Ανακοίνωση του ΣΕΚΑΠΕ σχετικά με το προσχέδιο νόμου για το νέο θεσμικό και αδειοδοτικό πλαίσιο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε.

0
10
Νομοθεσία περιβάλλοντος

Το Δ.Σ. του ΣΕΚΑΠΕ, του Σωματείου των Εργαζομένων στο Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ) θα ήθελε να γνωστοποιήσει τις παρατηρήσεις του επί του προσχεδίου νόμου. Το ΚΑΠΕ είναι το Εθνικό Συντονιστικό κέντρο στους τομείς ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας), ΟΧΕ (Ορθολογική Χρήση της Ενέργειας) και ΕΞΕ (Εξοικονόμησης Ενέργειας), σύμφωνα με το άρθρο 11 του νόμου 2702/99.
Το επιστημονικό και ερευνητικό του έργο είναι πλούσιο και διεθνώς αναγνωρισμένο. Διαθέτει πιστοποιημένα εργαστήρια μετρήσεων, επιδεικτικό αιολικό πάρκο, μονάδα παραγωγής υδρογόνου, φωτοβολταϊκές μονάδες και αφαλάτωση. Συντονίζει και συμμετέχει σε μεγάλο αριθμό Ευρωπαϊκών ανταγωνιστικών προγραμμάτων. Εκτελεί πλήθος ιδιωτικών έργων στο εξωτερικό, παρέχοντας κυρίως υπηρεσίες σε Ευρωπαίους κατασκευαστές στον χώρο της αιολικής ενέργειας, με μετρήσεις R&D και πιστοποίησης. Συμμετέχει ενεργά σε όλες τις σχετικές διεθνείς διαδικασίες προτυποποίησης, μετρήσεων και προδιαγραφών. Ενημερώνεται και ενημερώνει για τις βέλτιστες πρακτικές που ακολουθούνται σε Ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.
Στα 17 χρόνια της λειτουργίας του έχει υποστηρίξει το σχεδιασμό της προώθησης των ΑΠΕ (νομοθεσία, επιχειρησιακά προγράμματα, χωροταξικός σχεδιασμός κλπ), έχει δημιουργήσει την απαραίτητη υποδομή για την προώθησή τους (προσδιορισμός δυναμικού ΑΠΕ), λειτουργεί ως ενδιάμεσος φορέας για την προώθηση των επενδύσεων, υποστηρίζει τη ΡΑΕ από την αρχή της λειτουργίας της, υλοποιεί πλούσιο μελετητικό και υποστηρικτικό έργο προς την πολιτεία για την οικονομικά, τεχνικά και περιβαλλοντικά βέλτιστη ένταξη των τεχνολογιών ΑΠΕ και ΕΞΕ, βοηθά υποψήφιους επενδυτές με μελέτες και μετρήσεις, αναπτύσσει προγράμματα ενημέρωσης και πληροφόρησης. (αναφορά 1)

Είναι εξαιρετικά ανησυχητικό το ότι ενώ η δέσμευση της χώρας προς την Ε.Ε., συνίσταται στην προσέγγιση του στόχου της παραγωγής ηλεκτρισμού από ΑΠΕ στο 20 % μέχρι το 2010 (περίπου 3000 MW επιπλέον των ήδη εγκατεστημένων), ο στόχος που δηλώνεται στο δελτίο τύπου που συνοδεύει την κλήση για δημόσια διαβούλευση επί του προσχεδίου νόμου, είναι η συνολική εγκατεστημένη ισχύς από ΑΠΕ να φθάσει τα 1000 ΜW (300 MW επιπλέον των ήδη εγκατεστημένων) (αναφορά 2).

Το προσχέδιο νόμου προσεγγίζει το θέμα της ανάπτυξης των ΑΠΕ με μία διαχειριστική λογική κυρίως και όχι με μια ολοκληρωμένη άποψη που θα θεωρούσε τις ΑΠΕ ως κεντρική ενεργειακή επιλογή της χώρας. Έχει την πρόθεση να λύσει διαχειριστικά προβλήματα του κρατικού μηχανισμού, αλλά η απλοποίηση των γραφειοκρατικών διαδικασιών αδειοδότησης μονάδων παραγωγής, που φαίνεται να είναι το κεντρικό ζητούμενο, ουσιαστικά συγκεκριμενοποιείται στην επιτάχυνση κάποιων διαδικασιών και στη γνωστή συνταγή δημιουργίας επιτροπών. Σε όλη την προβληματική και τις πρόνοιες του προσχεδίου δεν στηρίζονται επαρκώς με συγκεκριμένα μέτρα θεσμικού χαρακτήρα, όλες οι απαραίτητες υποστηρικτικές δράσεις όπως η έρευνα, η τεχνολογική ανάπτυξη και η σύνδεσή της με τις επενδύσεις, η πληροφόρηση και εκπαίδευση, η συνεχής ανάγκη για σχεδιασμό σε εθνικό και τοπικό επίπεδο κλπ. Η εμπειρία μας έχει δείξει ότι οι δράσεις αυτές μπορούν να εγγυηθούν με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα την βέλτιστη και διαχρονική ανάπτυξη των ΑΠΕ και την αντιμετώπιση πιθανών προβλημάτων έγκαιρα.

Το προσχέδιο δίνει έμφαση στην διευκόλυνση των μεγάλων επενδύσεων, που όμως αφορούν κυρίως τις ώριμες τεχνολογίες, όπως τα αιολικά. Το γεγονός αυτό βοηθά μεν στην επίτευξη των εθνικών στόχων για την ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ, αλλά από μόνο του δεν συμβαδίζει με τις βασικές αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, χαρακτηριστικό της οποίας είναι και η αποκεντρωμένη παραγωγή ενέργειας μέσα από την ανάπτυξη έργων μικρής κλίμακας (αναφορά 3). Το θέμα αυτό δεν αντιμετωπίζεται ικανοποιητικά και δεν μπορούμε επίσης να μην επισημάνουμε το ότι επιδεικνύεται υπέρμετρο ενδιαφέρον για διευκόλυνση πολύ μεγάλων έργων, μέσω της προτεινόμενης «Επιτροπής προώθησης επενδυτικών σχεδίων μεγάλης κλίμακας», τα οποία έργα με βάση την τεχνική και επιστημονική μας εμπειρία θεωρούμε ότι δεν είναι εύκολα εντάξιμα στην Ελληνική πραγματικότητα.

Η πρόταση τιμολόγησης της παραγόμενης ενέργειας από ΑΠΕ, είναι απαράδεκτη. Η μη κατηγοριοποίηση της τιμολόγησης της ανανεώσιμης κιλοβατώρας ανάλογα με την τεχνολογία παραγωγής, δεν ευνοεί, αντίθετα εμποδίζει την ανάπτυξη τεχνολογιών που δεν είναι ακόμη ώριμες. Η δε μη κλιμάκωση της τιμολόγησης ανάλογα με το μέγεθος της εγκατάστασης, ουσιαστικά αποτρέπει τα έργα μικρής κλίμακας που έχουν αυξημένο κόστος εγκατάστασης. Να σημειώσουμε επίσης ότι προς το παρόν δεν προβλέπεται τιμή πώλησης της ηλιακής κιλοβατώρας.
Ζητούμενο είναι η επαναφορά της κατηγοριοποίησης, της κλιμάκωσης τιμολόγησης και των τιμών χρέωσης που υπήρχαν στα άρθρα 14 και 15 του προσχεδίου του Απριλίου 2005.

Δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για θεσμικό πλαίσιο και πόσο μάλλον για κίνητρα, ώστε οι ΟΤΑ ή γενικότερα οι τοπικές κοινωνίες να συμμετέχουν ως ενεργοί μέτοχοι στον σχεδιασμό και την υλοποίηση έργων, κάτι το οποίο έχει ήδη αποδειχθεί αποτελεσματικό από την μέχρι τώρα Ευρωπαϊκή εμπειρία (π.χ. εταιρείες λαϊκής βάσης σε Γερμανία και Δανία) (αναφορά 4) .

Ενώ σωστά προσπαθεί να απλοποιήσει τις διαδικασίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης, η αναφορά του άρθρου 24 ότι «… προωθούνται, κατά προτεραιότητα σε σχέση με τις τοπικές επιπτώσεις, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», προκαλεί μια εύλογη ανησυχία ώς προς την εφαρμογή της. Σαφώς υποστηρίζουμε την αναγκαιότητα της προώθησης των ΑΠΕ, αλλά η τοπική συναίνεση και η τήρηση των περιβαλλοντικών όρων είναι απαραίτητες. Επιπλέον, δεν προβλέπεται κάποια διαδικασία αποτίμησης των πραγματικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων μετά την λειτουργία των εγκαταστάσεων. Μία τέτοια πρόβλεψη θα βοηθούσε στην απόκτηση πολύτιμων δεδομένων για μελλοντικές τροποποιήσεις στον χωροταξικό σχεδιασμό και τη σχετική νομοθεσία, ενώ παράλληλα θα βοηθούσε στην ορθολογικοποίηση και πιθανά στη μείωση των τοπικών αντιδράσεων απέναντι στις προτεινόμενες και στις υπάρχουσες εγκαταστάσεις.. Αντ’αυτού το μήνυμα που δίνεται είναι ότι εφόσον έχουμε αντιδράσεις, διαμορφώνουμε το πλαίσιο περιβαλλοντικής αδειοδότησης έτσι ώστε να επηρεάζεται από αυτές όσο το δυνατόν λιγότερο.

Ουσιαστικά το υπουργείο φαίνεται να θεωρεί ότι απλά και μόνο διευκολύνοντας τις ιδιωτικές επενδύσεις (και μάλιστα εξαρτώντας τον βαθμό της διευκόλυνσης από το μέγεθος της επένδυσης), στηρίζει την ανάπτυξη των ΑΠΕ. Όμως τα περιθώρια στενεύουν. Ο στόχος της μείωσης των εκπομπών CO2 δεν είναι μόνον συμβατική μας υποχρέωση. Είναι υπόθεση ζωτικής και άμεσης σημασίας για το κοντινό μας μέλλον. Ο στόχος αυτός μόνο με την παράλληλη εξοικονόμηση και ορθολογική χρήση της ενέργειας μπορεί να επιτευχθεί και βέβαια όχι με την επιχειρούμενη εξάρτηση από το φυσικό αέριο. Και όσο καθυστερούνται όλες οι απαιτούμενες συνδυασμένες δράσεις, το πυρηνικό λόμπυ, σε Ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο δείχνει σημάδια νεκρανάστασης.

Ως εκπρόσωποι των εργαζομένων του ΚΑΠΕ, θα θέλαμε να δηλώσουμε ότι είμαστε διατεθειμένοι να αναλάβουμε και να συμμετέχουμε σε πρωτοβουλίες δράσεων και διαλόγου, με σκοπό την προετοιμασία ενός πραγματικά αναπτυξιακού θεσμικού πλαισίου των ΑΠΕ.

Αναφορές

1. Το ΚΑΠΕ με το παρόν προσχέδιο νόμου δεν αποκτά συγκεκριμένο ρόλο, παρά μόνο συμβουλευτικό/βοηθητικό άλλων φορέων και μάλιστα όταν, εφόσον και με τους όρους που αυτοί επιθυμούν. Το γεγονός αυτό έχει ανησυχήσει σοβαρά τους εργαζόμενους του κέντρου οι οποίοι αναρωτιούνται κατά πόσο αναγνωρίζεται το έργο, η τεχνογνωσία και οι υποδομές που έχουν ήδη αναπτυχθεί καθώς και το κατά πόσο η πολιτεία είναι σε θέση και έχει τη διάθεση να τα αξιοποιήσει προς όφελος του κοινωνικού συνόλου.
Οι μόνες σχετικές αναφορές του προσχεδίου είναι :
¶ρθρο 5, παρ. 4, « Στις ανωτέρω διαδικασίες αξιολόγησης και ελέγχου αιτήσεων ή αδειών παραγωγής που έχουν ήδη εκδοθεί, η ΡΑΕ μπορεί να συνργάζεται με το ΚΑΠΕ, το οποίο παρέχει υπηρεσίες τεχνικού συμβούλου υπό την εποπτεία και σύμφωνα με τις οδηγίες της ΡΑΕ. …»
¶ρθρο 9, παρ. 1, « … Το ΚΑΠΕ παρέχει γραμματειακή, τεχνική και επιστημονική υποστήριξη στον υπουργό ανάπτυξης για την έκδοση των αδειών εγκατάστασης έναντι αμοιβής. »
¶ρθρο 21, παρ. 1, όπου προβλέπεται η συμμετοχή του προέδρου του ΚΑΠΕ στην επιτροπή προώθησης επενδυτικών σχεδίων μεγάλης κλίμακας.
Εκ πρώτης είναι σαφές ότι το «μπορεί» του άρθρου 5, μπορεί να απαλειφθεί και ότι το ΚΑΠΕ θα έπρεπε να συμμετέχει και στην επιτροπή ανανεώσιμων πηγών και συμπαραγωγής του άρθρου 22.
Πέραν αυτών η υποδομή, τεχνογνωσία και εμπειρία του ΚΑΠΕ, πρέπει να αξιοποιηθεί ουσιαστικά στο στάδιο αξιολόγησης/ελέγχου των αιτήσεων αδειών παραγωγής όπως προέβλεπε η παρ. 4 του άρθρου 9 του αρχικού σχεδίου νόμου και είναι πεποίθησή μας ότι το ΚΑΠΕ είναι σε θέση να αναλάβει, εάν εζητείτο και εφόσον υπήρχε η απαραίτητη συναίνεση όλων των εμπλεκομένων, την στήριξη για την δημιουργία και εφαρμογή της διαδικασίας του one-stop shop με την μορφή ενός κέντρου εξυπηρέτησης έργων, η δημιουργία του οποίου είναι πάγιο αίτημα όλων των ενδιαφερομένων (βλέπε και αναφορά 3).

2. Τα παραπάνω έρχονται σε αντίθεση με την πρόσφατα δημοσιευμένη, από το ΥΠΑΝ, «3η έκθεση για το επίπεδο της διείσδυσης των ΑΠΕ μέχρι το 2010».

3. Σε πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαικής επιτροπής για τις ΑΠΕ («The support of electricity from renewable energy sources”, COM(2005)627 final 07/12/2005) προτείνει « … την εφαρμογή του one-stop shop στη διαδικασία αδειοδότησης, παράλληλα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, χωροταξικό σχεδιασμό και ευκολότερες διαδικασίες για μικρά έργα».

4. Η μόνη αναφορά είναι στην παράγραφο 8 του άρθρου 3 όπου αναφέρεται ότι εφόσον «… στο μετοχικό ή εταιρικό κεφάλαιο του φορέα μετέχουν κατ’ελάχιστο είκοσι φυσικά ή νομικά πρόσωπα ….. λαμβάνεται θετικά υπόψη η συμμετοχή στο φορέα φυσικών προσώπων που είναι δημότες του Ο.Τ.Α. ή επιχειρήσεων, αστικών μη κερδοσκοπικών εταιρειών, τοπικών συλλόγων και δημοτικών επιχειρήσεων …» και αυτό μόνον όσον αφορά την απαίτηση της δυνατότητας του αιτούντος να υλοποιήσει το έργο (άρθρο 3, παρ. (ε))

Ο Πρόεδρος
Σπύρος Τσιώλης

Ο Γενικός Γραμματέας
Δημήτρης Φουσέκης

Η ανακοίνωση μας στάλθηκε από τον κ. Δημήτρη Θεοφιλογιαννάκο εκ μέρους του ΔΣ του ΚΑΠΕ

ΚΑΠΕ (Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας)
19ο Χλμ. Λεωφ. Μαραθώνος.
19009, Πικέρμι
Τηλ: +30-210-6603300,363
Fax: +30-210-6603301

Σχόλια