Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με την Εμπορία εκπομπών και τα Εθνικά σχέδια κατανομής.

0
25
Αέριες εκπομπές

Επειδή μεγάλη συζήτηση γίνεται σχετικά με την Εμπορία εκπομπών και τα Εθνικά σχέδια κατανομής, ας δούμε ορισμένες απαντήσεις, που δίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση σε ερωτήσεις που γεννιούνται σε όποιον ασχολείται με αυτό το πολύπλοκο θέμα.
……………………………………………………………………………………………………………
Ποιος ο σκοπός της εμπορίας εκπομπών ;

Ο σκοπός του Συστήματος εμπορίας εκπομπών (ETS-ΣΕΕ ) 1 είναι να συµβάλει στη
συμμόρφωση προς τις δεσµεύσεις που απορρέουν από το Πρωτόκολλο του Κιότο
για υφιστάμενα και μελλοντικά κράτη μέλη . Το πρόγραμμα καλύπτει περίπου το ένα
τρίτο του συνόλου εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (και περίπου το μισό του πλέον
σημαντικού αερίου θερμοκηπίου, του διοξειδίου του άνθρακα ). Η εμπορία
εκπομπών δεν συνεπάγεται νέους περιβαλλοντικούς στόχους αλλά έχει αποφασιστεί
προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα για φθηνότερη συμμόρφωση προς
υφισταμένους στόχους . Η δυνατότητα των επιχειρήσεων που συμμετέχουν να
αγοράζουν ή να πωλούν δικαιώματα εκπομπής θα διασφαλίσει την επίτευξη του
γενικότερου στόχου (στο σύνολό του ) με το ελάχιστο κόστος. Σε περίπτωση που το Σύστημα εμπορίας εκποµπών δεν είχε αποφασιστεί θα έπρεπε να είχαν ληφθεί άλλα- περισσότερο δαπανηρά – μέτρα .

Πώς πρόκειται να λειτουργήσει η εμπορία εκπομπών ;

Ας υποτεθεί ότι η οι εταιρίες A και B εκπέµπουν και οι δύο 100.000 τόνους CO2
ετησίως. Η κυβέρνηση παρέχει σε κάθε µία από αυτές δικαιώµατα εκποµπής 95.000
τόνων Κάθε δικαίωµα αντιπροσωπεύει τη δυνατότητα εκποµπής ενός τόνου CO2.
Έτσι κα µ ία από τις δύο εταιρίες δεν καλύπτεται πλήρως για τις εκποµπές της . Στο
τέλος κάθε έτους οι εταιρίες πρέπει να επιστρέψουν κάποιο πλήθος δικαιωµάτων
τους αντίστοιχο στις εκποµπές τους κατά τη διάρκεια του έτους , για οποιεσδήποτε
εκποµπές πρόκειται όσον αφορά τη συγκεκριµένη εταιρία . Και οι δύο εταιρίες A και B
πρέπει να καλύψουν µ έχρι 5.000 τόνους CO2 και έχουν δύο τρόπους για να το
επιτύχουν . Είτε µπορεί να µειώσουν τις εκποµπές τους κατά 5.000 τόνους είτε να
αγοράσουν δικαιώµατα 5.000 τόνων στην αγορά. Προκειµένου να αποφασίσουν
σχετικά µε τη λύση που θα επιλέξουν πρέπει να εξετάσουν το κόστος τους για τη
µείωση των εκποµπών τους κατά 5.000 τόνους και να συγκρίνουν το κόστος αυτό
προς την τιµ ή αγοράς για δικαιώµατα .
Ας υποτεθεί ότι η τιµή αγοράς δικαιώµατος ανέρχεται παραδείγµατος χάρη σε 10 €
ανά τόνο CO2. Το κόστος µείωσης για την εταιρία A ανέρχεται σε 5 € (δηλαδή
χαµηλότερο σε σχέση µε την τιµή αγοράς ). Η εταιρία A θα µειώσει τις εκποµπές της
λόγω του ότι η επιλογή αυτή είναι φθηνότερη σε σχέση µε την αγορά δικαιωµάτων . Η εταιρία Α είναι δυνατόν να µειώσει τις εκποµπές της κατά πλέον των 5.000 τόνων,
παραδείγµατος χάρη κατά 10.000 τόνους . Για την εταιρία B η κατάσταση είναι
ενδεχοµένως η αντίθετη και το κόστος µείωσης ανέρχεται σε 15 € (δηλαδή
υψηλότερο σε σχέση µε την τιµή αγοράς ). Αντί για τη µείωση εκποµπών θα
προτιµήσει να αγοράσει δικαιώµατα .

Η εταιρία A δαπανά 50.000 € για µείωση 10.000 τόνων µ ε κόστος 5 € ανά τόνο και
λα µ βάνει 50.000 € από οροφή 5.000 τόνων µε τιµ ή 10 €. Έτσι η εταιρία A
αντισταθµίζει πλήρως το κόστος της για τη µ είωση των εκποµπών µ ε πώληση
δικαιωµάτων ενώ αν δεν υπήρχε το σύστηµα εµπορίας εκποµπών θα έπρεπε να
επωµιστεί καθαρό κόστος 25.000 €. Η εταιρία B δαπανά 50.000 € για την αγορά
5.000 τόνων σε τιµή 10 €. Αν δεν υπήρχε η προβλεπόµενη από το σύστηµα
εµπορίας εκποµπών ευελιξία , η εταιρία Β θα έπρεπε να δαπανήσει 75.000 €.
Δεδοµένου ότι µόνο επιχειρήσεις µε χαµηλό κόστος µείωσης, όπως η εταιρία Α , οι
οποίες οι οποίες για το λόγο αυτό επιλέγουν να µειώσουν τις εκποµπές τους , είναι σε θέση να πωλούν , τα δικαιώµατα που αγοράζει η εταιρία Β αντιπροσωπεύουν µείωση εκποµπών , ακόµη και αν η εταιρία Β δεν µειώνει τις εκπ µπές της η ίδια . Το γεγονός αυτό δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής. Έτσι διασφαλίζεται ότι σε πρώτη φάση πραγµατοποιούνται οι φθηνότερες µειώσεις. Δεδοµένου ότι το σύστηµα καλύπτει ολόκληρη την ΕΕ, θα επιδιωχθούν οι φθηνότερες µειώσεις στο σύνολο της ΕΕ και θα εξασφαλιστεί ότι αυτές πραγµατοποιούνται πρώτες. Ακριβώς αυτή η ευελιξία του συστήµατος καθιστά την εµπορία εκποµπών τον πλέον αποδοτικό σε σχέση µε το κόστος τρόπο για την επίτευξη δεδοµένου περιβαλλοντικού στόχου . Σε περίπτωση που η εταιρία Β ήταν αναγκασµένη να µειώσει τις εκποµπές στις δικές της παραγωγικές εγκαταστάσεις µ ε υψηλότερη δαπάνη , το συνολικό κόστος για τη βιοµηχανία θα ήταν υψηλότερο.

Είναι δυνατή η έναρξη του Συστήματος εμπορίας εκπομπών πριν τεθεί σε ισχύ το Πρωτόκολλο του Κιότο ;

Μάλιστα . Ενώ περισσότερες από 120 χώρες (περιλαµβανοµένων των Ιαπωνία ,
Καναδάς , Ελβετία , Νορβηγία , Νέα Ζηλανδία ) έχουν ήδη κυρώσει το Πρωτόκολλο του Κιότο , παραµένει αναγκαία η κύρωση είτε από τη Ρωσική Οµοσπονδία είτε από τις Ηνωµένες Πολιτείες προκειµένου να επιτευχθεί το αναγκαίο κατώφλιο για τη θέση
του σε ισχύ . Το Ευρωπαϊκό Σύστηµα εµπορίας εκποµπών βασίζεται στην οδηγία
αριθ . 2003/87/ΕΚ η οποία έχει τεθεί σε ισχύ ως µέρος του κοινοτικού κεκτηµένου τον Οκτώβριο έτους 2003 και το σύστηµα θα αρχίσει τον Ιανουάριο έτους 2005.

Πώς θα λειτουργήσει η εμπορία δικαιωμάτων ;

Το νοµικό πλαίσιο του συστήµατος εµπορίας δεν ρυθµίζει πώς και πού θα λαµβάνει
χώρα η αγορά δικαιωµάτων . Εταιρίες µε δεσµεύσεις είναι δυνατόν να εµπορεύονται
δικαιώµατα κατευθείαν µεταξύ τους, είναι δυνατόν να αγοράζουν ή να πωλούν µε
παρέµβαση δια µεσολαβητή , τράπεζας ή άλλου µεσάζοντα της αγοράς δικαιωµάτων .
Επίσης είναι ενδεχόµενο να προσφερθούν σε εταιρία που αγοράζει ορυκτό καύσιµο
(άνθρακα ή αέριο ) δικαιώµατα σε συνδυασµό µ ε το καύσιµο . Τέλος, είναι δυνατή η
ανάπτυξη οργανωµένων αγορών (συναλλαγών δικαιωµάτων ).
Επίσης θα υπάρξει σύστηµα ηλεκτρονικού µητρώου το οποίο ήδη αναπτύσσεται και
θα έχει καταρτιστεί µέχρι την 1 η Ιανουαρίου 2005. Το εν λόγω σύστηµα µητρώου
είναι ξεχωριστό από την επαγγελµατική δραστηριότητα , δεδοµένου ότι η µεταβολή
ιδιοκτησίας δικαιωµάτων δεν αφορά όλες τις εµπορικές δραστηριότητες αλλά στις
περιπτώσεις που κάποια εµπορική δραστηριότητα καταλήξει σε αλλαγή ιδιοκτησίας
θα υπάρξει µεταφορά δικαιωµάτων µεταξύ µερίδων στο σύστηµα µητρώου .
Κατά τον τρόπο αυτό το σύστηµα µητρώου είναι ανάλογο µε τραπεζικό σύστηµα που
παρακολουθεί την ιδιοκτησία χρήµατος σε λογαριασµούς αλλά δεν παρακολουθεί τις
συναλλαγές που πραγµατοποιούνται στις αγορές εµπορευµάτων και υπηρεσιών και
οι οποίες απετέλεσαν την αιτία µ εταφοράς του χρήµατος από ένα κάτοχο σε άλλο .
Κατόπιν τούτου το σύστηµα µητρώου δεν αποτελεί στοιχείο της αγοράς .

Ο τρόπος εµπορίας δικαιωµάτων αποτελεί απόφαση που λαµβάνουν οι
συ µµετέχοντες στην αγορά. Το σύστηµα θα είναι αµιγώς ηλεκτρονικό και έτσι τα δικαιώµατα δεν θα τυπώνονται σε χαρτί αλλά θα υπάρχουν µόνο σε επιγραµµική µερίδα µητρώου . Για κάθε εταιρία που έχει υποχρέωση και κάθε πρόσωπο που ενδιαφέρεται για αγορά ή πώληση δικαιωµάτων θα υπάρχει ανάγκη µερίδας. Το σύστηµα θα αποτελείται από συστατικό µέρος εθνικού επιπέδου σε κάθε κράτος µέλος όπου παρακολουθούνται τα δικαιώµατα και από πλήµνη σε ευρωπαϊκό επίπεδο που θα πραγµατοποιεί αυτοµάτως ελέγχους για κάθε µεταφορά δικαιωµάτων ώστε να διασφαλίζεται η τήρηση των κανόνων της οδηγίας . Ορισµένα δεδοµένα τηρούµενα στο µητρώο θα αποδεσµεύονται περιοδικώς , σύµφωνα µε τους κανόνες του ΟΗΕ και επικείµενο κανονισµό . Θα επιδιώκεται ισορροπία µεταξύ περιβαλλοντικής διαφάνειας και εµπορικού απορρήτου .

Ποία θα είναι η τιμή των δικαιωμάτων και πώς θα καθορίζεται η τιμή ;

Η Επιτροπή δεν έχει άποψη σχετικά με το ποία πρέπει να είναι η τιμή των
δικαιωμάτων . Κατόπιν τούτου η τιμή δεν θα «καθορίζεται » αλλά θα είναι το
αποτέλεσμα απόφασης των µερών της αγοράς όσον αφορά την τιμή που έχουν τη
δυνατότητα να καταβάλουν για δικαιώματα ή την τιμή στην οποία έχουν τη
δυνατότητα να πωλούν δικαιώματα . Δηλαδή η τιμή ουσιαστικά θα είναι συνάρτηση
προσφοράς και ζήτησης όπως σε κάθε άλλη αγορά . Στον τοµέα αυτό έχουν
πραγματοποιηθεί πολυάριθμες μελέτες από τις οποίες κάθε µία βασιζόταν σε σειρά
υποθέσεων και τα αποτελέσματα χρησιμοποιούνται από τους συμμετέχοντες στην
αγορά προκειµένου να βοηθηθούν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων Οι μείζονες
παράγοντες που προσδιορίζεται ότι επηρεάζουν την εξέλιξη τιμών βραχυπρόθεσμα
συνίστανται στις αποφάσεις τις λαμβανόμενες στα εθνικά σχέδια κατανομής και το
αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων για τη σχετική οδηγία . Μεσάζοντες στην αγορά
ήδη προτείνουν τιμές για μικρές ποσότητες δικαιωμάτων προσφερόμενων ή
προτεινόμενων για πλειοδοσία . Η Επιτροπή δεν θα παρέμβει στην αγορά
δικαιωμάτων . Σε περίπτωση που παρατηρηθούν στρεβλώσεις θα ισχύσουν οι νόμοι του ανταγωνισμού όπως σε κάθε άλλη αγορά.

Γιατί τα κράτη μέλη πρέπει να καταρτίσουν σχέδια κατανομής ;

Μέχρι τις 31 Μαρτίου 2004 (1 Μαΐου 2004 στην περίπτωση των 10 χωρών
προσχώρησης) κάθε κράτος μέλος πρέπει να καταρτίσει και να δημοσιεύσει Εθνικό
σχέδιο κατανομής (ΕΣΚ ). Στα σχέδια τα κράτη µ έλη θα αποφασίζουν πόσα
δικαιώματα θα κατανείμουν συνολικά για το χρονικό διάστημα 2005 έως 2007 και
πόσα θα λαμβάνει κάθε εργοστασιακή μονάδα καλυπτόμενη από το πρόγραμμα
εμπορίας εκπομπών . Τα σχέδια κατανομής θα αξιολογούνται από την Επιτροπή
όσον αφορά τη συμβατότητά τους προς το νομικό πλαίσιο (ειδικότερα τα κριτήρια τα περιεχόμενα στο παράρτημα της οδηγίας αριθ . 2003/87/ΕΚ. Στην περίπτωση που
κάποιο σχέδιο δεν ακολουθεί τις διατάξεις της οδηγίας ή της Συνθήκης η Επιτροπή
έχει τη δυνατότητα να το απορρίπτει εν μέρει ή συνολικά .
Εάν η Επιτροπή δεν απορρίψει καμία από τις παραμέτρους του σχεδίου , το κράτος
μέλος μπορεί να προχωρήσει στη λήψη τελικής απόφασης για την κατανομή. Η
αξιολόγηση της Επιτροπής θα εγγυάται την περιβαλλοντική ποιότητα του
προγράµµατος εµπορίας (π .χ . συμβατότητα σχεδίου προς τις δεσμεύσεις κράτους
μέλους στο πλαίσιο Κιότο ) και θα διασφαλίζει ότι δεν στρεβλώνεται αθεμίτως ο
ανταγωνισμός στην εσωτερική αγορά .

Τί θα συμβεί σε περίπτωση που κράτος μέλος υποβάλει το εθνικό
σχέδιο κατανομής με καθυστέρηση ή καθόλου ;

Σε περίπτωση που κράτος µέλος υποβάλει το σχέδιο κατανοµής µ ε καθυστέρηση ,
πρόκειται για παραβίαση νοµικής υποχρέωσης την οποία το εν λόγω κράτος µ έλος
έχει αναλάβει στο πλαίσιο της οδηγίας . Στην περίπτωση αυτή η Επιτροπή θα
προχωρήσει ταχύτατα στην έναρξη διαδικασίας για παράβαση. Επιπλέον,
επιχειρήσεις καλυπτόµενες από το Σύστηµα εµπορίας εκποµπών πρέπει να
καταγράφουν και να αναφέρουν τις εκποµπές CO2 που πραγµατοποιούν από τον
Ιανουάριο έτους 2005 ενώ πρέπει να επιστρέψουν για πρώτη φορά τον Απρίλιο
έτους 2006 πλήθος δικαιωµάτων επαρκές για την κάλυψη των εκποµπών κατά τη
διάρκεια του έτους 2005. Σε περίπτωση που κάποια επιχείρηση δεν επιστρέψει ή
επιστρέψει ανεπαρκή ποσότητα δικαιωµάτων θα επιβάλλεται στο κράτος µέλος
πρόστιµο 40 € για κάθε µη επιστραφέν δικαίωµα. Εκτός από τη νοµική αυτή παράµετρο είναι σηµαντικό να υπογραµµιστεί πως η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι θα ήταν προς το συµφέρον οποιουδήποτε κράτους µέλους να µην υποβάλλει σχέδιο. Το να µην καταρτιστεί εθνικό σχέδιο κατανοµής σηµαίνει ότι η βιοµηχανία του εν λόγω κράτους µέλους αποποιείται το εισιτήριο για την είσοδο στην πανευρωπαϊκή αγορά δικαιωµάτων ενώ παραµένει η ανάγκη να επιτευχθούν οι στόχοι στο πλαίσιο του Πρωτοκόλλου Κιότο και η συµφωνία για τον επιµερισµό των υποχρεώσεων.

Ποιός αποφασίζει εάν τα σχέδια κατανομής είναι εντάξει ; Πόσο
χρονικό διάστημα χρειάζεται η Επιτροπή για να εξετάσει τα σχέδια ;

Μοναδική αρµοδιότητα της Επιτροπής είναι η εξέταση των εθνικών σχεδίων
κατανοµής . Εντός τριών µηνών από την ηµεροµηνία κοινοποίησης εθνικού σχεδίου
κατανοµής από κράτος µέλος η Επιτροπή µπορεί να προβεί στην απόρριψή του
µερικώς ή συνολικώς σε περίπτωση που διαπιστώσει ότι το σχέδιο δεν συ µ βαδίζει
µε τη δέσµη κοινών κριτηρίων κατανοµής που περιέχονται στο παράρτηµα III της
οδηγίας. Η Επιτροπή έχει δηµοσιεύσει οδηγό σχετικά µ ε την τήρηση των εν λόγω
κριτηρίων κατανοµής στις αρχές Ιανουαρίου έτους 2004. ¶λλος λόγος απόρριψης
σχεδίου είναι η πρόθεση κράτους µέλους να διαθέσει πλέον του 5% των συνολικών
δικαιωµάτων προς πώληση.
Είναι επίσης σηµαντικό να υπογραµµιστεί η διαφάνεια των σχεδίων κατανοµής. Μετά
την υποβολή του στην Επιτροπή κάθε εθνικό σχέδιο κατανοµής θα είναι στη διάθεση
του κοινού.

Έχει τη δυνατότητα κάθε κράτος μέλος να δίδει όσα δικαιώματα
επιθυμεί ;

Όχι . Η ποσότητα δικαιωµάτων τα οποία κάποιο κράτος µέλος έχει τη δυνατότητα να
διαθέτει διέπεται από τα 11 κοινά κριτήρια διάθεσης που καθορίζονται στο
παράρτηµα III. Έτσι , ενώ η οδηγία δεν προβλέπει ρητά δεδοµένο πλήθος
δικαιωµάτων , η τήρηση των κριτηρίων θα σηµαίνει ότι πρακτικώς τα περιθώρια
παρέκκλισης κάθε κράτους µέλους είναι περιορισµένα . Σε περίπτωση κατά την
οποία κάποιο κράτος µ έλος διαθέσει µε µεγάλη γενναιοδωρία δικαιώµατα, όχι µόνο
είναι πιθανόν ότι το σχέδιό του δεν θα ανταποκρίνεται σε ορισµένα από τα κριτήρια
κατανοµής αλλά το κράτος µέλος αυτό θα χάσει και την ευκαιρία χρησιµοποίησης
του Συστήµατος εµπορίας εκποµπών ως µέσου επικουρικού για τη συµµόρφωση
προς το Κιότο .
Επιπλέον , εάν διατεθούν υπερβολικά πολλά δικαιώµατα , δεν θα υφίσταται
σπανιότητα και δεν θα µπορέσει να αναπτυχθεί αγορά.

Τί θα συμβεί στην περίπτωση που η Επιτροπή απορρίψει εθνικό σχέδιο κατανομής ;

Κάθε απόρριψη εθνικού σχεδίου κατανοµής σηµαίνει ότι το κράτος µέλος δεν µπορεί
να προχωρήσει και να εκτελέσει το σχέδιο όπως προβλέπεται, δηλαδή να διαθέσει
το πλήθος προτεινόµενων δικαιωµάτων . Η Επιτροπή πρέπει να δώσει αιτιολογία για
κάθε απορριπτική απόφαση. Οι σχετικοί λόγοι θα κατευθύνουν το κράτος µ έλος
όσον αφορά τα διορθωτικά µέτρα που πρέπει να ληφθούν προκειµένου να
αναθεωρηθεί το σχέδιο ώστε να καταστεί συµβατό προς τα κριτήρια κατανοµής .

Πόσες εγκαταστάσεις καλύπτονται ;

Το Πρόγραµµα εµπορίας εκποµπών θα καλύπτει συνολικά περισσότερα από 12.000
εγκαταστάσεις (εγκαταστάσεις καύσης , διυλιστήρια πετρελαίου, κλιβάνους
οπτανθρακοποίησης, εργοστάσια σιδήρου και χάλυβα, τσιµέντου, γυαλιού,
ασβέστου , οπτοπλίνθων, κεραµικής, χαρτοπολτού και χαρτιού στην ΕΕ-25. Στα
µεγαλύτερα κράτη µέλη καλύπτονται περίπου 1.000 έως 2.500 εργοστασιακές
εγκαταστάσεις ενώ στα περισσότερα από τα υπόλοιπα κράτη µ έλη το πλήθος
καλυπτόµενων εργοστασίων τοποθετείται τυπικά µεταξύ 50 έως 400. Το πλήθος
εταιριών που αφορά η οδηγία είναι εµφανώς µικρότερο, δεδοµένου ότι µεγάλες
επιχειρήσεις διαθέτουν πολλές εργοστασιακές εγκαταστάσεις καλυπτόµενες από το
πρόγραµµα εµπορίας.

Τί ισχύει για τα νέα κράτη μέλη ;

Τα 10 κράτη µέλη που προσχωρούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση στις 1 Μαΐου 2004
πρέπει να εφαρµόσουν την οδηγία ΣΕΕ και να συµµετέχουν από τον Ιανουάριο
έτους 2005 όπως όλα τα υφιστάµενα κράτη µέλη. Η προθεσµία για την υποβολή του εθνικού σχεδίου κατανοµής είναι η ηµεροµηνία προσχώρησης , 1 Μαΐου 2004.

Πόσο κοστίζει η επίτευξη των στόχων του Κιότο ; Θα διακυβεύσει το Πρόγραμμα εμπορίας εκπομπών την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης ;

Το ύψος του κόστους συµµόρφωσης προς τους στόχους του Κιότο εξαρτάται από τη
δέσµη µέτρων που επιλέγονται . Μία από τις αρχές του Ευρωπαϊκού προγράµµατος
για την αλλαγή κλίµατος υπήρξε σταθερά ο προσδιορισµός των µέτρων µ ε τη
βέλτιστη σχέση δαπάνης και αποτελέσµατος µ ε στόχο την επίτευξη της
συµµόρφωσης προς το Κιότο µε το χαµηλότερο αναγκαίο κόστος . Πρόσφατες
µελέτες της Επιτροπής καταλήγουν στο συµπέρασµα ότι το Κιότο είναι δυνατόν να
επιτευχθεί µε ετήσια δαπάνη 2,9 έως 3,7 δισεκατ. €, που αποτελεί µικρό κλάσµα του
συνολικού οικονοµικού αποτελέσµατος της ΕΕ (µικρότερο από 0,1% του ΑΕΠ ). Μία
από τις µελέτες αυτές συ µ περαίνει επιπλέον ότι χωρίς το Πρόγραµµα εµπορίας
εκποµπών είναι δυνατόν να προκύψουν δαπάνες ύψους 6,8 δισεκατ . €.
Ο τρόπος επιµερισµού των δαπανών αυτών εξαρτάται από την απόφαση που
λαµβάνεται στα σχέδια κατανοµής και τα περαιτέρω µέτρα τα εγκρινόµενα για τον
έλεγχο εκποµπών σε τοµείς που δεν καλύπτονται από το Πρόγραµµα εµπορίας
εκποµπών .

Το πρόγραµµα δεν θα διακυβεύσει αλλά µάλλον θα προστατέψει την ανταγωνιστικότητα της οικονοµίας της ΕΕ, δεδοµένου ότι τυχόν εναλλακτικά µέτρα
θα συνεπάγονταν επιβολή υψηλότερου από το αναγκαίο κόστος στις επιχειρήσεις
της ΕΕ. Η εφαρµογή του Κιότο πάντως σηµαίνει όχι µόνο νέες οικονοµικές ευκαιρίες
αλλά και κόστος για τις επιχειρήσεις της ΕΕ. Αυτό είναι αναπόφευκτο διότι δεν είναι
δυνατόν να αποκτηθεί ο,τιδήποτε (π .χ . συµµόρφωση προς Κιότο ) δωρεάν. Με το
Πρόγραµµα εµπορίας εκποµπών η Ευρώπη αξιοποιεί µ ε τον καλύτερο τρόπο τις
δαπάνες της. Σε περίπτωση που κάποιες κυβερνήσεις δεν χρησιµοποιήσουν το
σύστηµα εµπορίας για να συµβάλουν στη συµµόρφωση , θα χρειαστεί να επιβληθούν δαπανηρότερα µέτρα σε άλλους τοµείς . Οι δαπάνες πρέπει να αντιπαραβληθούν προς τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται για τους προµηθευτές καθαρών τεχνολογιών µε χαµηλό επίπεδο χρησιµοποίησης άνθρακα στην Ευρώπη και εκτός αυτού και προς το µεσοπρόθεσµο πλεονέκτηµα για την ευρωπαϊκή βιοµηχανία στη µετάβαση προς παγκόσµια οικονοµία µε περιορισµένη χρήση άνθρακα .
Η προταθείσα οδηγία γνωστή ως “Οδηγία σύνδεσης ” 2 , η οποία βρίσκεται στη φάση
πρώτης ανάγνωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, θα µειώσει περαιτέρω το κόστος
και θα προστατεύσει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων της ΕΕ. Όπως
προκύπτει από το όνοµα , η Οδηγία σύνδεσης θα δηµιουργήσει δεσµό µεταξύ των
ευέλικτων µηχανισµών του Πρωτοκόλλου Κιότο – Συνδυασµένη εφαρµογή (ΣΕ ) και
του Μηχανισµός καθαρής ανάπτυξης (ΜΚΑ) – και του Προγράµµατος εµπορίας
εκποµπών της ΕΕ. Καταρχήν, οι επιχειρήσεις οι οποίες θα εκτελέσουν σχέδια
µείωσης εκποµπών εκτός της ΕΕ µέσω ΣΕ ή ΜΚΑ θα είναι σε θέση να µετατρέπουν
τις πιστώσεις που αποκτούν από τα σχέδια αυτά σε δικαιώµατα τα οποία µπορούν
να χρησιµοποιηθούν για τη συµµόρφωση στο πλαίσιο του Προγράµµατος εµπορίας
εκποµπών της ΕΕ. Έτσι η Οδηγία σύνδεσης θα µειώσει περαιτέρω το κόστος για τη
βιοµηχανία της ΕΕ µε την προσφορά περισσότερων δυνατοτήτων συµµόρφωσης
προς τις απαιτήσεις του Προγράµµατος εµπορίας εκποµπών .

Θα έχει η εμπορία εκπομπών ως αποτέλεσμα υψηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας ;

Είναι σηµαντικό να πραγµατοποιείται διάκριση µεταξύ του στόχου και του µέσου στη
συζήτηση αυτή. Κάθε µεταβολή των τιµών ηλεκτρικής ενέργειας δεν θα αποτελεί
συνέπεια της εµπορίας εκποµπών αλλά της εφαρµογής του Πρωτοκόλλου Κιότο . Το
Πρωτόκολλο Κιότο θέτει ανώτατο όριο όσον αφορά τις επιτρεπόµενες εκποµπές
αερίων θερµοκηπίου, πράγµα που σηµαίνει ότι η οικονοµία της ΕΕ µελλοντικά θα
αποτελέσει οικονοµία µε περιορισµούς στη χρήση του άνθρακα. Οι περιορισµοί
αυτοί στη χρήση του άνθρακα δίδουν αξία στα δικαιώµατα και έχουν ως αποτέλεσµα
µεταβολές των σχετικών τιµών στην οικονοµία της ΕΕ. Αγαθά που περιέχουν
περισσότερο άνθρακα θα είναι σχετικώς ακριβότερα σε σχέση µε αγαθά που
περιέχουν λιγότερο. Καθώς το πρόγραµµα εµπορίας αποτελεί τον φθηνότερο τρόπο
για την εφαρµογή του Κιότο, κάποιες µεταβολές τιµών θα είναι τουλάχιστον
αναγκαίες.

Έχουν πραγµατοποιηθεί πολλές µελέτες σχετικά µε την ενδεχόµενη εξέλιξη τιµών
ηλεκτρικής ενέργειας και είναι διαθέσιµες ευρείας έκτασης εκτιµήσεις. Η πρόβλεψη
όσον αφορά αποφάσεις τιµολόγησης στην σπελευθερωµένη αγορά ηλεκτρικής
ενέργειας είναι όλο και περισσότερο πολύπλοκες και δύσκολες. Η Επιτροπή θα
παρακολουθήσει προσεκτικά τις εξελίξεις των τιµών ηλεκτρικής ενέργειας και κάθε
άλλη παράµετρο σχετική µε το Πρόγραµµα εµπορίας εκποµπών.

Πόση πρόοδο έχουν πραγματοποιήσει τα κράτη μέλη προς τους
στόχους τους για το Πρωτόκολλο Κιότο3 ;

Γενικού Ενδιαφέροντος

Σύνδεσμοι προς ιστοτόπους :
Περισσότερες πληροφορίες για το -ΣΕΕ της ΕΕ :
http://europa.eu.int/comm/environment/climat/emission.htm

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με εθνικά σχέδια κατανομής :
http://europa.eu.int/comm/environment/climat/emission_plans.htm

1 Οδηγία αριθ . 2003/87/ΕΚ .
2 COM 2003/403.
3 Οι στόχοι Κιότο πρέπει να επιτευχθούν κατά το χρονικό διάστημα 2008 έως 2012 σε
σύγκριση με το επίπεδο εκπομπών το έτος 1990.

Σχόλια