόσο έκτοτε έχει προγραμματιστεί αποκλειστικά η λήψη μέτρων που καλύπτουν μόνο εν μέρει το πρόβλημα ενώ δεν είναι σαφές κατά πόσο και αυτά τα μέτρα εφαρμόζονται. Συνεπώς η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ιταλία δεν έχει λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να τηρήσει την αντίστοιχη απόφαση του Δικαστηρίου. Ως εκ τούτου απέστειλε πρώτη γραπτή προειδοποίηση τον προηγούμενο Δεκέμβριο ζητώντας από την Ιταλία να συμμορφωθεί προς την απόφαση του Δικαστηρίου. Η απάντηση της Ιταλίας στην προειδοποίηση επιβεβαίωσε την άποψη της Επιτροπής ότι τα προγραμματισθέντα μέτρα είναι ακατάλληλα και συνεπώς εξακολουθεί τη δράση της.

Τελική γραπτή προειδοποίηση σχετικά με την ποιότητα του αέρα
Η Επιτροπή απευθύνει τελική γραπτή προειδοποίηση στην Ιταλία για παράβαση της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την ποιότητα του αέρα, νομοθεσίας η οποία εκπονήθηκε για την προστασία του κοινού και του περιβάλλοντος από τις επιβλαβείς επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Η υπόθεση προέκυψε επειδή δεν λήφθηκαν τα απαιτούμενα μέτρα για τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από (αιωρούμενα) σωματίδια (PM), τα οποία αποτελούν έναν από τους απειλητικότερους ατμοσφαιρικούς ρύπους για την υγεία του ανθρώπου λόγω της βαθιάς πνευμονικής τους διείσδυσης, καθώς και για τη συγκέντρωση του διοξειδίου (NO2) και των οξειδίων του αζώτου (NOx), που έχουν ποικίλες επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον.

Η Ιταλία υπέβαλε το 2001 και το 2002 κατάλογο οικισμών και άλλων περιοχών όπου σημειώνονταν ιδιαίτερα υψηλές συγκεντρώσεις πάνω από τις οριακές τιμές της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα σωματίδια, το NO2 και τα NOx, δίχως εντούτοις να εκπονήσει για τις περισσότερες εξ αυτών σχέδια ή μέτρα με στόχο να τηρούνται εφεξής οι κανόνες για την ποιότητα του αέρα.

Μολονότι θεωρητικά έπρεπε τα αντίστοιχα μέτρα να έχουν κοινοποιηθεί στην Επιτροπή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2003, παρατηρήθηκε ότι σε 17 περιοχές δεν υφίστανται μέτρα για τη μείωση του επιπέδων των NO2 και NOx, ενώ σε 25 περιοχές δεν έχουν διαμορφωθεί σχέδια ή προγράμματα για την αντιμετώπιση των υπερβολικά υψηλών συγκεντρώσεων αιωρούμενων σωματιδίων. Οι εν λόγω διαπιστώσεις στοιχειοθετούν παράβαση της οδηγίας-πλαίσιο για την ποιότητα του αέρα [2] που εκδόθηκε το 1996 καθώς και της σχετικής παραγώγου οδηγίας [3] του 1999.

Τελικές γραπτές προειδοποιήσεις για το κυνήγι των πουλιών

Η Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει τελικές γραπτές προειδοποιήσεις στην Ιταλία σχετικά με παραβάσεις της οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διατήρηση των αγρίων πτηνών [4] σε δύο χωριστές υποθέσεις, μία στη Σαρδηνία και μία στην περιφέρεια του Βένετο.
Η οδηγία υποχρεώνει τα κράτη μέλη να καθιερώσουν γενικό σύστημα προστασίας των ειδών των πτηνών που καλύπτει. Τα κράτη μέλη δύνανται να παρεκκλίνουν από το εν λόγω καθεστώς γενικής προστασίας, επιτρέποντας τη σύλληψη ή τη θανάτωση μικρού αριθμού πτηνών, εφόσον διευκρινίζονται στις παρεκκλίσεις τα είδη που αυτές αφορούν, οι περιστάσεις υπό τις οποίες επιτρέπεται η θανάτωση στελεχών των ως άνω ειδών καθώς και κάποιες άλλες πληροφορίες.

Από την εξέταση της περιφερειακής νομοθεσίας του Βένετο και της Σαρδηνίας προκύπτει ότι, όταν επιτρέπεται για εξαιρετικούς λόγους η σύλληψη ή η θανάτωση στελεχών ειδών πτηνών που προστατεύονται από την προαναφερόμενη οδηγία, δεν παρέχονται επαρκείς εγγυήσεις για την πλήρη τήρηση των προβλεπόμενων απαιτήσεων και προϋποθέσεων για το θεσπιζόμενο καθεστώς παρεκκλίσεων με την εν λόγω οδηγία. Η Επιτροπή θεωρεί ότι ως εκ τούτου θανατώνεται και συλλαμβάνεται υπερβολικά μεγάλος αριθμός πτηνών.

Νομική διαδικασία
Το άρθρο 226 της Συνθήκης εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να κινεί δικαστικές διαδικασίες κατά των κρατών μελών που δεν τηρούν τις υποχρεώσεις τους.

Όταν η Επιτροπή θεωρεί ότι ενδέχεται να στοιχειοθετείται παράβαση των διατάξεων του δικαίου της ΕΕ, που δικαιολογεί την κίνηση διαδικασίας παράβασης, απευθύνει «επίσημη προειδοποιητική επιστολή» (πρώτη γραπτή προειδοποίηση) στο εμπλεκόμενο κράτος μέλος, με την οποία το καλεί να της υποβάλει τις παρατηρήσεις του εντός ορισμένης προθεσμίας, συνήθως δίμηνης.

Με βάση την απάντηση – ή ελλείψει απαντήσεως – του εμπλεκόμενου κράτους μέλους, η Επιτροπή δύναται να αποφασίσει να του απευθύνει «αιτιολογημένη γνώμη» (τελική γραπτή προειδοποίηση).

Σε αυτήν αναπτύσσονται σαφώς και ρητά οι λόγοι για τους οποίους η Επιτροπή θεωρεί ότι έχει σημειωθεί εν προκειμένω παράβαση του δικαίου της ΕΕ και καλείται το κράτος μέλος να συμμορφωθεί εντός ορισμένης προθεσμίας, συνήθως δίμηνης.

Σε περίπτωση που το κράτος μέλος δεν συμμορφωθεί με την αιτιολογημένη γνώμη, η Επιτροπή δύναται να αποφασίσει την παραπομπή της υπόθεσης στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Εάν το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο θεωρήσει ότι όντως υπήρξε παράβαση των διατάξεων της Συνθήκης, το κράτος μέλος που ευθύνεται για την παράβαση, καλείται να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθεί προς τις εν λόγω διατάξεις.

Το άρθρο 228 της Συνθήκης εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να λαμβάνει μέτρα κατά κράτους μέλους που δεν συμμορφώνεται με προηγούμενη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Το άρθρο αυτό εξουσιοδοτεί επίσης την Επιτροπή να ζητεί από το Δικαστήριο την επιβολή χρηματικού προστίμου στο εμπλεκόμενο κράτος μέλος.

Για τις τρέχουσες στατιστικές σχετικά με τις παραβάσεις εν γένει βλέπε:
http://europa.eu.int/comm/secretariat_general/sgb/droit_com/index_en.htm#infractions

[1] Οδηγία 75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/156/ΕΟΚ.
[2] Οδηγία 96/62/ΕΚ του Συμβουλίου για την εκτίμηση και τη διαχείριση της ποιότητας του αέρα του περιβάλλοντος.
[3] Οδηγία 1999/30/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με τις οριακές τιμές διοξειδίου του θείου, διοξειδίου του αζώτου και οξειδίων του αζώτου,
σωματιδίων και μολύβδου στον αέρα του περιβάλλοντος.
[4] Οδηγία 79/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών.

Σχόλια